Thủ tướng Đức Friedrich Merz phát biểu trong cuộc họp báo tại Berlin. Ảnh: THX/TTXVN
Theo kênh Euronews ngày 2/7, liên minh cầm quyền tại Đức gồm đảng Dân chủ Xã hội (SPD) và khối đảng bảo thủ Liên minh Dân chủ Cơ đốc giáo (CDU), Liên minh Xã hội Cơ đốc giáo (CSU) đã công bố một gói cải cách quy mô lớn nhằm đưa nền kinh tế đang trì trệ của nước này trở lại quỹ đạo tăng trưởng.
Gói cải cách gồm 34 biện pháp, bao trùm nhiều lĩnh vực từ giảm thuế thu nhập, điều chỉnh hệ thống lương hưu, nới một số quy định lao động đến siết chặt quy định nghỉ ốm. Thủ tướng Friedrich Merz gọi đây là Chương trình phục hồi và việc làm, được chính phủ kỳ vọng sẽ giúp doanh nghiệp linh hoạt hơn, giảm gánh nặng thủ tục và hạ chi phí cho người lao động cũng như doanh nghiệp.
Phát biểu tại Berlin sau cuộc họp kéo dài 7 giờ, ông Merz cho biết chính phủ đang tìm cách tăng tính linh hoạt cho doanh nghiệp, đơn giản hóa thủ tục hành chính, bảo vệ hệ thống phúc lợi và giảm gánh nặng thuế. Theo các đảng trong liên minh, gói giảm thuế có thể giúp một gia đình trung bình tiết kiệm khoảng 600 euro mỗi năm. Tổng quy mô giảm thuế ước tính khoảng 10 tỷ euro mỗi năm.
Về thuế thu nhập, mức thuế suất cao nhất 42% sẽ được giữ nguyên. Tuy nhiên, liên minh cầm quyền nhất trí điều chỉnh cách áp dụng đối với các nhóm thu nhập khác nhau, đồng thời tăng thuế đối với nhóm có thu nhập rất cao. Theo kế hoạch, người có thu nhập từ 250.000 euro mỗi năm sẽ chịu mức thuế 45%, trong khi người có thu nhập trên 280.000 euro sẽ chịu mức 47%.
Liên minh mô tả đây là cách phân bổ gánh nặng công bằng hơn thông qua việc tăng vừa phải thuế đối với người giàu. Đây cũng là một trong những điểm gây tranh cãi nhất trong quá trình đàm phán, khi SPD muốn nhóm thu nhập cao đóng góp nhiều hơn, còn CDU/CSU trước đó phản đối tăng thuế về nguyên tắc.
Trong lĩnh vực lao động, chính phủ muốn mở rộng việc sử dụng hợp đồng lao động có thời hạn và nới quy định về hoạt động kinh doanh vào Chủ nhật. Các biện pháp này được đưa ra với lập luận rằng nền kinh tế Đức cần thêm sự linh hoạt để cải thiện năng suất và năng lực cạnh tranh.
Trong lĩnh vực nhà ở, chính phủ dự kiến cấm quốc hữu hóa các công ty nhà ở nhằm trấn an nhà đầu tư, trong bối cảnh chi phí nhà ở và vai trò của các doanh nghiệp bất động sản lớn vẫn là chủ đề gây tranh luận tại Đức.
Chính phủ Đức cũng muốn đẩy mạnh cắt giảm thủ tục hành chính. Một trong các biện pháp được nêu ra là áp dụng điều khoản tự hết hiệu lực đối với một số cơ sở pháp lý liên quan đến trợ cấp nhà nước. Cách tiếp cận này nhằm buộc các quy định phải được rà soát định kỳ, qua đó hạn chế tình trạng bộ máy chính sách ngày càng phình to.
Về lương hưu, liên minh cầm quyền nhất trí cải cách hệ thống theo hướng tăng dần tuổi nghỉ hưu phù hợp với tuổi thọ. Hiện tuổi nghỉ hưu tại Đức dao động trong khoảng 65-67, tùy thời gian đóng góp của người lao động.
Các lãnh đạo liên minh cho biết sẽ thực hiện các khuyến nghị do một hội đồng chuyên gia và chính trị gia được chính phủ ủy nhiệm đưa ra tháng trước. Mục tiêu là ổn định hệ thống lương hưu, ngăn mức lương hưu giảm sâu, đồng thời tránh việc phải tăng mạnh khoản đóng góp dài hạn của người lao động vào hệ thống này.
Bộ trưởng Lao động Barbel Bas thuộc SPD mô tả gói cải cách lương hưu là một thành tựu lớn, trong khi ông Merz cam kết sẽ triển khai các đề xuất đã được trình bày.
Gói cải cách được công bố trong bối cảnh chính phủ Đức chịu sức ép lớn phải chứng minh năng lực điều hành. Nền kinh tế lớn nhất châu Âu tăng trưởng yếu trong thời gian dài, trong khi đảng cực hữu Sự lựa chọn thay thế cho nước Đức (AfD) liên tục dẫn đầu hoặc đạt kết quả cao trong các cuộc thăm dò toàn quốc.
Sức ép chính trị càng rõ hơn khi các bang Saxony-Anhalt, Berlin và Mecklenburg-Western Pomerania dự kiến tổ chức bầu cử vào tháng 9. Theo các cuộc thăm dò, AfD đang dẫn trước tại Saxony-Anhalt và Mecklenburg-Western Pomerania. Tại Berlin, CDU của Thị trưởng Kai Wegner đã tụt xuống vị trí thứ tư trong một khảo sát của RBB, đứng sau các đảng đối lập gồm đảng Cánh tả, AfD và đảng Xanh.
AfD nhanh chóng công kích thỏa thuận cải cách của chính phủ. Bà Alice Weidel, đồng lãnh đạo AfD, cho rằng gói biện pháp này chủ yếu vẫn là tăng thuế với người giàu để phân bổ lại gánh nặng, trong khi những thỏa hiệp còn lại quá nhỏ để được gọi là cải cách.
Dù vậy, với liên minh cầm quyền của ông Merz, thỏa thuận lần này là nỗ lực lớn nhằm tạo tín hiệu chính sách rõ ràng sau nhiều tháng chịu sức ép từ tăng trưởng yếu, chi phí phúc lợi cao và tâm lý bất mãn của cử tri. Việc các biện pháp này có được thực hiện hiệu quả hay không sẽ là thước đo năng lực của chính phủ Đức trước các cuộc bầu cử cấp bang vào tháng 9.