Công nhân kiểm tra các hoạt động bơm dầu tại giếng dầu Gremikhinskoye ở vùng Ural, Nga. Ảnh: REUTERS/TTXVN
Báo The Kyiv Post của Ukraine ngày 14/1 cho biết giá của mặt hàng quan trọng nhất mà Điện Kremlin cần để cân đối ngân sách nhà nước - dầu thô Urals - lần đầu tiên trong vòng 5 năm đã giảm xuống dưới 40 USD/thùng
Theo báo Moscow Times (một cơ quan truyền thông độc lập), giá trung bình của dầu thô Urals trong tháng 12/2025 giảm xuống còn 39,18 USD/thùng, thấp hơn 13% so với tháng 11 và giảm tới 41% so với tháng 1 cùng năm. Do đó, dầu Nga xuất khẩu trong tháng 1/2026 được định giá ở mức thấp nhất kể từ tháng 5/2020, thời điểm đỉnh cao của suy thoái kinh tế do đại dịch COVID gây ra.
Moscow Times cho rằng nguyên nhân giá giảm là do Mỹ áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với hai tập đoàn năng lượng lớn của Liên bang Nga là Rosneft và Lukoil, khiến mức chiết khấu của dầu Urals so với dầu Brent ở Biển Đen và Biển Baltic tăng vọt lên mức kỷ lục 26 - 28 USD/thùng.
Phần lớn các nhà phân tích ước tính khoảng 1/4 ngân sách của Liên bang Nga phụ thuộc trực tiếp vào doanh thu từ xuất khẩu năng lượng.
Giá dầu xuất khẩu thấp trực tiếp đe dọa nguồn tài chính nhà nước Liên bang Nga, có thể gây ra thâm hụt nghiêm trọng và lạm phát.
Trong kế hoạch năm 2026, chính phủ Liên bang Nga dự kiến kết thúc năm với mức thâm hụt nhỏ, dựa trên giả định giá dầu 59 USD/thùng - cao hơn rất nhiều so với mức giá dầu Nga đang được bán trên thị trường hiện nay.
Các lệnh trừng phạt của phương Tây, việc siết chặt thực thi và các biện pháp gần đây của Mỹ nhắm vào những nhà sản xuất dầu lớn của Liên bang Nga như Rosneft và Lukoil vào cuối năm 2025 và đầu năm 2026 đã làm giảm mạnh nguồn thu xuất khẩu của Liên bang Nga.
Nguyên nhân là do rủi ro vận chuyển gia tăng, buộc các nhà xuất khẩu Liên bang Nga phải sử dụng các tàu chở dầu thuộc “hạm đội bóng tối” đắt đỏ, treo cờ giả để né trừng phạt, đồng thời phải đưa ra mức chiết khấu rất sâu cho người mua.
Trên toàn cầu, giá phổ biến của các loại dầu chuẩn không phải của Liên bang Nga (nhẹ/ngọt) như Brent vào khoảng 63 - 65 USD/thùng, nhưng những người mua lớn như Ấn Độ và Trung Quốc ngày càng do dự trong việc mua dầu Nga với khối lượng lớn, do lo ngại bản thân họ cũng có thể bị Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) trừng phạt.
Một chiến dịch quốc tế ngày càng quyết liệt nhằm trực tiếp nhắm vào hoạt động của các tàu chở dầu thuộc “hạm đội bóng tối” liên quan đến Liên bang Nga cũng đã làm suy yếu khả năng đưa sản phẩm ra thị trường một cách ổn định của Liên bang Nga, buộc người bán phải đưa ra mức chiết khấu sâu hơn nữa.
Một số vụ ngăn chặn, như các cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái (UAV) hôm 13/1 nhằm vào bốn tàu treo cờ phương tiện (tàu của nước này nhưng đăng ký tại nước khác và treo cờ của nước đó) bị nghi ngờ đang vận chuyển dầu gần cảng Novorossiysk ở Biển Đen cho các công ty dầu khí Liên bang Nga, cho thấy rõ mục đích của các đòn tấn công quân sự thông thường của Ukraine là nhằm đánh chìm hoặc phá hủy tàu chở dầu của đối phương.
Những vụ khác, như chiến dịch truy đuổi do Mỹ dẫn đầu kéo dài hai tuần, diễn ra trên quãng đường dài 2.000 hải lý đối với một tàu treo cờ Liên bang Nga, kết thúc bằng việc lực lượng Tuần duyên Mỹ lên tàu và tiếp quản, lại là các hoạt động thực thi pháp luật phức tạp nhằm tịch thu một con tàu né trừng phạt.
Kể từ tháng 10/2025, các tàu chở dầu nhiều khả năng do Liên bang Nga kiểm soát đã bị chặn lại, lên tàu kiểm tra, tấn công và trong một số trường hợp hiếm hoi bị đánh chìm ở các vùng biển quanh eo biển, ngoài khơi Libya, tại Đông Địa Trung Hải và ở khu vực Đông Nam Đại Tây Dương. Riêng trong tháng 12, EU đã tuyên bố áp đặt trừng phạt thêm 41 tàu chở dầu chủ yếu được Liên bang Nga sử dụng.
