.jpg)
Các doanh nghiệp ngành gỗ đã hướng đến sản xuất xanh để bảo vệ môi trường.
Xanh hóa đô thị
Sau khi mở rộng không gian phát triển trên cơ sở hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, TP Hồ Chí Minh đang đứng trước yêu cầu phải tái cấu trúc mô hình phát triển theo hướng bền vững hơn.
Nếu trước đây, tăng trưởng chủ yếu dựa vào mở rộng quy mô đầu tư và khai thác tài nguyên thì trong giai đoạn mới, tăng trưởng xanh được xem là một trong những động lực quan trọng để Thành phố hướng đến mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Ông Nguyễn Bình An, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển TP Hồ Chí Minh cho rằng, quá trình đô thị hóa và phát triển kinh tế đang tạo ra áp lực rất lớn lên môi trường. Theo đó, riêng khu vực công nghiệp của thành phố hiện phát thải khoảng 18 - 20 triệu tấn CO2 mỗi năm; hạ tầng đô thị phát sinh khoảng 3 triệu tấn chất thải xây dựng mỗi năm, trong khi lĩnh vực thương mại - dịch vụ thải ra khoảng 800 - 1.000 tấn nhựa mỗi ngày.
“Sau khi hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, hình thành một siêu đô thị mới, yêu cầu đồng bộ chính sách, quản trị liên vùng và cân bằng phát triển bền vững càng trở nên cấp thiết. Thành phố cần tư duy lại toàn bộ mô hình quản trị phát triển, trong đó chuyển đổi xanh phải là nội dung cốt lõi”, ông Nguyễn Bình An đề nghị.
Theo ông An, lộ trình phát triển của Thành phố đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045 cần được xây dựng trên chuỗi giá trị xanh, bao gồm năng lượng xanh, giao thông xanh, hạ tầng đô thị xanh, công nghiệp xanh, thương mại - dịch vụ xanh, nông nghiệp xanh, lối sống xanh, tài chính xanh và nguồn nhân lực xanh.
Các doanh nghiệp sản xuất tập trung đầu tư cho công nghệ để nâng cao năng suất lao động.
Nhìn từ góc độ quản lý, Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được cho rằng, Thành phố phải chuyển từ tư duy thực hiện những dự án đơn lẻ sang kiến tạo một hệ sinh thái phát triển bền vững. Theo đó, hạ tầng trong giai đoạn mới không chỉ dừng ở xây dựng công trình mà phải hướng đến kiến tạo hệ sinh thái thông minh và bền vững. Tuyến Metro số 1 không chỉ là công trình giao thông mà phải trở thành xương sống của hệ thống giao thông công cộng đa phương thức, kết nối với xe buýt điện, giao thông đường thủy và các giải pháp di chuyển thân thiện với môi trường.
Bên cạnh đó, Thành phố cũng phải chuyển từ tư duy xử lý sang tái tạo giá trị. Các nhà máy đốt rác phát điện không chỉ giải quyết bài toán ô nhiễm mà còn tạo ra năng lượng và đặt nền móng cho ngành công nghiệp tái chế hiện đại.
“Việc xây dựng trung tâm tái chế pin xe điện là bước đi đón đầu, đưa TP Hồ Chí Minh trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng của nền kinh tế xanh toàn cầu”, ông Nguyễn Văn Được nhấn mạnh thêm.
Tập trung nâng sức cạnh tranh
Trong bối cảnh các tiêu chuẩn môi trường ngày càng trở thành điều kiện bắt buộc đối với hàng hóa xuất khẩu, chuyển đổi xanh không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu đối với cộng đồng doanh nghiệp.
Theo ông Nguyễn Văn Được, hiện nay, việc chuyển đổi xanh không còn là một lựa chọn mà đã trở thành xu thế tất yếu của thời đại. Những tác động ngày càng cực đoan của biến đổi khí hậu cùng các tiêu chuẩn mới về môi trường, phát thải và truy xuất nguồn gốc đang định hình lại hoàn toàn khái niệm phát triển.
“Chuyển đổi xanh không đơn thuần là bảo vệ môi trường. Đây chính là chiến lược để bảo đảm an ninh kinh tế, thu hút đầu tư, thu hút đơn hàng xuất khẩu, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh và duy trì vị thế đầu tàu kinh tế của TP Hồ Chí Minh”, ông Nguyễn Văn Được nhấn mạnh.
TP Hồ Chí Minh tập trung đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao để phục vụ cho việc phát triển kinh tế số.
Cùng quan điểm, ông Huỳnh Thành Đạt, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương biết, chuyển đổi xanh là yêu cầu sống còn để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế. Theo đó, trong hành trình này, doanh nghiệp tư nhân giữ vai trò tiên phong, là lực lượng trung tâm của đổi mới sáng tạo và đóng góp quan trọng cho sự phát triển của đất nước.
“Để doanh nghiệp đi nhanh, đi xa và phát triển bền vững trong kỷ nguyên mới, TP Hồ Chí Minh cần hình thành các liên minh đổi mới sáng tạo xanh, kết nối doanh nghiệp với viện nghiên cứu, trường đại học, các tổ chức tài chính, quỹ đầu tư và hệ sinh thái khởi nghiệp. Sắp tới, Nhà nước sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn, tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận các nguồn lực trong nước và quốc tế, đặc biệt là nguồn tài chính xanh", ông Huỳnh Thành Đạt đề xuất.
Trong khi đó, Tiến sĩ Trần Du Lịch cho rằng, thách thức lớn nhất của TP Hồ Chí Minh trong quá trình chuyển đổi xanh không nằm ở công nghệ mà nằm ở thể chế và cơ chế phối hợp liên vùng. Theo ông, sau khi mở rộng không gian phát triển, Thành phố cần nhanh chóng xây dựng một cơ chế điều phối thống nhất về quy hoạch, hạ tầng và phân bổ nguồn lực giữa các địa phương trong vùng để tránh tình trạng phát triển manh mún, chồng chéo.
“Chuyển đổi xanh không thể thực hiện riêng lẻ ở từng địa phương hay từng ngành. TP Hồ Chí Minh cần đóng vai trò hạt nhân dẫn dắt, hình thành các chuỗi liên kết xanh từ sản xuất, logistics đến tiêu dùng. Khi tạo được một hệ sinh thái kinh tế xanh quy mô vùng, Thành phố mới có thể tạo ra dư địa tăng trưởng mới và nâng cao sức cạnh tranh trong dài hạn”, ông Trần Du Lịch nhấn mạnh.