Quang cảnh hội nghị. Ảnh: Bnews/vnanet.vn
Phát biểu tại hội nghị, ông Nghiêm Quang Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cho biết, việc triển khai các quy định mới nhằm bảo đảm thực hiện thống nhất từ Trung ương đến địa phương, đồng thời tạo thuận lợi tối đa cho người dân, doanh nghiệp trong sản xuất, kinh doanh và xuất nhập khẩu nông sản.
Theo ông Nghiêm Quang Tuấn, đây là bước đi quan trọng trong tiến trình cải cách thể chế, chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, đẩy mạnh phân cấp gắn với tăng cường kiểm tra, giám sát; nâng cao tính chủ động, trách nhiệm của địa phương; giảm chi phí tuân thủ, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính và cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh.
Trong lĩnh vực trồng trọt và bảo vệ thực vật, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã phân cấp, phân quyền 4 thủ tục hành chính cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh gồm: kiểm tra chất lượng thuốc bảo vệ thực vật nhập khẩu; chứng nhận và chứng nhận lại chủng loại gạo thơm xuất khẩu được hưởng ưu đãi thuế quan; công nhận lưu hành đặc cách giống cây trồng.
Bộ cũng cắt giảm 11 thủ tục hành chính, chủ yếu trong các lĩnh vực bảo hộ giống cây trồng, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và khảo nghiệm giống cây trồng; đồng thời đơn giản hóa 17 thủ tục hành chính liên quan đến đăng ký lưu hành phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, bảo hộ giống cây trồng và cấp các loại giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất, kinh doanh.
Đáng chú ý, bộ đã bãi bỏ yêu cầu kiểm tra tình trạng sinh vật gây hại tại nơi sản xuất của nước xuất khẩu đối với cây nhập khẩu có mang theo bầu đất, góp phần giảm chi phí và thời gian cho doanh nghiệp. Bên cạnh đó, thủ tục kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm đối với thực phẩm có nguồn gốc thực vật nhập khẩu cũng được phân cấp cho cơ quan do Chủ tịch UBND cấp tỉnh giao hoặc chỉ định thực hiện.
Về điều kiện đầu tư kinh doanh, Bộ Nông nghiệp và Môi trườngđã cắt giảm hai ngành, nghề kinh doanh có điều kiện gồm dịch vụ bảo vệ thực vật và dịch vụ khảo nghiệm giống cây trồng; đồng thời thu hẹp phạm vi điều kiện kinh doanh đối với lĩnh vực phân bón và giống cây trồng.
Tại hội nghị, đại diện Chi cục Phát triển nông thôn tỉnh Tây Ninh phản ánh, một số doanh nghiệp sản xuất thuốc bảo vệ thực vật đã được cấp giấy chứng nhận và công bố hàm lượng hoạt chất. Tuy nhiên, khi có nhu cầu thay đổi hoạt chất, doanh nghiệp phải thực hiện thủ tục công bố sản phẩm mới, gây phát sinh thêm thời gian và chi phí.
Giải đáp vấn đề này, bà Bùi Thanh Hương, Trưởng phòng Quản lý thuốc bảo vệ thực vật cho biết, hiện nay lĩnh vực này chỉ còn hai thủ tục hành chính là cấp mới và cấp lại giấy chứng nhận trong trường hợp gia hạn. Theo quy định hiện hành, khi doanh nghiệp thay đổi các thông tin đã được ghi nhận trên giấy chứng nhận thì phải thực hiện thủ tục cấp mới.
Bà Bùi Thanh Hương cho biết, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật sẽ tiếp tục rà soát, đề xuất sửa đổi các quy định liên quan trong quá trình hoàn thiện hệ thống pháp luật theo hướng đơn giản hóa hồ sơ, thủ tục, tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp khi điều chỉnh thông tin, đồng thời giảm áp lực cho cơ quan quản lý.
Trước những vấn đề về phân cấp chứng nhận chủng loại gạo thơm xuất khẩu, ông Nguyễn Văn Vương, Trưởng Phòng Quản lý Giống cây trồng, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cho biết, việc phân cấp thủ tục chứng nhận gạo thơm được hưởng miễn thuế nhập khẩu theo hạn ngạch khi xuất khẩu sang EU trong khuôn khổ Hiệp định EVFTA và xuất khẩu sang Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ai-len trong khuôn khổ Hiệp định UKVFTA cho UBND tỉnh sẽ chính thức được triển khai từ ngày 1/7/2026.
Triển khai quy định này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có văn bản gửi các tỉnh, thành phố về việc thực hiện thủ tục hành chính chứng nhận, chứng nhận lại chủng loại gạo thơm xuất khẩu. Theo đó, địa phương phải giới thiệu mẫu chữ ký của người có thẩm quyền xác nhận giấy chứng nhận chủng loại gạo thơm, giấy chứng nhận lại chủng loại gạo thơm (cấp lại) và mẫu dấu gửi về Bộ Nông nghiệp và Môi trường (qua Vụ Hợp tác Quốc tế) trước ngày 5/6/2026 để bộ tổng hợp gửi sang Liên minh châu Âu, Liên hiệp Vương Quốc Anh và Bắc Ai-len theo quy định.
Tuy nhiên, đến nay, mới có 8/34 tỉnh, thành phố gửi văn bản giới thiệu mẫu chữ ký và mẫu dấu về Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Vì vậy, các địa phương cần khẩn trương tham mưu UBND tỉnh giao thẩm quyền thực hiện, đồng thời gửi mẫu chữ ký, con dấu về Bộ Nông nghiệp và Môi trường, ông Nguyễn Văn Vương nhấn mạnh.
Theo ông Nguyễn Văn Vương, nếu các địa phương chậm hoàn tất thủ tục này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động xuất khẩu gạo thơm của doanh nghiệp, bởi từ ngày 1/7/2026 cơ chế phân cấp đã chính thức có hiệu lực.
Giải đáp thắc mắc về việc có phải kiểm tra thực tế tại đồng ruộng khi cấp giấy chứng nhận chủng loại gạo thơm hay không, ông Nguyễn Văn Vương cho biết, việc chứng nhận được thực hiện trên cơ sở hồ sơ theo quy định tại Nghị định số 103/2020/NĐ-CP ngày 04/9/2020 của Chính phủ quy định về chứng nhận chủng loại gạo thơm xuất khẩu sang Liên minh châu Âu.
Trong hồ sơ đã có biên bản kiểm tra ruộng lúa thơm do tổ chức khảo nghiệm lập và chịu trách nhiệm. Vì vậy, cơ quan cấp giấy chứng nhận không phải tổ chức kiểm tra thực địa. Thời gian giải quyết thủ tục tối đa là 5 ngày làm việc nhằm tạo thuận lợi cho doanh nghiệp xuất khẩu.
Tại hội nghị, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cũng phổ biến các nội dung trọng tâm của Nghị quyết số 17/2026/NQ-CP của Chính phủ về cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính và cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của Bộ Nông nghiệp và Môi trường; Nghị quyết số 66.19/2026/NQ-CP của Chính phủ về cắt giảm, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính và cắt giảm, đơn giản hoá điều kiện kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Thông tư số 22/2026/TT-BNNMT của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Thông qua việc giải đáp tất cả các vướng mắc từ địa phương, ông Nghiêm Quang Tuấn kỳ vọng, các chính sách mới sẽ sớm đi vào cuộc sống, phát huy hiệu quả thực tiễn, góp phần tạo môi trường đầu tư kinh doanh thông thoáng, thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu nông sản và nâng cao năng lực cạnh tranh của nông nghiệp Việt Nam trên thị trường quốc tế.