Thanh niên TP Hồ Chí Minh phát huy sức trẻ - Bài 1: Lan tỏa tinh thần cống hiến từ những việc làm thiết thực

Bài 1: Lan tỏa tinh thần cống hiến từ những việc làm thiết thực

Từ những lớp học miễn phí, đội hình hỗ trợ chuyển đổi số đến các hoạt động an sinh, bảo vệ môi trường... tuổi trẻ TP Hồ Chí Minh đang lan tỏa tinh thần cống hiến tình nguyện bằng những việc làm cụ thể, thiết thực.

Tình nguyện bắt đầu từ địa bàn dân cư

Cứ vào dịp hè, tại nhiều khu dân cư, khu nhà trọ, trường học và điểm sinh hoạt hè, màu áo xanh của thanh niên tình nguyện trở nên rất quen thuộc đối với người dân TP Hồ Chí Minh. Các thanh niên, sinh viên tình nguyện TP Hồ Chí Minh đã xung kích, có mặt trên từng khu phố để lan tỏa sức trẻ với công việc cụ thể, như: hướng dẫn trẻ em ôn tập hè, hỗ trợ rèn luyện kỹ năng sống, tổ chức sân chơi thiếu nhi... tại hầu hết địa bàn 168 phường, xã, đặc khu và một số tỉnh, thành khu vực phía Nam.

Lần đầu tham gia hỗ trợ học tập cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn tại khu lưu trú công nhân số 48 phường Tân Tạo, bạn Nguyễn Xuân Tiến, chuyên viên một ngân hàng tại TP Hồ Chí Minh, nhanh chóng cảm nhận được sự gần gũi và tinh thần ham học của các em.

Theo Tiến, dù mỗi em có một hoàn cảnh riêng nhưng đều rất hồn nhiên, chủ động trong học tập. Với thế mạnh về Toán và tiếng Anh, Tiến đã đồng hành cùng các em ôn lại những kiến thức trọng tâm của lớp 6, củng cố những phần còn chưa vững để các em tự tin bước vào chương trình lớp 7.

Cùng với những lớp học miễn phí cho thiếu nhi, hoạt động phổ cập bơi cũng được các thanh niên tình nguyện mở rộng. Trong dịp hè 2026, 168/168 phường, xã, đặc khu tại TP Hồ Chí Minh tổ chức học bơi; hướng dẫn phòng, chống đuối nước và tai nạn thương tích cho các em nhỏ. Theo đó, toàn Thành phố đã tổ chức 378 lớp phổ cập bơi miễn phí, thu hút 31.120 thiếu nhi; trong đó 16.392 em đạt tiêu chuẩn biết bơi an toàn sau tập huấn.

Không chỉ có các thanh niên tình nguyện, chương trình còn nhận được sự đồng hành của những giáo viên trực tiếp đứng lớp. Với kinh nghiệm chuyên môn, các thầy cô vừa hướng dẫn kỹ thuật bơi, vừa giúp trẻ hình thành những kỹ năng cần thiết để chủ động bảo vệ bản thân khi tiếp xúc với môi trường nước.

Đây là năm thứ ba cô Nguyễn Thị Diễm Hương, giáo viên Giáo dục thể chất Trường Tiểu học Võ Văn Hát (phường Phước Long) tham gia dạy bơi miễn phí cho thiếu nhi. Theo cô Hương, điều quan trọng của lớp học không chỉ là giúp trẻ biết bơi mà còn giúp các em làm quen với môi trường nước, biết cách xử lý những tình huống cơ bản và phòng tránh nguy cơ đuối nước.

“Bơi là một kỹ năng an toàn cần thiết đối với trẻ. Khi được trang bị kiến thức và kỹ năng từ sớm, các em sẽ tự tin hơn khi xuống nước và biết cách bảo vệ bản thân. Với chuyên môn của mình, tôi rất vui khi có thể góp một phần nhỏ để đồng hành cùng các em”, cô Hương chia sẻ.

Từ thực tế ba năm tham gia hoạt động tình nguyện, cô Hương mong muốn những lớp học bơi miễn phí không chỉ dừng lại trong dịp hè mà có thể được duy trì thường xuyên, đồng thời nhân rộng tại nhiều phường, xã trên địa bàn TP Hồ Chí Minh; để qua đó ngày càng nhiều trẻ em, nhất là những em chưa có điều kiện học bơi, được trang bị kỹ năng phòng, chống đuối nước.

Không chỉ chăm lo thiếu nhi, tinh thần tình nguyện còn được đưa vào những yêu cầu mới của đời sống đô thị, trong đó “Mùa hè số” là một trong những điểm mới trong năm 2026. Các đội hình thanh niên hỗ trợ chuyển đổi số tại địa phương, hướng dẫn người dân thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường số, phổ cập kỹ năng số... cũng được triển khai.

Với chị Nguyễn Ngọc Kiều Trinh, Bí thư Chi đoàn khu phố 14, phường Bình Thạnh, “Mùa hè số” mang đến cơ hội để đoàn viên, thanh niên đưa những kiến thức công nghệ của mình vào những việc gần gũi với đời sống người dân. Từ hướng dẫn sử dụng VNeID, thực hiện dịch vụ công trực tuyến đến làm quen với các ứng dụng thiết yếu, mỗi phần việc đều góp phần giúp người dân từng bước thích ứng với quá trình chuyển đổi số.

Theo chị Kiều Trinh, trong bối cảnh công nghệ ngày càng hiện diện sâu rộng trong đời sống, kỹ năng số không còn là vấn đề xa lạ mà đang trở thành nhu cầu thiết yếu của mỗi người. Tuy nhiên, không phải người dân nào cũng có thể dễ dàng tiếp cận và sử dụng thành thạo các nền tảng số, nhất là khi thực hiện các thủ tục trực tuyến.

