Thượng viện Mỹ ở Washington, D.C., ngày 10/11/2025. Ảnh: THX/TTXVN
Với tỷ lệ 55 - 45, Thượng viện Mỹ đã phản đối việc tiếp tục xem xét gói 6 dự luật, trong đó có các dự luật cấp ngân sách cho Bộ An ninh Nội địa, Bộ Ngoại giao, Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh, cũng như Lầu Năm Góc. Gói biện pháp này chiếm hơn 75% tổng chi tiêu của chính phủ liên bang, và các chương trình phụ thuộc vào nguồn ngân sách này sẽ phải ngừng hoạt động nếu Quốc hội không đạt được thỏa thuận trước ngày 31/1.
Cuộc bỏ phiếu thất bại cho thấy bế tắc chính trị vẫn chưa được tháo gỡ, bất chấp các tín hiệu đối thoại giữa Nhà Trắng và phe Dân chủ tại Thượng viện trong những ngày gần đây. Đáng chú ý, không chỉ toàn bộ Thượng nghị sĩ Dân chủ bỏ phiếu chống, mà còn có cả 8 Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa, trong đó có Lãnh đạo phe đa số tại Thượng viện John Thune.
Việc phe Dân chủ chặn gói ngân sách xuất phát từ nội dung liên quan đến Bộ An ninh Nội địa (DHS). Phe Dân chủ khẳng định sẽ không ủng hộ bất kỳ dự luật nào bao gồm ngân sách cho DHS nếu chính quyền Tổng thống Donald Trump chưa đồng ý với các cải cách nhằm kiềm chế chiến dịch của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) cũng như chấm dứt những vụ đối đầu căng thẳng giữa lực lượng liên bang và người biểu tình. Các nghị sĩ Dân chủ mô tả ICE và Cục Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) đang “vượt tầm kiểm soát”.
Trong khi đó, khi nói tại cuộc họp nội các ngày 29/1, Tổng thống Trump cho rằng Nhà Trắng đang tiến gần tới một thỏa thuận với các Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ bằng cách tách dự luật gây tranh cãi về cấp ngân sách cho hoạt động thực thi luật nhập cư ra khỏi gói ngân sách rộng hơn trị giá 1.300 tỷ USD.
Đảng Dân chủ và Nhà Trắng đã thảo luận khả năng thông qua 5 trong số 6 dự luật chi tiêu đã được Hạ viện phê chuẩn, qua đó cấp ngân sách cho phần lớn chính phủ liên bang trong thời gian còn lại của năm tài chính rồi mới thông qua biện pháp ngắn hạn cho DHS. Cách làm này sẽ tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán về những hạn chế trong việc thực thi luật nhập cư.
Theo tờ The Wall Street Journal, các cuộc đàm phán diễn ra linh hoạt nhưng đến ngày 29/1 vẫn chưa có giải pháp chắc chắn cho dù thời hạn để tránh việc đóng cửa chính phủ là vào tối 31/1. Điểm vướng mắc hiện nay xoay quanh việc các nhà lập pháp sẽ tạm thời gia hạn ngân sách cho DHS trong bao lâu: vài tuần hay hơn một tháng.
Một thỏa thuận, nếu có, sẽ chịu áp lực rất lớn về thời gian và chưa rõ liệu có thể tránh được hoàn toàn việc gián đoạn cấp ngân sách, dù chỉ trong ngắn hạn, hay không. Bất kỳ thay đổi nào đối với gói ngân sách do Thượng viện đưa ra cũng sẽ cần được Hạ viện phê chuẩn lại. Tuy nhiên, Hạ viện hiện đang nghỉ trong tuần này và dự kiến chỉ quay lại vào 2/2, dù các nghị sĩ có thể được yêu cầu trở lại làm việc vào cuối tuần.
Ngay cả khi Thượng viện đạt được thỏa thuận, cục diện chính trị tại Hạ viện vẫn phức tạp. Các nghị sĩ bảo thủ tại đây chỉ miễn cưỡng bỏ phiếu ủng hộ phần ngân sách dành cho DHS trong gói hiện tại, vì dự luật này tăng cường giám sát các hoạt động thực thi luật nhập cư của chính quyền. Trong khi đó, một số nghị sĩ Dân chủ cấp tiến lại kiên quyết yêu cầu giải thể hoàn toàn ICE.