Cựu Thống đốc Fed Kevin Warsh. Ảnh: REUTERS/TTXVN
Theo CNA, ông Warsh đáp ứng khá đầy đủ các tiêu chí mà ông Trump tìm kiếm: có mối quan hệ chính trị - xã hội lâu năm với Tổng thống Mỹ, sở hữu mạng lưới sâu rộng tại Phố Wall và mang phong thái điềm đạm, chuẩn mực của một nhà kỹ trị tài chính. Tuy nhiên, mức độ và tốc độ cắt giảm lãi suất của ông, cũng như cách tiếp cận đối với những thay đổi tại Fed, vẫn là những ẩn số lớn đối với thị trường.
Tổng thống Trump nhiều lần kêu gọi Fed hạ lãi suất xuống mức tương đương giai đoạn khủng hoảng, khoảng 1%, mục tiêu bị đánh giá là quá quyết liệt với ông Warsh, người từng được xem là “diều hâu chống lạm phát” trong nhiệm kỳ Thống đốc Fed giai đoạn 2006 - 2011. Sau khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008, ông Warsh được cho là ưu tiên kiểm soát lạm phát hơn là thúc đẩy việc làm.
Diễn biến thị trường cho thấy sự thận trọng vẫn chiếm ưu thế. Các hợp đồng tương lai lãi suất hiện chỉ phản ánh khả năng Fed giảm hai lần trong năm 2026, mỗi lần 0,25 điểm phần trăm, từ vùng 3,5 - 3,75% hiện nay, và hầu như không thay đổi sau khi đề cử được công bố.
Bản thân ông Trump cũng thừa nhận không có cam kết cụ thể nào về lộ trình lãi suất, cho rằng quyết định cuối cùng vẫn thuộc về Chủ tịch Fed tương lai.
Nhà kỹ trị tài chính với lập trường cứng rắn về lạm phát
Ông Kevin Warsh, 55 tuổi, từng là người trẻ nhất đảm nhiệm cương vị Thống đốc Fed. Trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên, ông Trump cũng từng cân nhắc lựa chọn ông Warsh cho vị trí đứng đầu ngân hàng trung ương Mỹ, trước khi quyết định bổ nhiệm ông Jerome Powell – một lựa chọn mà sau đó ông Trump nhanh chóng bày tỏ sự không hài lòng.
Từng được xem là người ủng hộ lãi suất cao nhằm kiềm chế lạm phát, thời gian gần đây ông Warsh gia tăng chỉ trích Fed và thể hiện nhiều quan điểm tiệm cận với định hướng chính sách của chính quyền Tổng thống Trump.
Dù việc bổ nhiệm vẫn cần Thượng viện Mỹ phê chuẩn, công ty dịch vụ tài chính Morningstar dẫn nhận định của ông Christopher Hodge, chuyên gia kinh tế trưởng tại Natixis, cho rằng ông Warsh “sẽ không gặp nhiều trở ngại trong quá trình xác nhận”.
Ông Luke Bartholomew, Phó kinh tế trưởng của Aberdeen Investments, đánh giá kinh nghiệm làm việc tại Fed, cùng uy tín là người xử lý khủng hoảng hiệu quả và am hiểu sâu thị trường tài chính, khiến ông Warsh trở thành một đề cử đáng tin cậy.
Theo ông Josh Lipsky, Chủ tịch bộ phận kinh tế quốc tế của Hội đồng Đại Tây Dương (Atlantic Council), thị trường nhìn chung đang khá hài lòng. Ông cho rằng đây là lựa chọn “mà một tổng thống Cộng hòa khác cũng có thể đưa ra”, đồng thời nhấn mạnh ông Warsh quan tâm tới lịch sử, quy trình vận hành và tính độc lập của Fed.
Tuy vậy, trong bối cảnh Tổng thống Trump tiếp tục gây sức ép đòi hạ lãi suất, giới phân tích theo dõi sát khả năng ông Warsh bảo vệ được tính độc lập của ngân hàng trung ương Mỹ. Trước mắt, ông sẽ phải thuyết phục thị trường và các nhà hoạch định chính sách rằng mình vẫn kiên định với hai mục tiêu cốt lõi của Fed: ổn định giá cả và tối đa hóa việc làm.
Bài toán chính sách với tân Chủ tịch Fed
Cựu Thống đốc Fed Kevin Warsh. Ảnh: REUTERS/TTXVN
Nhiệm vụ của Fed ngày càng phức tạp khi các biện pháp thuế quan của Mỹ làm dấy lên lo ngại lạm phát kéo dài, trong khi thị trường lao động bắt đầu có dấu hiệu hạ nhiệt. Các nhà hoạch định chính sách đang đứng trước bài toán khó khăn: duy trì lãi suất ở mức cao để kiềm chế lạm phát, hay nới lỏng để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.
Theo ông Samuel Tombs, chuyên gia kinh tế của Pantheon Macroeconomics, nếu thị trường lao động tiếp tục suy yếu và lạm phát giảm nhiệt, Chủ tịch Fed tiếp theo có thể giảm lãi suất mà không gây tranh cãi. Tuy nhiên, câu hỏi là liệu ông Warsh có tiếp tục thúc đẩy cắt giảm nếu lạm phát vẫn “cứng đầu” trong những tháng tới hay không.
