Biểu tượng đồng euro tại Frankfurt, Đức. Ảnh: THX/TTXVN.
Sự bùng nổ của thanh toán không dùng tiền mặt kể từ sau đại dịch COVID-19 đã làm gia tăng sự lệ thuộc của Khu vực đồng euro (Eurozone) vào các doanh nghiệp Mỹ. Hiện nay, các công ty này đang xử lý gần 2/3 tổng lượng thanh toán bằng thẻ trong khối. Bên cạnh đó, các ứng dụng như PayPal và Apple cũng không ngừng mở rộng tầm ảnh hưởng.
Trong bối cảnh trật tự toàn cầu có nhiều biến động, giới chức châu Âu coi chủ quyền thanh toán là ưu tiên chiến lược. Họ lo ngại quyền tiếp cận hệ thống thanh toán có thể bị sử dụng như một công cụ gây áp lực chính trị, đồng thời sự xuất hiện của các hình thức tiền tệ mới đang thách thức vai trò của đồng euro.
Nhằm giải quyết vấn đề này, ECB dự kiến ra mắt đồng euro kỹ thuật số vào năm 2029. Về bản chất, đây là một ví điện tử trực tuyến do ECB đảm bảo nhưng lại do các công ty tư nhân, bao gồm các ngân hàng, vận hành.
Tuy nhiên, các ngân hàng châu Âu bày tỏ lo ngại rằng đồng euro kỹ thuật số sẽ khiến khách hàng rút tiền từ hệ thống ngân hàng thương mại để chuyển vào ví điện tử do ECB bảo chứng. Để tự bảo vệ, nhiều đơn vị đang tìm kiếm các lựa chọn thay thế. Mới đây, 25 ngân hàng, bao gồm ngân hàng ABN Amro và ngân hàng Sabadell, đã gia nhập một liên minh châu Âu nhằm lên kế hoạch ra mắt một loại tiền mã hóa được bảo trợ bằng đồng euro.
Ông Paolo Gusmerini, Giám đốc mảng ngân hàng số tại công ty tư vấn PwC, nhận định rằng dù các cơ quan nhà nước và khu vực tư nhân đang đi cùng một hướng chiến lược, nhưng lợi ích và lộ trình thực hiện của hai bên lại chưa có sự thống nhất.
Sự lo ngại của ngành tài chính đã khiến các quy định pháp luật về việc phát hành tiền kỹ thuật số tại Nghị viện châu Âu bị đình trệ suốt ba năm qua. Ông Fernando Navarrete, nghị sĩ châu Âu trực tiếp giám sát dự thảo luật này, cho biết các cuộc đàm phán về vai trò cụ thể của đồng euro kỹ thuật số vẫn đang tiếp diễn. Ông kỳ vọng cuộc bỏ phiếu cuối cùng sẽ diễn ra trước khi kết thúc mùa Hè năm nay. Theo ông Navarrete, thách thức thực sự là phải làm sao để việc phát triển hệ thống tư nhân và hệ thống công vừa tương thích, vừa hiệu quả mà không làm phát sinh thêm chi phí cho người dân.
ECB kỳ vọng đồng euro kỹ thuật số sẽ trở thành khung xương sống duy nhất cho hệ thống thanh toán của khu vực – điều mà khu vực tư nhân chưa bao giờ thực hiện được. Ông Ignacio Terol, người đứng đầu bộ phận chiến lược euro kỹ thuật số của ECB, tin rằng khi các quy định được thông qua, các tiêu chuẩn chung sẽ trở nên phổ biến và mở ra cơ hội cho các giải pháp tư nhân cùng khai thác.