Giữa chiến sự Sudan, bệnh viện duy nhất chữa bệnh nhiệt đới vẫn gồng mình hoạt động

Omar Othman là thợ đào vàng tại thị trấn Abu Hamad ở miền Bắc Sudan. Anh từng nuôi hy vọng làm lại cuộc đời ở thủ đô, nhưng bệnh tật đã dập tắt giấc mơ đó.

Trong nhiều tháng, Othman làm việc sâu trong các mỏ vàng dưới điều kiện khắc nghiệt, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe. Ban đầu, các triệu chứng có vẻ nhẹ kèm cơn ho kéo dài nhiều tuần hầu như không được chú ý. Nhưng sau khi đến Khartoum, triệu chứng phát triển thành cơn đau ngực dữ dội buộc anh phải đi khám. Othman được chẩn đoán mắc lao phổi, một trong số các bệnh truyền nhiễm đang lây lan ở Sudan, nơi cuộc chiến kéo dài 3 năm giữa quân đội chính phủ và Lực lượng Hỗ trợ Nhanh (RSF) đã làm sụp đổ hệ thống y tế của quốc gia châu Phi này. Quân đội Sudan hiện kiểm soát phần lớn miền Đông và Trung Sudan, bao gồm cả Khartoum, trong khi RSF kiểm soát khu vực Darfur phía Tây.

Tại Bệnh viện Giảng dạy Bệnh Nhiệt đới ở Omdurman, thành phố lớn thứ hai của Sudan nằm phía Tây Khartoum, các xét nghiệm đã xác nhận về bệnh tình của Othman. Othman chia sẻ với phóng viên kênh Al Jazeera rằng mặc dù kết quả khiến anh lo lắng, nhưng các buổi tư vấn và lời giải thích rõ ràng về kế hoạch điều trị đã giúp xoa dịu nỗi sợ hãi và cho phép anh chấp nhận tình trạng của mình. Nhưng việc điều trị chỉ là bước khởi đầu, với nhiều trở ngại vẫn còn ở phía trước.

Trong lần khám bệnh đầu tiên, Othman không gặp nhiều khó khăn. Anh chỉ phải trả một khoản phí nhỏ cho các xét nghiệm và được điều trị miễn phí. Nhưng trong lần khám thứ hai, thuốc thiết yếu không còn nữa, buộc anh phải mua bên ngoài với giá rất cao.

Bệnh viện Giảng dạy Bệnh Nhiệt đới từng là nơi nương tựa của bệnh nhân, nay chỉ còn hoạt động cầm chừng trong bối cảnh hệ thống y tế trên toàn quốc suy sụp. Đầu tháng này, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã xác minh và ghi nhận ít nhất 217 vụ tấn công vào cơ sở hạ tầng y tế ở Sudan, dẫn đến cái chết của 2.052 nhân viên y tế, trong khi khoảng 40% trong số 52 triệu người dân nước này cần được hỗ trợ y tế khẩn cấp.

Bệnh viện Giảng dạy Bệnh Nhiệt đới ở Omdurman cũng đã phải đóng cửa gần hai năm do chiến tranh. Giám đốc bệnh viện - ông Abu Bakr Hassan Al-Mubarak - cho biết đang có nhiều nỗ lực để khởi động lại các khoa quan trọng, bao gồm nội khoa, da liễu… cũng như phòng khám tư vấn tâm lý và các đơn vị xét nghiệm y tế. Bệnh viện hiện phụ thuộc rất nhiều vào hỗ trợ từ các tổ chức y tế và nhân đạo để đáp ứng nhu cầu cơ bản.

Khủng hoảng tại Bệnh viện Giảng dạy Bệnh Nhiệt đới không chỉ phản ánh sự lao dốc của hệ thống y tế Sudan mà còn phơi bày sức chịu đựng đáng kinh ngạc của những cơ sở và nhân viên còn bám trụ.
Phần lớn hạ tầng y tế của Sudan, đặc biệt tại các khu vực bị ảnh hưởng nặng nề như Darfur và Kordofan, đã bị tê liệt do pháo kích và thiếu hụt nguồn cung.

Các đợt bùng phát của những căn bệnh đe dọa tính mạng như sốt rét, sốt xuất huyết, sởi, rubella và tả đang tạo thêm áp lực lên hệ thống y tế vốn đã quá tải. Trong bối cảnh đó, những cuộc tấn công gần đây, bao gồm những vụ nhắm vào bệnh viện ở White Nile và Đông Darfur, không chỉ cướp đi sinh mạng của hàng chục dân thường và nhân viên y tế mà còn tiếp tục thu hẹp cánh cửa tiếp cận dịch vụ cấp cứu.

Tình hình càng trầm trọng hơn khi hạ tầng cơ bản sụp đổ với 40% công suất phát điện bị mất, hệ thống nước sạch bị phá hủy hoặc chiếm giữ, khiến cộng đồng rơi vào cảnh thiếu nước và điều kiện vệ sinh, qua đó làm gia tăng tốc độ lây lan dịch bệnh.