Tác động tiềm tàng tới kinh tế Mỹ
Đồng USD
Đồng USD đã tăng giá sau khi ông Warsh được đề cử, khi giới đầu tư phần nào yên tâm rằng ông có thể ủng hộ nới lỏng chính sách tiền tệ nhưng không theo hướng quá cực đoan. Trước đó, USD từng rơi xuống mức thấp nhất trong bốn năm.
Theo các nhà phân tích, đà suy yếu gần đây của đồng bạc xanh không chỉ đến từ biến động của đồng yen Nhật Bản, mà còn phản ánh lo ngại rộng hơn về định hướng chính sách của Mỹ và nhu cầu đối với tài sản định giá bằng USD. Tuy vậy, đồng bạc xanh đã phục hồi sau đợt bán tháo được đánh giá là quá mức trong ngắn hạn.
Một số chuyên gia nhận định việc bổ nhiệm ông Warsh có thể củng cố niềm tin rằng tính độc lập của Fed sẽ được duy trì, qua đó hỗ trợ đồng USD, dù những bất định chính sách vẫn có thể kìm hãm đà phục hồi mạnh mẽ.
Nợ công Mỹ
Tổng thống Trump nhiều lần kêu gọi cắt giảm lãi suất mạnh tay nhằm giảm chi phí trả lãi cho khoản nợ liên bang ngày càng phình to. Tuy nhiên, giới kinh tế cảnh báo rằng việc hạ lãi suất vượt quá nhu cầu thực tế của nền kinh tế có thể làm gia tăng nguy cơ lạm phát trong trung và dài hạn.
Cựu Bộ trưởng Tài chính Mỹ Janet Yellen từng bày tỏ lo ngại về nguy cơ “chi phối tài khóa”, khi quy mô vay nợ của chính phủ gây áp lực buộc ngân hàng trung ương phải duy trì lãi suất thấp, ngay cả khi điều kiện kinh tế đòi hỏi chính sách thắt chặt hơn.
Lãi suất thế chấp
Ông Warsh cho rằng Fed có thể góp phần kéo lãi suất vay mua nhà đi xuống, trong bối cảnh khả năng chi trả nhà ở trở thành vấn đề chính trị nổi bật tại Mỹ. Tuy vậy, các chuyên gia cảnh báo rằng việc cắt giảm lãi suất mạnh tay nhằm hạ lãi suất thế chấp có thể phản tác dụng nếu nhà đầu tư lo ngại lạm phát quay trở lại.
Vàng, tiền số và ổn định tài chính
Giá vàng và bạc - những tài sản trú ẩn an toàn - đã giảm mạnh sau đà tăng vọt trước đó, phản ánh sự điều chỉnh kỳ vọng của thị trường đối với triển vọng chính sách tiền tệ.
Trong đó, giá vàng có thời điểm giảm tới 12%, xuống dưới 5.000 USD/ounce sau khi lập đỉnh ở mức gần 5.600 USD/ounce hôm 29/1. Giá bạc, từng đạt mức cao kỷ lục trên 120 USD/ounce, cũng lao dốc khoảng 30%.
Trong một phân tích đăng trên trang The Conversation, chuyên gia Henry Maher tại Đại học Sydney cho rằng việc bán tháo vàng và bạc, cùng với sự sụt giảm của thị trường chứng khoán, cho thấy các nhà đầu tư coi việc cắt giảm lãi suất ít có khả năng xảy ra hơn dưới thời ông Warsh so với các ứng cử viên khác. Giới quan sát nhận định thị trường hiện đang định giá dựa trên kỳ vọng lạm phát thấp hơn và sự ổn định tài chính lớn hơn.
Tiền số, trong đó có bitcoin, cũng chịu áp lực khi một bộ phận nhà đầu tư lo ngại ông Warsh có thể thu hẹp bảng cân đối kế toán của Fed, qua đó rút bớt thanh khoản khỏi hệ thống tài chính.
Kiềm chế “sự trôi dạt thể chế” của Fed
Trong hai thập kỷ qua, Fed đã mở rộng đáng kể quyền lực, đặc biệt trong các giai đoạn khủng hoảng tài chính và đại dịch. Một phần chỉ trích của ông Warsh tập trung vào hiện tượng mà ông gọi là “sự trôi dạt thể chế”, khi ranh giới giữa chính sách tiền tệ, quản lý tài chính và vai trò của nhánh hành pháp ngày càng trở nên mờ nhạt.
Dưới sự lãnh đạo mới, Fed có thể điều chỉnh cách thức truyền thông, thu hẹp phạm vi phát biểu của lãnh đạo các ngân hàng dự trữ khu vực, hoặc tái định hình mối quan hệ với Bộ Tài chính Mỹ. Tuy nhiên, ông Warsh cũng sẽ phải hoạt động trong môi trường chịu áp lực đáng kể từ Tổng thống Trump, người công khai mong muốn lãi suất thấp hơn nữa.
Như chính ông Trump từng nhận xét tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) ở Davos hồi tháng trước: “Khi họ nhận chức, mọi thứ dường như thay đổi”.