Biến ý tưởng thành sản phẩm cụ thể
Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và công nghệ số phát triển nhanh, câu chuyện đặt ra với thanh niên TP Hồ Chí Minh không còn đơn thuần là biết sử dụng công nghệ. Quan trọng hơn, người trẻ phải biết biến công nghệ thành công cụ giải quyết những vấn đề của học tập, sản xuất, kinh doanh và đời sống.
Tiến sĩ Lê Duy Tân, giảng viên Khoa Công nghệ Thông tin, Trường Đại học Quốc tế - Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh, thành viên Ban Chủ nhiệm Câu lạc bộ các nhà khoa học trẻ TP Hồ Chí Minh, cho rằng thanh niên không thể đứng ngoài những chuyển động của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư.
Theo Tiến sĩ Lê Duy Tân, Nghị quyết 57 của Chính phủ về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia cho thấy khoa học - công nghệ đang trở thành một trong những động lực quan trọng của sự phát triển. Qua dự thảo văn kiện Đại hội Hội LHTN Việt Nam TP Hồ Chí Minh lần thứ X, ông nhận thấy nhiều mục tiêu đã chú trọng ứng dụng AI và các công nghệ chiến lược để tạo ra sản phẩm, giải pháp mới.
"Điều người trẻ cần trong giai đoạn này không chỉ là một môi trường để đưa ra ý tưởng, mà còn cần hệ sinh thái giúp ý tưởng đi đến sản phẩm và thị trường", Tiến sĩ Lê Duy Tân nói.
Thực tế, giai đoạn 2024 - 2026, các cấp Hội đã tập huấn kiến thức khởi nghiệp cho 8.067 lượt thanh niên; hỗ trợ 40 thanh niên tiếp cận gần 1 tỷ đồng vốn khởi nghiệp, lập nghiệp. Hơn 100.000 lượt thanh niên được tư vấn, hướng nghiệp; 9.372 người được giới thiệu việc làm, trong đó ít nhất 1.476 thanh niên có việc làm ổn định.
Cùng với đó, các chương trình Startup Wheel, Startup Day, Vietnam Young Leaders Forum và InnoEx tiếp tục tạo môi trường kết nối giữa người trẻ, doanh nghiệp, nhà đầu tư và chuyên gia. Riêng InnoEx quy tụ 300 doanh nghiệp, 70 quỹ đầu tư, đại diện từ 60 quốc gia và thu hút khoảng 30.000 lượt người tham gia.
Chẳng hạn, tại xã Bàu Lâm, anh Nguyễn Minh Tuấn Anh, Bí thư Đoàn Thanh niên, Chủ tịch Hội LHTN Việt Nam xã cho biết phần lớn thanh niên địa phương làm nông nghiệp, quy mô sản xuất còn nhỏ lẻ và nhiều sản phẩm gặp khó ở khâu kết nối thị trường.
Xã Bàu Lâm đang phát triển mô hình cà phê sạch, định hướng xây dựng thành sản phẩm OCOP 3 sao. Theo anh Tuấn Anh, nếu thanh niên được hỗ trợ vốn, quảng bá, xây dựng thương hiệu và đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử, những mô hình sản xuất nhỏ hoàn toàn có thể từng bước mở rộng thị trường.
Từ thực tế đó, Hội LHTN Việt Nam xã Bàu Lâm dự kiến thành lập Câu lạc bộ Thanh niên khởi nghiệp để tập hợp người trẻ đang sản xuất, kinh doanh. Câu lạc bộ được kỳ vọng trở thành nơi chia sẻ kinh nghiệm, kết nối những mô hình hiệu quả và giúp tổ chức Hội nhận diện sớm các sản phẩm tiềm năng để đồng hành.
Tạo điều kiện để thanh niên được sáng tạo
Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ TP Hồ Chí Minh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 đặt ra yêu cầu phát triển nhanh, bền vững, lấy khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực chủ yếu, đẩy mạnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển nguồn nhân lực.
Bên cạnh đó, văn kiện Đại hội Hội LHTN Việt Nam TP Hồ Chí Minh nhiệm kỳ 2026 - 2031 cũng đã đặt mục tiêu 100% Hội LHTN Việt Nam xã, phường, đặc khu hàng năm có ít nhất một hoạt động tạo môi trường sáng tạo và ít nhất một hoạt động trang bị kiến thức khởi nghiệp cho thanh niên. Đặc biệt, trong nhiệm kỳ sẽ hỗ trợ ít nhất 200 dự án khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của người trẻ.