Theo báo The Time ngày 14/1, Chính phủ Anh - một mắt xích then chốt trong việc thực thi các biện pháp trừng phạt do London và các lãnh thổ hải ngoại của Anh tập trung nhiều tập đoàn bảo hiểm vận tải - đang cân nhắc một đạo luật mới cho phép bán các lô hàng dầu Nga trên các tàu bị trừng phạt và bị bắt giữ, nhằm lấy tiền tài trợ cho việc cung cấp vũ khí và trang bị quân sự cho Ukraine.
Các quan chức cấp cao Điện Kremlin, đứng đầu là Tổng thống Vladimir Putin, khẳng định rằng các lệnh trừng phạt quốc tế, thậm chí cả việc lên tàu, bắt giữ tàu chở dầu Nga đang vận chuyển dầu cho khách hàng của họ, sẽ không ảnh hưởng đến nền kinh tế Liên bang Nga, vốn theo họ là về cơ bản vẫn vững chắc.
Trong các phát biểu ngày 23/10/2025 được hãng thông tấn TASS dẫn lại, khi phản ứng trước các lệnh trừng phạt mới của Mỹ nhắm vào các công ty dầu mỏ lớn của Liên bang Nga như Rosneft và Lukoil, Tổng thống Putin nói rằng các đối thủ của Moskva yếu kém và nền kinh tế Liên bang Nga có khả năng chống chịu trước các cú sốc của ngành năng lượng.
Ông Putin nói: “Liên quan đến các lệnh trừng phạt mới, trước hết, không có gì là mới cả. Đúng là chúng nghiêm trọng đối với chúng tôi và có thể gây ra một số hệ quả, nhưng chúng sẽ không tác động đáng kể đến sức khỏe kinh tế của chúng tôi”.
Trong phát biểu tại cuộc họp báo cuối năm vào ngày 19/12/2025, nhà lãnh đạo Liên bang Nga tiếp tục nhấn mạnh rằng nền kinh tế Liên bang Nga vẫn ổn định dù tăng trưởng gần như chững lại.
Khi đó, theo hãng tin Reuters, Tổng thống Putin cho biết kinh tế Nga chậm lại trong năm nay với mức tăng trưởng 1% so với 4,3% năm 2024 là kết quả của các hành động có chủ ý của ngân hàng trung ương nhằm kéo giảm lạm phát.
Ông Putin cho biết những hành động này sẽ giúp lạm phát chậm lại, xuống mức từ 5,5% đến 5,7% trong năm 2025 so với 9,5% của năm 2024.
Theo nhà lãnh đạo Liên bang Nga, nước này đã cân đối được ngân sách và ngân sách sẽ cho phép nước này đáp ứng các nhu cầu của lực lượng vũ trang.
Quang cảnh họp báo cuối năm của Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin. Ảnh chụp màn hình
Tuy nhiên, theo số liệu của Bộ Tài chính Liên bang Nga, tính đến cuối năm 2025, có 56 trong tổng số 89 khu vực thuộc Liên bang Nga đang hoạt động với tổng mức thâm hụt 169,2 tỷ ruble (2,2 tỷ USD),
Nhật báo về kinh doanh và thương mại Vedomosti của Liên bang Nga ngày 25/11/2025 dẫn báo cáo “Động thái các chỉ số ngân sách và kinh tế – xã hội của các khu vực” do “Expert RA” (hãng đánh giá tín nhiệm lâu đời nhất Liên bang Nga) phát hành cho biết hơn một nửa các khu vực của Liên bang Nga đã đối mặt với tình trạng thâm hụt ngân sách.
Mức thâm hụt tổng cộng sau 9 tháng năm 2025 đạt 169,2 tỷ rúp (2,2 tỷ USD), trái ngược với mức thặng dư 849,1 tỷ rúp của cùng kỳ năm trước.
Trong đó các khu vực công nghiệp và phụ thuộc năng lượng như Kemerovo, Irkutsk, Yamalo-Nenets, Tyumen và Nizhny Novgorod nằm trong nhóm thâm hụt nặng nhất.
Cụ thể, mức thâm hụt lớn nhất tính theo giá trị tuyệt đối trong 9 tháng năm 2025 thuộc về tỉnh Kemerovo (-43,9 tỷ rúp) và tỉnh Irkutsk (-41,1 tỷ rúp), cũng như Khu tự trị Yamalo-Nenets (-38 tỷ rúp). Ngoài ra, trong top 6 khu vực thâm hụt cao còn có tỉnh Tyumen (-33,8 tỷ rúp), tỉnh Novosibirsk (-33,5 tỷ rúp) và tỉnh Nizhny Novgorod (-32,9 tỷ rúp).
Nguyên nhân của tình trạng thâm hụt là do chi tiêu tăng nhanh hơn so với năm trước (+14,6%), trong khi năm ngoái mức tăng chỉ là 7,8%.
Tại Cộng hòa Khakassia ở miền Trung Siberia xa xôi, theo các nền tảng tin tức khu vực, khoảng cách 65 - 70% giữa nguồn thu thuế và chi phí cung cấp dịch vụ công đã buộc chính quyền, kể từ tháng 1/2026, phải “tạm thời” cắt giảm việc chi trả lương cho phần lớn người lao động trong các lĩnh vực giáo dục và y tế công.