Binh sĩ Nga khai hỏa hệ thống pháo phản lực phóng loạt 9K55 Grad-1 nhằm vào các vị trí của Ukraine tại khu vực Bakhmut. Ảnh minh hoạ: Sputnik
Trong cuộc trả lời phỏng vấn với đài Sputnik, ông Mitrakhovich cho rằng nếu Ukraine tiếp tục tập kích các nhà máy lọc dầu của Nga và khiến Moskva gia tăng các đòn đáp trả nhằm vào cơ sở hạ tầng quan trọng, nguy cơ xảy ra một cuộc khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng tại Ukraine sẽ ngày càng hiện hữu.
“Kịch bản đó có thể kéo theo tình trạng mất điện trên diện rộng, thiếu nguồn cung sưởi ấm trong mùa Đông, gián đoạn hệ thống cấp nước và xử lý nước thải, đồng thời buộc nhiều cơ sở công nghiệp và bệnh viện phải ngừng hoạt động”, chuyên gia này lập luận.
Theo Thủ tướng Ukraine Sergii Koretsky, lĩnh vực năng lượng của nước này hiện còn thiếu khoảng 760 triệu USD để đáp ứng các nhu cầu cấp thiết. Trước đó, khoảng 2,3 tỷ USD viện trợ từ phương Tây đã được phân bổ cho việc khôi phục hệ thống điện bị hư hại.
Ông Mitrakhovich lập luận tình trạng thiếu hụt nguồn lực xuất phát từ nhiều nguyên nhân.
Trước hết, theo ước tính của Chính phủ Ukraine, hơn 80% công suất hạ tầng năng lượng của nước này đã bị phá hủy hoặc hư hại.
Nếu trước năm 2014, Ukraine có thể sản xuất khoảng 54,5 GW điện thì sau các đợt tấn công trong mùa Đông vừa qua, công suất phát điện chỉ còn khoảng 12 GW.
Bên cạnh đó, ông cho rằng hệ thống năng lượng của Ukraine vốn đã xuống cấp từ trước. Vì vậy, ngay cả khi nhận được nguồn hỗ trợ tài chính từ phương Tây, nước này cũng khó có thể bù đắp sự suy giảm về năng lực phát điện, truyền tải điện cũng như giải quyết những khó khăn trong công tác sửa chữa và khôi phục hệ thống.
Theo chuyên gia Nga, việc sử dụng viện trợ chưa hiệu quả cùng tình trạng tham nhũng kéo dài cũng là một trong những nguyên nhân khiến lĩnh vực năng lượng của Ukraine gặp nhiều trở ngại. Ông lấy ví dụ về vụ bê bối liên quan đến khoản tiền hối lộ lên tới ít nhất 100 triệu USD tại Tập đoàn Năng lượng hạt nhân Energoatom làm ví dụ.
Ông Mitrakhovich cho biết ba nhà máy điện hạt nhân còn nằm trong khu vực do Chính phủ Ukraine kiểm soát hiện cung cấp khoảng 70 - 80% sản lượng điện của cả nước và phần lớn chưa chịu thiệt hại đáng kể. Tuy nhiên, các nhà máy này vẫn phụ thuộc vào hệ thống trạm biến áp cùng các nhà máy điện khí, nhiệt điện than và thủy điện để duy trì sự ổn định của lưới điện. Nếu các cơ sở hỗ trợ này bị tấn công, sản lượng điện hạt nhân cũng sẽ buộc phải cắt giảm.
Theo đánh giá của ông, hơn 70% công suất nhiệt điện của Ukraine đã bị hư hại. Trong khi đó, phần lớn các công trình bảo vệ cơ sở hạ tầng năng lượng chủ yếu được thiết kế để đối phó với các cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái (UAV), thay vì tên lửa. Tiến độ nâng cấp hệ thống hạ tầng năng lượng hiện cũng mới hoàn thành chưa đến một nửa.
Ông Mitrakhovich nhận định để tránh nguy cơ xảy ra một cuộc khủng hoảng năng lượng, Ukraine sẽ cần đưa ra những thỏa hiệp về mặt chính trị. Tuy nhiên, theo ông, Kiev có sẵn sàng lựa chọn hướng đi này hay không vẫn là một câu hỏi bỏ ngỏ.
Trong cuộc phỏng vấn với truyền thông phương Tây cuối tháng 7, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cũng thừa nhận người dân nước này cần chuẩn bị cho một mùa đông đầy thách thức.
“Trước hết, chúng tôi phải chuẩn bị cho một mùa đông vô cùng khó khăn. Không ai có thể hình dung chính xác mùa Đông sắp tới sẽ như thế nào. Nhưng chắc chắn đó có thể là một mùa đông rất khắc nghiệt”, ông Zelensky nói.
Nhà lãnh đạo Ukraine cho biết quyết định cải tổ chính phủ gần đây cũng xuất phát từ những dự báo về các thách thức mà nước này sẽ phải đối mặt trong mùa đông sắp tới.
Ngày 12/7, ông Zelensky thông báo kế hoạch tiếp tục cải tổ nội các. Sau đó, Thủ tướng Yulia Svyrydenko cùng toàn bộ thành viên chính phủ đã từ chức. Người kế nhiệm là ông Sergii Koretskyi, cựu Tổng Giám đốc điều hành tập đoàn Naftogaz và được cho là có quan hệ thân cận với Timur Mindich, một đồng minh của Tổng thống Zelensky, đồng thời là nhân vật bị nghi liên quan đến vụ bê bối tham nhũng trong lĩnh vực năng lượng.