“Thông qua Mùa hè số, chúng tôi có điều kiện trực tiếp hướng dẫn, giải đáp những vướng mắc để người dân sử dụng các nền tảng số thuận tiện hơn. Tôi mong những kiến thức và kỹ năng của đoàn viên, thanh niên sẽ được lan tỏa đến từng khu dân cư, giúp công nghệ thực sự trở thành công cụ hữu ích trong đời sống hàng ngày”, chị Kiều Trinh chia sẻ.

Tham gia giải quyết những vấn đề xã hội

Những hoạt động tình nguyện trong mùa hè chỉ là một phần trong “dòng chảy" tình nguyện của thanh niên TP Hồ Chí Minh.

Giai đoạn 2024 - 2026, Cổng thông tin kết nối tình nguyện GO VOLUNTEER đã kết nối 77.850 hội viên, thanh niên, tình nguyện viên tham gia hoạt động. Các cấp Hội đã xây dựng, cải tạo 200 không gian xanh, duy trì 168 tuyến đường, hẻm văn minh - sạch đẹp - an toàn và xử lý hơn 65 điểm ô nhiễm, tồn đọng rác.

Tại các địa bàn nông thôn, hoạt động tình nguyện được gắn với chuyển giao khoa học kỹ thuật, hỗ trợ thanh niên làm kinh tế, chăm lo người dân khó khăn. Các cấp Hội cũng đã tổ chức 200 hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao; chăm lo hơn 5.100 người dân, thanh thiếu nhi có hoàn cảnh khó khăn và tham gia nâng cấp, bê tông hóa 35 km đường giao thông.

Trong lĩnh vực an sinh xã hội, lực lượng y, bác sĩ trẻ tham gia khám bệnh, cấp thuốc, tư vấn sức khỏe cho 2.000 lượt người; vận động hiến tặng 5.000 đơn vị máu phục vụ cấp cứu và điều trị.

Điều đáng chú ý là sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, phạm vi hoạt động của tổ chức Hội đã rộng hơn rất nhiều. Từ ngày 1/7/2025, Hội LHTN Việt Nam TP Hồ Chí Minh được kiện toàn với 168 tổ chức Hội tại phường, xã, đặc khu. Không gian Thành phố mới kết nối thế mạnh của đô thị trung tâm với các khu công nghiệp, vùng nông nghiệp, khu vực cảng biển, logistics, du lịch và kinh tế biển. Điều đó cũng đặt ra yêu cầu phong trào thanh niên phải đi sâu hơn vào từng nhóm đối tượng.

Anh Arifin, đại diện Chi hội thanh niên dân tộc phường Dĩ An, cho biết địa bàn có đông thanh niên từ nhiều địa phương đến sinh sống, làm việc. Riêng cộng đồng Chăm Islam có hơn 100 thanh niên, phần lớn quê An Giang lên làm việc tại các công ty. Mong muốn của anh là các cấp Hội có thêm chương trình kết nối thanh niên Chăm, Hoa, Khmer … đồng thời hỗ trợ thanh niên công nhân dân tộc thiểu số tiếp cận việc làm phù hợp.

Còn tại đặc khu Côn Đảo, anh Hồ Sơn Lâm, Phó Chủ tịch Hội LHTN Việt Nam đặc khu Côn Đảo, lại nhìn thấy một nhu cầu khác. Bên cạnh việc hình thành các câu lạc bộ thể thao, văn hóa, văn nghệ để tập hợp người trẻ, điều thanh niên quan tâm nhiều là việc làm và kỹ năng nghề.

Riêng đặc khu Côn Đảo có thế mạnh về du lịch lịch sử, du lịch sinh thái biển. Theo anh Hồ Sơn Lâm, tiếng Anh giao tiếp vẫn là kỹ năng nhiều thanh niên địa phương cần phải cải thiện. Việc tổ chức các câu lạc bộ, lớp rèn luyện ngoại ngữ giúp người trẻ có thêm cơ hội việc làm và trực tiếp góp phần nâng chất lượng nguồn nhân lực du lịch.

Theo ông Nguyễn Phước Lộc, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hồ Chí Minh, trong giai đoạn mới, phong trào tình nguyện và hoạt động Hội không thể chỉ được đo bằng số lượng chương trình được tổ chức, mà phải nhìn vào vấn đề cụ thể đã được giải quyết. Ông cho rằng công tác Hội cần bắt đầu từ những vấn đề thiết thực, gần gũi với thanh niên; tổ chức Hội phải đóng vai trò mở đường, tiếp sức, trợ lực, tạo môi trường để người trẻ rèn luyện, dấn thân và trưởng thành. Đặc biệt, phong trào tình nguyện cần đi vào chiều sâu, để thanh niên trực tiếp tham gia giải quyết những vấn đề xã hội, tạo ra sản phẩm cụ thể, có giải pháp rõ ràng, đồng thời có khả năng duy trì và nhân rộng.

Bên cạnh đó, tổ chức Hội phải chủ động, linh hoạt, chuyển trạng thái nhanh để xây dựng được mạng lưới gắn bó với thanh niên trong học tập, lao động, làm việc và cống hiến. Hội cần mở rộng khả năng đoàn kết, tập hợp các thành phần thanh niên, nhất là thanh niên trong những nhóm ngành nghề mới, các ngành nghề động lực của Thành phố và thanh niên trên không gian mạng.

Đồng thời, cần quan tâm tập hợp, phát huy vai trò của thanh niên dân tộc, tôn giáo, nữ thanh niên, doanh nhân, trí thức, chuyên gia trẻ; đặc biệt quan tâm đến những nhóm thanh niên yếu thế, tạo điều kiện để các bạn có thêm cơ hội học tập, làm việc và phát triển.