Tuyến đường bị ngập sau những trận mưa lớn tại Mumbai, Ấn Độ năm 2024. Ảnh tư liệu: ANI/TTXVN
Ấn Độ công bố mùa gió mùa đã tới sau khi bang Kerala ghi nhận lượng mưa lên tới 280 mm chỉ trong 72 giờ. Cùng thời điểm, mưa lớn cũng trút xuống khu vực Tây Nam Thái Lan.
Mỗi năm, gió mùa Tây Nam xuất hiện khi khoảng cách nhiệt độ giữa lục địa châu Á và vùng Ấn Độ Dương ngày càng lớn. Vào mùa xuân, mặt đất hấp thụ nhiệt nhanh hơn mặt biển, tạo chênh lệch áp suất đủ mạnh để hút các luồng không khí mang hơi ẩm từ đại dương vào đất liền. Khi quá trình này đạt đến điểm bùng phát, không khí nóng ẩm bốc lên cao, hình thành mây dày đặc và trút những trận mưa dữ dội xuống nhiều khu vực trong vùng.
Theo tờ Guardian (Anh), quá trình ngưng tụ này giải phóng nhiệt trở lại bầu khí quyển, làm tăng cường vùng áp thấp trên đất liền và hút thêm không khí ẩm từ đại dương vào, tạo thành vòng phản hồi tự duy trì giúp hệ thống gió mùa hoạt động liên tục. Đến mùa thu, gió mùa dần suy yếu và rút lui khi đất liền giảm nhiệt, làm giảm chênh lệch nhiệt độ giữa lục địa và đại dương - động lực chính duy trì toàn bộ hệ thống.
Ngày 4/6, Ấn Độ chính thức công bố mùa gió mùa đã bắt đầu tại bang Kerala, muộn hơn 3 ngày so với thời điểm khởi đầu trung bình là ngày 1/6. Kể từ đó, gió mùa đã tiếp tục mở rộng về phía Đông Bắc nước này, bao phủ các bang Karnataka và Andhra Pradesh.
Các trạm quan trắc dọc bờ biển phía Tây Kerala ghi nhận lượng mưa lên tới 280 mm chỉ trong 72 giờ từ ngày 4-7/6. Các địa phương lân cận đã được đặt trong tình trạng cảnh báo đỏ do nguy cơ mưa đặc biệt lớn, lũ quét và sạt lở đất.
Việc công bố chính thức thời điểm bắt đầu mùa gió mùa có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với ngành nông nghiệp Ấn Độ. Nông dân trồng các loại cây phụ thuộc vào nước mưa như lúa và bông cần gieo trồng càng sớm càng tốt, đồng thời phải chắc chắn rằng nguy cơ các đợt khô hạn kéo dài đã qua đi.
Xa hơn về phía Đông, mùa gió mùa chính thức năm 2026 của Thái Lan đã bắt đầu vào ngày 15/5. Kể từ đó, một số khu vực ở phía Tây Nam nước này ghi nhận lượng mưa tích lũy lên tới 1.000 mm, trong khi trong tuần tới có thể xuất hiện thêm khoảng 300 mm mưa.
Cơ quan Khí tượng Thái Lan cảnh báo gió mùa mạnh trên biển Andaman có thể tạo ra những đợt sóng cao từ 2-3 mét, đồng thời khuyến cáo các tàu thuyền cỡ nhỏ không nên ra khơi.
Mặc dù lượng mưa đầu mùa ở mức rất lớn, tổng lượng mưa của cả mùa được dự báo vẫn thấp hơn mức trung bình. Cơ quan Khí tượng Ấn Độ dự báo lượng mưa trong giai đoạn từ tháng 6 đến tháng 9 chỉ đạt khoảng 90% mức trung bình nhiều năm, một phần do hiện tượng El Nino được dự báo sẽ hình thành và mạnh dần lên trong suốt mùa gió mùa.