Chiến sự Trung Đông ngày thứ 27: Israel sát hại thêm quan chức Iran, không kích quy mô lớn Tehran

Tại Israel

Israel tuyên bố Chỉ huy hải quân IRGC của Iran đã thiệt mạng

Kênh truyền hình nhà nước Kan TV của Israel dẫn lời một quan chức nước này cho biết Chỉ huy hải quân của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) Alireza Tangsiri đã thiệt mạng trong cuộc không kích của Israel ngày 26/3.

Theo nguồn tin trên, cuộc tấn công nhằm vào một căn cứ hải quân của Iran tại thành phố cảng Bandar Abbas ở phía Nam. Israel đã tấn công các mục tiêu mới trên khắp Iran trong ngày 26/3 sau khi Tehran từ chối lời đề nghị của Mỹ nhằm chấm dứt cuộc xung đột đã kéo dài gần 4 tuần và lan rộng ra nhiều nước ở Trung Đông.

Israel không kích quy mô lớn, nhiều vụ nổ rung chuyển Tehran

Nhiều tiếng nổ lớn đã được ghi nhận tại thủ đô Tehran và thành phố Karaj của Iran ngày 26/3, sau khi Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) thông báo tiến hành một loạt cuộc không kích nhằm vào các mục tiêu quân sự tại Iran.

Theo truyền thông Iran, các vụ nổ xảy ra sau khi IDF xác nhận đã hoàn tất một đợt tấn công trên diện rộng, tập trung vào Tehran cùng các khu vực miền Trung và miền Tây Iran. Trong vòng 24 giờ qua, Israel đã thực hiện khoảng 20 cuộc không kích tại miền Tây Iran, bao gồm các khu vực như Kermanshah và Dezful, nhằm vào các bệ phóng và kho chứa vũ khí phục vụ tên lửa đạn đạo và hệ thống phòng không.

IDF cho biết hơn 60 máy bay chiến đấu của Không quân Israel đã tham gia chiến dịch, thả trên 150 đơn vị vũ khí nhằm phá hủy các cơ sở sản xuất vũ khí trọng yếu. Các mục tiêu bao gồm cơ sở sản xuất tên lửa và hệ thống phòng thủ tại khu vực Parchin, nhà máy chế tạo đầu đạn và cơ sở sản xuất các bộ phận quan trọng của tên lửa nhiên liệu rắn. Ngoài ra, các cuộc không kích cũng nhắm vào một cơ sở liên quan đến Lực lượng Quds tại Isfahan cùng nhiều cơ sở sản xuất vũ khí khác ở miền Trung Iran. Theo phía Israel, các cuộc tấn công nhằm làm suy giảm năng lực sản xuất và triển khai vũ khí của Iran trong bối cảnh xung đột đang leo thang.

Từ khi chiến dịch quân sự mang tên “Sư tử gầm” bắt đầu ngày 28/2, tổng cộng khoảng 15.000 mục tiêu tại Iran đã bị tấn công. Tuy nhiên, số lượng mục tiêu bị đánh phá mỗi ngày hiện đã giảm đáng kể so với giai đoạn đầu, từ khoảng 1.000 mục tiêu/ngày xuống dưới 100 mục tiêu/ngày.

Tại Iran

Iran cảnh báo khách sạn vùng Vịnh không phục vụ binh sĩ Mỹ

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi ngày 26/3 đã lên tiếng kêu gọi các khách sạn tại khu vực Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC) từ chối phục vụ binh sĩ Mỹ, giữa lúc Tehran gia tăng sức ép sau những cuộc tấn công các cơ sở quân sự Mỹ tại Trung Đông.

Trên mạng xã hội X, ông Araghchi tuyên bố binh sĩ Mỹ đã phải rời bỏ các căn cứ quân sự bị hư hại để chuyển sang lưu trú tại khách sạn và văn phòng trong khu vực, đồng thời cáo buộc lực lượng này sử dụng dân thường làm “lá chắn sống”. Ngoại trưởng Iran yêu cầu các khách sạn tại Vùng Vịnh từ chối tiếp nhận binh sĩ Mỹ.

Phát biểu của người đứng đầu ngành ngoại giao Iran được đưa ra trong bối cảnh những cuộc tấn công đáp trả của Tehran đã gây thiệt hại đáng kể cho hệ thống căn cứ quân sự Mỹ trong khu vực. Theo các nguồn tin, phần nhiều trong số khoảng 13 căn cứ Mỹ tại Trung Đông đã bị hư hại nghiêm trọng, buộc Washington phải phân tán lực lượng. Khi xung đột bùng phát hôm 28/2, có khoảng 40.000 binh sĩ Mỹ đồn trú tại khu vực, trong đó, hàng nghìn người đã phải di chuyển sang các địa điểm tạm thời, bao gồm khách sạn và văn phòng tại các nước vùng Vịnh.

