.jpg)
Nhà máy điện hạt nhân Barakah ở gần al-Hamra, phía Tây Abu Dhabi, UAE. Ảnh: AFP/TTXVN
Theo báo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay tối 19/5, cùng ngày, trong phiên họp khẩn cấp của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, người đứng đầu cơ quan giám sát hạt nhân của Liên hợp quốc cảnh báo rằng một cuộc tấn công trực tiếp vào nhà máy điện hạt nhân Barakah của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) có thể khiến mức phóng xạ nguy hiểm phát tán ra môi trường, đồng thời gọi tình hình này là “đáng lo ngại nghiêm trọng”.
Ông Rafael Grossi, Tổng giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), đã phát biểu trước Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc sau vụ tấn công bằng thiết bị bay không người lái (UAV) nhằm vào cơ sở này vào cuối tuần qua. Giới chức UAE cho biết một đám cháy đã bùng phát gần nhà máy hôm 17/5 do hậu quả của vụ tấn công.
Một cơ sở hạt nhân trong khu vực đầy biến động
Nhà máy điện hạt nhân Barakah Barakah, nằm tại tiểu vương quốc Abu Dhabi, cách thủ đô của UAE khoảng 300 km, là một cơ sở đang hoạt động với hàng nghìn kg vật liệu hạt nhân, bao gồm cả nhiên liệu mới và nhiên liệu đã qua sử dụng.
Ông Grossi nhấn mạnh mức độ nghiêm trọng của vị trí địa lý này: “Đây là một cơ sở hạt nhân ở Trung Đông, nơi hậu quả của một cuộc tấn công có thể cực kỳ nghiêm trọng”.
Người đứng đầu IAEA đã nêu ra hai kịch bản đặc biệt đáng lo ngại. Ông cảnh báo rằng một đòn đánh trực tiếp vào nhà máy điện hạt nhân Barakah “có thể dẫn tới việc phát tán lượng phóng xạ rất lớn ra môi trường”.
Ông nói thêm rằng ngay cả việc làm hư hại các đường dây cung cấp điện bên ngoài cũng có thể tạo ra rủi ro nghiêm trọng do có khả năng gây hư hại lõi lò phản ứng - một kịch bản đã khiến cộng đồng quốc tế đặc biệt chú ý kể từ thảm họa Fukushima năm 2011, khi việc mất điện cho hệ thống làm mát đã khiến tình hình leo thang rất nhanh.
Ông Grossi cho biết cả hai kịch bản đều sẽ đòi hỏi phải triển khai các biện pháp bảo vệ khẩn cấp, bao gồm sơ tán, trú ẩn và phân phát iốt ổn định, trên phạm vi có thể kéo dài hàng trăm km.
Căng thẳng khu vực là bối cảnh của vụ việc
Vụ tấn công nhằm vào Barakah diễn ra trong bối cảnh căng thẳng khu vực leo thang mạnh mẽ.
Giao tranh gia tăng sau khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc không kích nhằm vào Iran hồi tháng Hai, khiến Tehran đáp trả bằng các đòn tấn công nhằm vào Israel và các đồng minh của Mỹ tại vùng Vịnh, bao gồm UAE, đồng thời đóng cửa eo biển Hormuz - tuyến đường huyết mạch đối với vận chuyển dầu mỏ toàn cầu.
Một lệnh ngừng bắn do Pakistan làm trung gian có hiệu lực từ ngày 8/4, nhưng các cuộc đàm phán tiếp theo tại Islamabad đã không thể tạo ra một thỏa thuận lâu dài. Sau đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gia hạn lệnh đình chiến vô thời hạn.
Tàu thuyền ở eo biển Hormuz, gần thành phố cảng Bandar Abbas, Iran. Ảnh: The Guardian/TTXVN
IAEA sẽ đánh giá mức độ sẵn sàng ứng phó khẩn cấp
Phát biểu tại Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, người đứng đầu IAEA cho biết ông đang liên lạc với các nhà lãnh đạo trên khắp khu vực vùng Vịnh và thông báo sẽ sớm tới khu vực này để đánh giá năng lực chuẩn bị và ứng phó khẩn cấp.
Ông nói IAEA sẽ tiếp tục cung cấp hướng dẫn và huấn luyện cho giới chức và lực lượng ứng cứu đầu tiên về tác động phóng xạ, các biện pháp bảo vệ người dân và nhân viên, cũng như kế hoạch và thiết bị ứng phó khẩn cấp.
Kêu gọi các bên kiềm chế, ông Grossi nhấn mạnh vai trò của cơ quan này như một nền tảng thiết yếu để giảm căng thẳng khủng hoảng.
“Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế, với tư cách là tổ chức kỹ thuật quốc tế được giao giám sát việc sử dụng năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình, vẫn là một diễn đàn quan trọng cho đối thoại này, đặc biệt là vào thời điểm hiện nay”, ông Grossi nói.