Căng thẳng giữa Mỹ, Israel và Iran đẩy giá khí đốt châu Âu tăng 53% chỉ trong một tuần, khiến EU đối mặt nguy cơ khủng hoảng năng lượng và buộc xem xét lại lộ trình cắt khí đốt Nga. Ảnh: THX/TTXVN
Theo tờ Financial Times, giá khí đốt tại châu Âu đã tăng vọt lên mức cao nhất kể từ năm 2023 vào đầu tuần này. Chỉ trong vòng chưa đầy một tuần, giá khí đốt tại khu vực đã tăng khoảng 53% so với ngày 27/2, phản ánh lo ngại ngày càng lớn về tình trạng thiếu hụt nguồn cung.
Nguyên nhân chính của đợt tăng giá này là những gián đoạn nghiêm trọng trong hoạt động vận chuyển năng lượng qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải quan trọng đối với thương mại dầu khí toàn cầu. Hoạt động vận chuyển qua khu vực này hiện gần như bị đình trệ do tình hình an ninh xấu đi.
Bên cạnh đó, các cuộc tấn công của Iran nhằm vào các cơ sở năng lượng tại Qatar đã buộc quốc gia này phải tạm thời dừng hoạt động sản xuất khí tự nhiên hóa lỏng (LNG). Diễn biến này càng làm gia tăng lo ngại về nguồn cung, bởi Qatar là một trong những nhà xuất khẩu LNG lớn nhất thế giới và là nguồn cung quan trọng đối với thị trường châu Âu.
Căng thẳng nguồn cung cũng thể hiện rõ trên thị trường vận tải LNG. Ngày 4/3, một tàu chở LNG ban đầu dự kiến cập cảng Pháp đã đổi hướng sang châu Á khi đang ở Đại Tây Dương. Đây được xem là tín hiệu cho thấy sự cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa các khu vực trong việc giành nguồn cung LNG, đặc biệt trong bối cảnh giá năng lượng tăng cao.
Áp lực nguồn cung trở nên nghiêm trọng hơn khi mùa đông năm nay tại châu Âu đặc biệt lạnh giá, khiến lượng khí đốt dự trữ sụt giảm mạnh. Dữ liệu của tổ chức Gas Infrastructure Europe (GIE) cho thấy các kho lưu trữ khí đốt của Liên minh châu Âu hiện chỉ được lấp đầy dưới 30% công suất, thấp hơn đáng kể so với mức trung bình khoảng 45% trong 5 năm qua vào cùng thời điểm.
Một số quốc gia ghi nhận mức dự trữ đặc biệt thấp, trong đó có Hà Lan, Thụy Điển, Croatia và Latvia. Điều này làm gia tăng rủi ro thiếu hụt nguồn cung nếu tình trạng gián đoạn tiếp tục kéo dài trong những tháng tới.
Hiện nay, khoảng 10% nhu cầu LNG của châu Âu được đáp ứng từ Qatar. Tuy nhiên, nếu nguồn cung từ quốc gia này tiếp tục bị gián đoạn và cạnh tranh LNG từ các khu vực khác, đặc biệt là châu Á, gia tăng, giá năng lượng tại châu Âu có thể tiếp tục tăng.
Các chuyên gia cảnh báo việc giá năng lượng tăng cao kéo dài có thể làm gia tăng áp lực lạm phát và gây cản trở đà phục hồi kinh tế của khu vực. Những nền kinh tế phụ thuộc lớn vào nhập khẩu LNG như Italy và Đức được cho là sẽ chịu tác động rõ rệt nhất.
Căng thẳng địa chính trị hiện nay bắt nguồn từ chiến dịch quân sự quy mô lớn do Mỹ và Israel phát động nhằm vào Iran. Các cuộc tấn công đã nhằm vào nhiều thành phố lớn của Iran, trong đó có thủ đô Tehran.
Sau các cuộc tấn công, Iran tuyên bố tiến hành chiến dịch trả đũa nhằm vào các mục tiêu tại Israel, đồng thời tấn công một số căn cứ quân sự của Mỹ tại khu vực Trung Đông. Diễn biến này làm gia tăng nguy cơ xung đột lan rộng, đồng thời khiến thị trường năng lượng toàn cầu tiếp tục đối mặt với nhiều bất ổn trong thời gian tới.