Lực lượng an ninh được triển khai trong bối cảnh diễn ra biểu tình ở thành phố Minneapolis, bang Minnesota, Mỹ ngày 24/1. Ảnh: THX/TTXVN
Theo tờ The Guardian ngày 5/2, sau khi các đặc vụ liên bang bắn chết công dân Mỹ Renee Good và Alex Pretti tại thành phố Minneapolis vào tháng 1, đảng Dân chủ đã từ chối ủng hộ cấp ngân sách dài hạn cho Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS), trừ khi đảng Cộng hòa đồng ý cải cách cách hoạt động của đặc vụ liên bang đang thực thi chiến dịch trấn áp nhập cư.
Viết trong một bức thư gửi ban lãnh đạo đảng Cộng hòa vào tối 5/2, lãnh đạo phe thiểu số tại Thượng viện Chuck Schumer và lãnh đạo phe thiểu số tại Hạ viện Hakeem Jeffries nhấn mạnh rằng người dân Mỹ có quyền kỳ vọng các nghị sĩ hành động nhằm siết chặt Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE), bảo đảm không còn sinh mạng nào bị mất. Hai ông đưa ra 10 yêu cầu chính thức nhằm tránh việc ngân sách của bộ này bị gián đoạn vào ngày 13/2. DHS là cơ quan giám sát ICE và Lực lượng Tuần tra Biên giới Mỹ.
Đảng Cộng hòa, đang kiểm soát cả hai viện, đã loại trừ nhiều ý kiến do đảng Dân chủ nêu ra, nhưng đảng Dân chủ sẽ trình dự luật để luật hóa các đề xuất sau của mình.
Thực thi có mục tiêu: Các đặc vụ DHS không được vào khu vực tư nhân nếu không có lệnh của tòa án. Chấm dứt các vụ bắt giữ tràn lan và cải thiện quy trình, tiêu chuẩn để xin cấp lệnh của tòa án. Yêu cầu xác minh một người không phải là công dân Mỹ rồi mới được giam giữ họ trong trại giam di trú.
Không che mặt: Cấm các đặc vụ ICE và lực lượng thực thi di trú đeo khẩu trang và các vật che mặt khác.
Bắt buộc mang thẻ nhận dạng: Yêu cầu các đặc vụ DHS khi thực thi nhiệm vụ di trú phải có thẻ ghi tên cơ quan, số thẻ nhận dạng riêng và họ. Yêu cầu họ đọc to số thẻ và họ khi được hỏi.
Bảo vệ các địa điểm nhạy cảm: Cấm sử dụng ngân sách để tiến hành thực thi luật di trú gần các địa điểm nhạy cảm, gồm cơ sở y tế, trường học, cơ sở trông trẻ, nhà thờ, điểm bỏ phiếu, tòa án...
Ngăn chặn phân biệt chủng tộc: Cấm các đặc vụ DHS chặn, thẩm vấn và khám xét dựa trên việc một cá nhân có mặt tại một số địa điểm nhất định, nghề nghiệp, ngôn ngữ nói và giọng nói, hoặc chủng tộc hay sắc tộc.
Tuân thủ tiêu chuẩn sử dụng vũ lực: Đưa vào luật chính sách sử dụng vũ lực hợp lý, mở rộng đào tạo và yêu cầu chứng nhận đối với các đặc vụ. Trong trường hợp xảy ra sự cố, đặc vụ liên quan phải rời khỏi hiện trường cho đến khi kết thúc điều tra.
Bảo đảm phối hợp và giám sát giữa cấp bang và địa phương: Duy trì quyền của các bang và địa phương trong công tác điều tra, truy tố các tội phạm tiềm ẩn cũng như các vụ sử dụng vũ lực quá mức. Yêu cầu bảo quản và chia sẻ chứng cứ với các cơ quan có thẩm quyền. Yêu cầu sự đồng ý của bang và địa phương khi tiến hành các chiến dịch quy mô lớn ngoài phạm vi thực thi di trú có mục tiêu.
Xây dựng các biện pháp bảo vệ trong hệ thống: Làm rõ rằng tất cả các cơ sở giam giữ phải tuân thủ cùng bộ tiêu chuẩn giam giữ cơ bản, trong đó có việc cho phép tiếp cận luật sư ngay lập tức để ngăn chặn việc bắt giữ hoặc giam giữ công dân. Cho phép các bang kiện DHS vì vi phạm mọi yêu cầu. Cấm hạn chế các nghị sĩ tới các cơ sở ICE.
Camera gắn trên người: Yêu cầu sử dụng camera gắn trên người khi tương tác với người dân và quy định rõ việc lưu trữ, tiếp cận dữ liệu ghi hình. Cấm theo dõi, tạo lập hoặc duy trì cơ sở dữ liệu về các cá nhân tham gia các hoạt động theo Tu chính án thứ nhất.
Không sử dụng lực lượng cảnh sát bán quân sự: Quy định và tiêu chuẩn hóa loại đồng phục và trang thiết bị mà các đặc vụ DHS sử dụng trong các chiến dịch thực thi để phù hợp với tính chất thực thi dân sự.
Các yêu cầu trên xuất hiện trong bối cảnh biểu tình lan rộng ở Mỹ hồi cuối tháng 1 để phản đối ICE sau cái chết của hai công dân Mỹ. Vụ việc cũng gây rạn nứt trong nội bộ đảng Cộng hòa khi ngày càng nhiều nghị sĩ cùng một số thống đốc thuộc đảng này kêu gọi điều tra toàn diện và minh bạch, bày tỏ lo ngại về chương trình thực thi luật di trú của Chính quyền Tổng thống Donald Trump. Một số ý kiến cho rằng việc sử dụng vũ lực trong các chiến dịch di trú đang làm dấy lên nguy cơ bất ổn và xói mòn niềm tin của công chúng.
Tuy nhiên, Tổng thống Trump cho rằng giới chức đảng Dân chủ tại Minnesota đã kích động hỗn loạn và cản trở lực lượng liên bang. Trên mạng xã hội Truth Social, ông kêu gọi Quốc hội thông qua luật cấm các “thành phố trú ẩn” cho người nhập cư trái phép, đồng thời yêu cầu chính quyền địa phương hợp tác đầy đủ với ICE.
Tới ngày 28/1, Tổng thống Trump cho biết ông sẽ giảm leo thang các hoạt động liên bang tại thành phố Minneapolis nhằm giải tỏa căng thẳng.