Cùng với việc nhắm vào các mục tiêu quân sự, những cuộc tấn công của Iran và các lực lượng liên quan cũng đã ảnh hưởng đến hạ tầng dân sự, trong đó có hệ thống khách sạn. Tại Dubai, 1 thiết bị bay không người lái đã rơi gần khu vực Khách sạn Fairmont The Palm, gây nổ và làm bị thương 4 người; tại Bahrain, một khách sạn ở thủ đô Manama bị tấn công khiến 2 nhân viên Bộ Quốc phòng Mỹ bị thương. Tại Iraq, các nhóm vũ trang thân Iran thừa nhận thực hiện một số vụ tấn công nhằm vào khách sạn có người nước ngoài lưu trú.

Các tổ chức quốc tế cảnh báo tình trạng các mục tiêu dân sự, bao gồm khách sạn và khu dân cư, bị cuốn vào xung đột đang làm gia tăng đáng kể rủi ro đối với dân thường, cũng như đặt ra những lo ngại về việc tuân thủ luật nhân đạo quốc tế trong bối cảnh xung đột tiếp tục leo thang.

Iran thúc đẩy luật hóa phí quá cảnh tại eo biển Hormuz

Truyền thông Iran ngày 26/3 đưa tin nước này đang xúc tiến xây dựng khuôn khổ pháp lý nhằm chính thức hóa việc thu phí đối với các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz, cho thấy xu hướng tận dụng tuyến hàng hải chiến lược này không chỉ về mặt kiểm soát mà còn để tạo nguồn thu ngân sách.

Dự luật đang được Quốc hội nước này xem xét nhằm khẳng định chủ quyền và tăng cường cơ chế giám sát của Tehran đối với eo biển Hormuz, đồng thời thiết lập hệ thống thu phí đối với các tàu thương mại và tàu chở dầu đi qua khu vực. Nghị sĩ Mohammadreza Rezaei Kouchi cho biết kế hoạch này hướng tới điều tiết hoạt động tại eo biển, đồng thời tạo nguồn thu từ phí quá cảnh, tương tự như các hành lang vận tải quốc tế khác. Ông Kouchi nhấn mạnh Iran là bên đảm bảo an ninh cho tuyến đường này, do đó việc thu phí đối với tàu thuyền là điều tự nhiên.

Trước đó, nghị sĩ Alaaddin Boroujerdi cho biết Tehran đã bắt đầu áp dụng mức phí lên tới khoảng 2 triệu USD đối với một số tàu đi qua eo biển, coi đây là cách tiếp cận mới về chủ quyền sau nhiều thập niên.

Các quan chức Iran cũng phát tín hiệu về khả năng thay đổi toàn diện cơ chế quản lý tại eo biển Hormuz. Cố vấn của lãnh đạo tối cao Iran, ông Mohammad Mokhber, cho biết nước này đang xây dựng một hệ thống mới để điều hành hoạt động tại khu vực, dù chưa công bố chi tiết cụ thể.

Iran tuyên bố muốn chấm dứt hoàn toàn xung đột

Tổng thống Masoud Pezeshkian ngày 26/3 khẳng định Iran mong muốn chấm dứt hoàn toàn cuộc xung đột hiện nay với Mỹ và Israel, đồng thời nhấn mạnh mục tiêu bảo đảm an ninh và ổn định tại khu vực Tây Á.

Tổng thống Iran đã đưa ra thông điệp như vậy trong cuộc điện đàm với Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim. Trong đó, Tổng thống Pezeshkian cho biết Tehran theo đuổi giải pháp kết thúc chiến tranh một cách toàn diện, đi kèm với các bảo đảm về hòa bình lâu dài trong khu vực.

Tại Mỹ

Mỹ tạm hoãn kế hoạch tấn công các nhà máy điện của Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 26/3 cho biết sẽ tạm hoãn kế hoạch tấn công các cơ sở năng lượng của Iran trong vòng 10 ngày, đến ngày 6/4. Trước đó, Mỹ từng cảnh báo sẽ tấn công các cơ sở năng lượng của Iran trong vòng 48 giờ nếu Tehran không bảo đảm an toàn cho tàu chở dầu qua eo biển Hormuz.

Trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Donald Trump cho biết quyết định trên được đưa ra theo đề nghị từ phía Tehran, đồng thời khẳng định các cuộc trao đổi với Iran “đang diễn ra tích cực”.

Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng triển vọng đối thoại vẫn còn nhiều bất định. Trả lời phỏng vấn hãng tin RIA Novosti của Nga, ông Mikhail Ulyanov, Đại diện thường trực Nga tại các tổ chức quốc tế ở Vienna (Áo) cho biết thông tin liên quan thời điểm và điều kiện nối lại đàm phán giữa Mỹ và Iran hiện chưa rõ ràng. Theo quan chức Nga, phía Mỹ và Iran đều đang đưa ra những thông điệp trái ngược nhau, đồng thời cho rằng cần theo dõi thêm các diễn biến tiếp theo.

