Người dân dễ dàng thực hiện thủ tục hành chính trên nền tảng số do các robot cung cấp.
Nâng cao năng suất cho nền kinh tế
Dù tiếp tục giữ vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước, TP Hồ Chí Minh vẫn đang đối diện nhiều thách thức trên hành trình hướng đến mục tiêu tăng trưởng trên 10% trong năm 2026.
Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, GRDP quý I của TP Hồ Chí Minh tăng 8,27%, cao hơn mức bình quân chung của cả nước. Tuy nhiên, với kịch bản tăng trưởng đã xây dựng, nếu duy trì tốc độ hiện nay, Thành phố sẽ gặp nhiều khó khăn để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số.
TP Hồ Chí Minh hiện đóng góp khoảng 23 - 25% GDP và gần 30% tổng thu ngân sách quốc gia. Mỗi 1% tăng trưởng của Thành phố có thể đóng góp khoảng 0,23 - 0,24 điểm phần trăm vào tăng trưởng chung của nền kinh tế.
Tuy nhiên, một số lĩnh vực quan trọng vẫn chưa đạt như kỳ vọng, như khu vực dịch vụ - ngành chiếm tỷ trọng lớn nhất trong cơ cấu kinh tế Thành phố - dự kiến chỉ tăng khoảng 8,6%; kim ngạch xuất khẩu sáu tháng đầu năm tăng khoảng 5,3%, thấp hơn đáng kể so với mức tăng chung của cả nước.
Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, bên cạnh việc phát huy vai trò dẫn dắt của đầu tư công, TP Hồ Chí Minh cần tạo điều kiện thuận lợi hơn cho khu vực tư nhân mở rộng sản xuất, kinh doanh. Đầu tư công phải tạo hiệu ứng lan tỏa, kích thích đầu tư xã hội và hình thành các không gian phát triển mới. Trong bối cảnh đó, chuyển đổi số được xem là giải pháp quan trọng để nâng cao năng suất lao động và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.
Robot được ứng dụng trong sản xuất linh kiện công nghệ cao.
Trong khi đó, ông Vũ Hải Quân, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, TP Hồ Chí Minh cần đẩy mạnh hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận các nền tảng số như hóa đơn điện tử, kế toán số, quản trị khách hàng, chữ ký số và các công cụ trí tuệ nhân tạo phục vụ bán hàng, chăm sóc khách hàng.
“Chuyển đổi số không còn là câu chuyện riêng của các tập đoàn lớn mà phải trở thành công cụ phát triển của hàng trăm nghìn doanh nghiệp vừa và nhỏ. Khi năng suất doanh nghiệp được nâng lên, năng lực cạnh tranh của toàn nền kinh tế cũng sẽ được cải thiện”, ông Vũ Hải Quân cho biết.
Theo các chuyên gia kinh tế, việc chuyển đổi số không chỉ giúp doanh nghiệp giảm chi phí vận hành mà còn mở rộng thị trường, nâng cao khả năng quản trị và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Đây là dư địa tăng trưởng rất lớn đối với TP Hồ Chí Minh - địa phương hiện có số lượng doanh nghiệp lớn nhất cả nước. Trong quá trình đó, khu vực kinh tế tư nhân được xem là động lực quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Chuyên gia kinh tế - Tiến sĩ Cấn Văn Lực cho rằng khu vực tư nhân hiện đóng góp hơn 50% GDP và tạo ra phần lớn việc làm cho nền kinh tế. Đối với TP Hồ Chí Minh, việc thúc đẩy doanh nghiệp tư nhân đổi mới công nghệ, chuyển đổi số và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu sẽ tạo thêm động lực tăng trưởng mới trong những năm tới.
Theo đó, Thành phố cần tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn, mặt bằng sản xuất, nguồn nhân lực chất lượng cao và các chính sách khuyến khích đầu tư vào nghiên cứu phát triển, trí tuệ nhân tạo, công nghệ số và các ngành có giá trị gia tăng cao.
Thực tế cho thấy, nhiều doanh nghiệp tư nhân tại TP Hồ Chí Minh đang tiên phong trong lĩnh vực này. Chẳng hạn như Tập đoàn FPT đẩy mạnh đầu tư vào trí tuệ nhân tạo, bán dẫn và trung tâm dữ liệu; VNG phát triển các nền tảng số phục vụ hàng chục triệu người dùng; nhiều doanh nghiệp tại Khu Công nghệ cao TP Hồ Chí Minh đã ứng dụng tự động hóa, dữ liệu lớn và AI vào sản xuất nhằm nâng cao năng suất và sức cạnh tranh. Những mô hình này cho thấy khi được tạo điều kiện thuận lợi về cơ chế và nguồn lực, khu vực tư nhân hoàn toàn có thể trở thành lực lượng dẫn dắt tăng trưởng mới của thành phố.
Xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tầm khu vực
Nếu chuyển đổi số là giải pháp trước mắt thì khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo được xem là nền tảng tăng trưởng dài hạn của TP Hồ Chí Minh.
Theo ông Vũ Hải Quân, trong kỷ nguyên công nghệ, năng lực cạnh tranh của một đô thị không chỉ được quyết định bởi nguồn vốn hay hạ tầng mà còn phụ thuộc vào ba yếu tố cốt lõi, gồm thể chế vượt trội, công nghệ chiến lược và nguồn nhân lực chất lượng cao. Vì vậy, TP Hồ Chí Minh phải tiếp tục giữ vị trí trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu cả nước, đồng thời trở thành nơi nghiên cứu, thử nghiệm và ứng dụng sớm các công nghệ mới.
Trong cuộc cạnh tranh giữa các đô thị lớn của khu vực, Thành phố không thể chỉ cạnh tranh bằng vị trí địa lý hay quy mô dân số mà phải cạnh tranh bằng tốc độ đổi mới và khả năng tạo ra giá trị mới.
Theo ông Vũ Hải Quân, TP Hồ Chí Minh cần xây dựng các phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia, trung tâm nghiên cứu và thử nghiệm công nghệ đạt chuẩn quốc tế trong các lĩnh vực chiến lược như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ sinh học, dữ liệu lớn, vật liệu mới và năng lượng sạch.
.JPG)
Hệ thống giao thông công cộng phát triển để thúc đẩy kinh tế TP Hồ Chí Minh phát triển hơn.
Theo các chuyên gia kinh tế, đây sẽ là những hạt nhân kết nối nhà khoa học, doanh nghiệp và quỹ đầu tư, giúp chuyển hóa kết quả nghiên cứu thành sản phẩm thương mại, doanh nghiệp công nghệ và ngành công nghiệp mới. Khi đó, tăng trưởng kinh tế không chỉ đến từ mở rộng quy mô sản xuất mà còn đến từ giá trị gia tăng của tri thức và công nghệ.
PGS.TS Trần Hoàng Ngân, Chủ tịch Hội đồng Tư vấn đột phá phát triển, Trường Đại học Sài Gòn cho biết, muốn đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, TP Hồ Chí Minh không thể chỉ dựa vào đầu tư công mà phải khơi dậy mạnh mẽ nguồn lực từ khu vực kinh tế tư nhân.
Theo đó, Thành phố cần hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo hoàn chỉnh, nơi doanh nghiệp có thể tiếp cận thuận lợi các trung tâm nghiên cứu, trường đại học, quỹ đầu tư và các chính sách hỗ trợ đổi mới sáng tạo. Khi doanh nghiệp trở thành trung tâm của hệ sinh thái này, TP Hồ Chí Minh sẽ có cơ hội hình thành thêm nhiều ngành kinh tế mới trong các lĩnh vực AI, bán dẫn, công nghệ sinh học, tài chính số và kinh tế xanh.
“Trong tương lai, những doanh nghiệp công nghệ được hình thành từ TP Hồ Chí Minh hoàn toàn có thể trở thành các tập đoàn khu vực, tương tự cách nhiều doanh nghiệp của Hàn Quốc hay Singapore đã tạo nên những kỳ tích phát triển cho quốc gia của họ”, PGS.TS Trần Hoàng Ngân nhận định.
Cùng quan điểm, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cũng đề xuất, về lâu dài, TP Hồ Chí Minh tái cấu trúc không gian phát triển theo hướng khu vực trung tâm tập trung các ngành công nghệ cao, dịch vụ chất lượng cao và đổi mới sáng tạo.
Thành phố cũng cần nâng cấp các khu công nghiệp truyền thống theo mô hình khu công nghiệp sinh thái, kinh tế tuần hoàn và ứng dụng công nghệ số trong quản lý sản xuất. Theo đó, việc kết hợp giữa hạ tầng logistics hiện đại với hạ tầng số sẽ giúp giảm chi phí vận hành, nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng và tăng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp.
Dưới góc độ quản lý, ông Nguyễn Văn Được, Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh cho biết, trong bối cảnh các động lực tăng trưởng truyền thống đang dần thu hẹp, đầu tư cho khoa học công nghệ, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo không chỉ là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc. Đây được xem là con đường ngắn nhất để TP Hồ Chí Minh nâng cao năng suất lao động, gia tăng năng lực cạnh tranh và hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số, tiếp tục giữ vững vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước trong giai đoạn phát triển mới.
Bài cuối: Phát triển kinh tế xanh và số