Biểu tượng đồng tiền chung euro ở phía trước trụ sở Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) tại Frankfurt am Main, Đức. Ảnh: AFP/TTXVNK
Theo thông tin được công bố ngày 29/5 tại Frankfurt, giai đoạn thí điểm dự kiến khởi động vào nửa cuối năm 2027, kéo dài 12 tháng nhằm kiểm tra hạ tầng kỹ thuật trong điều kiện thực tế. Nếu mọi việc diễn ra theo đúng lộ trình, đồng euro kỹ thuật số có thể chính thức được đưa vào lưu thông từ năm 2029. Tuy nhiên, toàn bộ kế hoạch vẫn cần được các nhà lập pháp Liên minh châu Âu (EU) thông qua.
ECB định vị đồng euro kỹ thuật số là phương tiện thanh toán điện tử bổ sung cho tiền mặt, không nhằm thay thế tiền giấy hay tiền xu đang lưu hành. Trong giai đoạn thử nghiệm, ECB sẽ kiểm tra các kịch bản thanh toán tại điểm bán hàng cũng như giao dịch trực tiếp giữa cá nhân với cá nhân. Ngoài các ngân hàng, nhà bán lẻ và nhân viên của các ngân hàng trung ương thuộc Khu vực đồng euro cũng sẽ tham gia vào quá trình thử nghiệm này.
Về phần mình, Deutsche Bank cho biết, đã đăng ký tham gia nhằm góp phần đảm bảo đồng euro kỹ thuật số được tích hợp hiệu quả vào hệ sinh thái thanh toán châu Âu. DZ Bank tham gia với tư cách định chế đầu mối xử lý phần lớn hoạt động thanh toán của nhóm tài chính hợp tác xã, trong khi Helaba - nhà cung cấp dịch vụ thanh toán trung tâm cho hệ thống ngân hàng Sparkasse - cũng có mặt trong danh sách đăng ký. Đáng chú ý, Commerzbank cho biết hiện đang tập trung vào các sáng kiến thanh toán khác và chưa tham gia dự án này.
ECB thông báo đã nhận được đăng ký từ hơn 50 nhà cung cấp dịch vụ thanh toán trong Khu vực đồng euro, bao gồm cả ngân hàng lớn lẫn nhỏ. Danh sách các đơn vị được lựa chọn dự kiến sẽ được công bố vào tháng 7 tới.
Đằng sau dự án này là một tham vọng chiến lược lớn hơn: giành lại chủ quyền thanh toán cho châu Âu trong bối cảnh phần lớn giao dịch thẻ và thanh toán trực tuyến tại Khu vực đồng euro hiện vẫn phụ thuộc vào các tập đoàn tài chính Mỹ như Visa, Mastercard và PayPal. ECB cũng được cho là sẽ trực tiếp xây dựng hạ tầng xử lý kỹ thuật và thiết lập các tiêu chuẩn cốt lõi cho đồng tiền kỹ thuật số này.
Tuy nhiên, dự án không thiếu những tiếng nói hoài nghi, đặc biệt trong giới ngân hàng Đức. Nhiều định chế tài chính lo ngại đồng euro kỹ thuật số có thể cạnh tranh trực tiếp với hệ thống thanh toán riêng của họ, phát sinh chi phí tích hợp lớn và kéo theo nguy cơ khách hàng rút tiền từ tài khoản thanh toán để chuyển sang ví kỹ thuật số. Mức phí mà các ngân hàng được phép thu từ nhà bán lẻ khi xử lý thanh toán bằng đồng euro kỹ thuật số cũng là vấn đề còn bỏ ngỏ.
Song song với đó, nhiều ngân hàng Đức đang dồn lực phát triển nền tảng thanh toán châu Âu Wero - một đối trọng nội địa trước các nền tảng Mỹ. Sáng kiến Thanh toán châu Âu (EPI), đơn vị đứng sau Wero, tuyên bố sẽ không tham gia giai đoạn thí điểm đồng euro kỹ thuật số vì đang tập trung mở rộng hệ thống này.
Dù vậy, việc các ngân hàng lớn của Đức chủ động đăng ký tham gia thí điểm - dù còn nhiều dè dặt - cho thấy các định chế tài chính hàng đầu không muốn đứng ngoài cuộc trong giai đoạn định hình những quy tắc cơ bản của đồng euro kỹ thuật số. Đây sẽ là phép thử quan trọng đối với tham vọng xây dựng một hạ tầng thanh toán châu Âu độc lập hơn, hiện đại hơn và ít lệ thuộc hơn vào các tập đoàn ngoài EU.