Trước đó, kênh truyền hình nhà nước Press TV của Iran dẫn lời Ngoại trưởng nước này Abbas Araghchi cho biết Tehran hiện chưa tiến hành đàm phán với Mỹ nhằm chấm dứt xung đột. Theo giới quan sát, Iran vẫn giữ lập trường cứng rắn trong đàm phán mặc dù đã gửi phản hồi đề xuất 15 điểm của Mỹ về chấm dứt xung đột, thông qua các kênh trung gian.

Tổng thống Mỹ tiết lộ “cử chỉ thiện chí” của Iran

Ngày 26/3, Tổng thống Trump cho biết Iran đã cho phép 10 tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz như “cử chỉ thiện chí” trong bối cảnh các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt xung đột giữa hai bên đang diễn ra.

Phát biểu tại cuộc họp nội các được truyền hình trực tiếp, ông Trump cho biết Tehran đã cho phép lần lượt 8 tàu, sau đó thêm 2 tàu nữa, đi qua tuyến hàng hải chiến lược này nhằm chứng minh thiện chí và sự nghiêm túc trong đàm phán. Theo ông Trump, động thái này cho thấy Mỹ đang làm việc với những đối tác phù hợp trong tiến trình tìm kiếm thỏa thuận.

Tổng thống Trump tiết lộ rằng động thái cho phép tàu dầu đi qua là “món quà lớn” mà ông từng nhắc tới trong những ngày gần đây, đồng thời cho rằng đây là yếu tố góp phần thúc đẩy tiến trình đàm phán. Ông cho rằng Tehran đang mong muốn đạt được một thỏa thuận hơn cả phía Mỹ, đồng thời lưu ý chiến dịch quân sự đang diễn ra nhanh hơn kế hoạch. Tuy nhiên, ông Trump không loại trừ khả năng các cuộc thương lượng có thể thất bại, đồng thời nhấn mạnh Washington vẫn duy trì các phương án khác nếu cần thiết.

Mỹ kêu gọi G7 chung sức mở lại eo biển Hormuz

Ngày 26/3, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tuyên bố nỗ lực thúc đẩy mở lại eo biển Hormuz là vì lợi ích chung của toàn bộ Nhóm các nền công nghiệp phát triển (G7).

Phát biểu trước khi lên đường đến Pháp để tham dự Hội nghị Ngoại trưởng G7 ngày 27/3, Ngoại trưởng Mỹ tiết lộ đã xuất hiện tiến triển trong những cuộc đàm phán với Iran, song ông từ chối đưa ra dự đoán về thời điểm hoặc cách thức kết thúc tiến trình này. Ông Rubio nhận định: "Đang có các quốc gia trung gian tham gia chuyển thông điệp và đã đạt được những bước tiến nhất định”.

Tại vùng Vịnh

Mảnh vỡ tên lửa khiến hai người chết ở UAE

Tại Abu Dhabi (Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất - UAE), các mảnh vỡ của một tên lửa đạn đạo rơi xuống sau khi hệ thống phòng không đánh chặn đã khiến 2 người thiệt mạng và 3 người bị thương. Giới chức Abu Dhabi ngày 26/3 đã xác nhận vụ việc và cho biết một số xe ô tô cũng đã bị hư hỏng.

Trước đó, sáng cùng ngày, người dân ở UAE, trong đó có Dubai và Abu Dhabi, đã nhận được cảnh báo trên điện thoại di động về nguy cơ tên lửa và kêu gọi họ tìm nơi trú ẩn khi hệ thống phòng không hoạt động.

Các nước vùng Vịnh muốn tham gia tiến trình đàm phán Mỹ-Iran

Ngày 26/3, các nước vùng Vịnh tuyên bố đang theo dõi sát sao tiến trình đàm phán gián tiếp giữa Mỹ và Iran thông qua trung gian Pakistan. Dữ liệu của Asharq Al-Awsat ghi nhận 83% tổng số đợt tấn công tên lửa và thiết bị bay không người lái của Iran từ khi xung đột bước sang tuần thứ tư nhắm vào các quốc gia thành viên Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC), với 4.391 vụ, trong khi chỉ 17% (tương đương 930 vụ) nhắm vào các mục tiêu của Israel.

Tổng Thư ký GCC Jasem Albudaiwi khẳng định khối này phải hiện diện trong bất kỳ cuộc đàm phán nào, bác bỏ mọi khuôn khổ, sáng kiến hoặc thỏa thuận tái định hình Trung Đông mà không có tiếng nói của các nước vùng Vịnh. Niềm tin của các nước vùng Vịnh đối với các bên liên quan được cho là còn hạn chế. Tổng Thư ký GCC cho biết khối này bất ngờ trước các diễn biến quân sự gần đây, đồng thời khẳng định khối không tham gia và không cho phép sử dụng lãnh thổ để chống Iran. Tuy nhiên, ông cũng đề cập tới một số hành động từ phía Iran mà GCC cho là gây quan ngại đối với các nước trong khu vực.