Để phát huy những tiền đề đó, ông Nguyễn Kim Quy, Bí thư Trung ương Đoàn, Phó Chủ tịch Thường trực Trung ương Hội LHTN Việt Nam cho rằng, công tác Hội cần kết nối hiệu quả những thế mạnh đã được tạo dựng, như kinh nghiệm chăm lo thanh niên công nhân, khu nhà trọ của Bình Dương; hoạt động tình nguyện, bảo vệ môi trường ven biển, hải đảo của Bà Rịa - Vũng Tàu; năng lực hỗ trợ khởi nghiệp, huy động nguồn lực của TP Hồ Chí Minh. Tinh thần chung là vừa kế thừa, vừa đổi mới để phục vụ thanh niên tốt hơn trên địa bàn toàn Thành phố.
“Với khoảng 3,3 triệu thanh niên, TP Hồ Chí Minh đang có nguồn lực rất lớn. Vấn đề quan trọng là tạo điều kiện để nguồn lực ấy chuyển hóa thành năng lực nghiên cứu, sản xuất, kinh doanh và phục vụ cộng đồng. Trong đó, đào tạo ngoại ngữ, kỹ năng số và kỹ năng nghề cần gắn với nhu cầu của doanh nghiệp và những ngành Thành phố có lợi thế như công nghệ cao, tài chính, logistics, cảng biển, du lịch, công nghiệp văn hóa và kinh tế biển. Với khởi nghiệp, việc hỗ trợ cần đi theo cả quá trình, từ chứng minh ý tưởng, hoàn thiện sản phẩm đến tìm kiếm khách hàng và phát triển thị trường”, ông Nguyễn Kim Quy khẳng định.
Trong khi đó, bà Vũ Bình Minh, Bí thư Chi đoàn Phóng viên, Liên chi đoàn Báo điện tử Tuổi Trẻ, đã đánh giá cao sức trẻ cũng như hiệu quả từ việc kết nối, phối hợp các nguồn lực giữa TP Hồ Chí Minh, Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu trong các hoạt động của Hội. Với không gian phát triển mới, nguồn lực thanh niên cũng được mở rộng, đây là điều kiện để hội viên, thanh niên có thêm cơ hội kết nối, phát huy thế mạnh và đóng góp nhiều hơn cho sự phát triển chung của TP Hồ Chí Minh.
"Trong bối cảnh chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo phát triển nhanh chóng, theo tôi, điều quan trọng là thanh niên phải nâng cao nhận thức, hiểu rõ điểm mạnh, điểm yếu của từng công cụ AI. Từ đó, mỗi người có thể chủ động sử dụng AI như một công cụ hỗ trợ hiệu quả cho học tập và công việc, thay vì tiếp cận với tâm thế ứng phó hoặc đối phó", bà Vũ Bình Minh chia sẻ.
Cũng theo bà Vũ Bình Minh, thị trường lao động hiện nay đang có sự chuyển dịch và biến động rất lớn, cả ở khu vực công lẫn khu vực tư. Vì vậy, Hội cần phát huy vai trò định hướng, chủ động đón đầu những xu hướng kỹ năng mới, thay vì chờ công nghệ thay đổi rồi mới chạy theo. Việc chuẩn bị nguồn nhân lực cần có tầm nhìn dài hạn từ 3 - 5 năm. Có thể tham khảo các báo cáo, dự báo về xu hướng của Diễn đàn Kinh tế thế giới để xác định những năng lực thanh niên cần trang bị trong tương lai.
"Khi có được một bộ kỹ năng vững chắc và phù hợp với xu thế, thanh niên sẽ chủ động hơn trước những biến động của thị trường lao động. Xa hơn, đây cũng là nền tảng để người trẻ TP Hồ Chí Minh nâng cao năng lực cạnh tranh, có thêm cơ hội tham gia thị trường lao động quốc tế với tư cách là nguồn nhân lực chất lượng cao của Việt Nam", bà Vũ Bình Minh cho biết thêm.
“Đối với thanh niên nông thôn, tôi cho rằng các bạn có rất nhiều ý tưởng sáng tạo và khát vọng cống hiến, nhưng vẫn gặp những hạn chế nhất định về nguồn lực cũng như kỹ năng trong môi trường cạnh tranh ngày càng cao. Do đó, cần tăng cường hợp tác công - tư để huy động thêm các nguồn lực xã hội hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp; đồng thời chú trọng đào tạo những kỹ năng cần thiết, hỗ trợ các bạn kết nối và mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm.
Cùng với đó, cần có những chính sách cụ thể và các gói tín dụng ưu đãi dành cho thanh niên khởi nghiệp. Khi được hỗ trợ cả về vốn, kỹ năng và thị trường, thanh niên, đặc biệt là thanh niên nông thôn, sẽ có thêm điều kiện biến những ý tưởng sáng tạo thành các mô hình kinh tế hiệu quả, qua đó tạo việc làm, phát triển kinh tế và đóng góp thiết thực cho địa phương cũng như Thành phố”, chị Minh kiến nghị.
