Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen. Ảnh: AFP/TTXVN (Không được phép sử dụng, chia sẻ bởi bên thứ ba)
Theo truyền thông châu Âu, ngày 5/8, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen thông báo EU sẽ giải ngân 1,4 tỷ euro từ lợi nhuận phát sinh từ các tài sản của Ngân hàng Trung ương Nga đang bị phong tỏa để hỗ trợ Ukraine.
Thông báo được đưa ra sau khi Nga tiến hành một đợt tập kích bằng tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái nhằm vào Kiev, khiến ít nhất 17 người thiệt mạng. Trong những tuần gần đây, Moskva đã gia tăng các cuộc không kích nhằm vào Ukraine.
Trong bài viết đăng tải trên mạng xã hội X, bà von der Leyen lên án các cuộc tập kích, đồng thời khẳng định Nga phải chịu trách nhiệm về những thiệt hại do chiến dịch quân sự gây ra. Theo bà, khoản tiền 1,4 tỷ euro sẽ góp phần hỗ trợ Ukraine tiếp tục chống lại chiến dịch quân sự của Nga.
Tuy nhiên, phần lớn số tiền này sẽ không được chuyển trực tiếp thành viện trợ quân sự. Theo Ủy ban châu Âu, khoảng 95%, tương đương 1,33 tỷ euro, sẽ được phân bổ thông qua Cơ chế Hợp tác Cho vay Ukraine.
Nguồn tiền này được sử dụng để giúp Kiev thanh toán các khoản vay được cung cấp trong khuôn khổ những sáng kiến tài chính của G7 và EU. Đây là một phần trong cơ chế sử dụng lợi nhuận từ tài sản Nga để bảo đảm khả năng hoàn trả các khoản vay dành cho Ukraine, thay vì yêu cầu Kiev tự chi trả hoàn toàn từ ngân sách quốc gia.
Khoảng 70 triệu euro còn lại sẽ được chuyển qua Cơ chế Hòa bình châu Âu, quỹ được EU sử dụng để tài trợ cho hoạt động cung cấp vũ khí, thiết bị và các hình thức hỗ trợ quân sự khác cho Ukraine.
Sau khi Nga phát động chiến dịch quân sự toàn diện tại Ukraine vào tháng 2/2022, EU cùng các nước phương Tây đã phong tỏa một lượng lớn tài sản của Ngân hàng Trung ương Nga nằm trong phạm vi tài phán của mình.
Phần tài sản gốc hiện vẫn chưa bị tịch thu. Thay vào đó, EU sử dụng khoản lợi nhuận phát sinh trong thời gian những tài sản này bị phong tỏa để hỗ trợ Ukraine. Ủy ban châu Âu cho biết các tài sản Nga bị phong tỏa trong EU đến nay đã tạo ra tổng cộng khoảng 8 tỷ euro lợi nhuận.
Việc chỉ sử dụng lợi nhuận, thay vì trực tiếp tịch thu tài sản gốc, được xem là giải pháp giúp EU hạn chế những rủi ro pháp lý và tài chính. Một số quốc gia thành viên vẫn lo ngại việc tịch thu hoàn toàn tài sản của Ngân hàng Trung ương Nga có thể vi phạm nguyên tắc miễn trừ tài sản quốc gia, đồng thời ảnh hưởng đến niềm tin đối với hệ thống tài chính châu Âu.
Moskva nhiều lần chỉ trích các kế hoạch sử dụng tài sản Nga để hỗ trợ Ukraine, cho rằng đây là hành động chiếm đoạt tài sản và cảnh báo sẽ có biện pháp đáp trả.
Trong khi đó, EU khẳng định lợi nhuận từ các tài sản bị phong tỏa có thể trở thành một nguồn tài chính dài hạn cho Kiev, đặc biệt trong bối cảnh Ukraine tiếp tục cần nguồn lực lớn để duy trì hoạt động của chính phủ, củng cố năng lực quốc phòng và khắc phục những thiệt hại do xung đột gây ra.