Nông dân xã Vĩnh Viễn, thành phố Cần Thơ đào mương lên liếp vườn để trữ nước ngọt. Ảnh: Duy Khương/TTXVN
Thực tế, hệ thống cấp nước tập trung tại khu vực nông thôn trên địa bàn tỉnh Cà Mau hiện còn nhiều hạn chế. Tỉnh có 364 công trình cấp nước tập trung nhưng chỉ khoảng 42,86% hoạt động bền vững, gần 25% công trình không còn hoạt động. Nhiều công trình được xây dựng từ giai đoạn 1998 - 2013, đến nay đã xuống cấp, không còn đảm bảo cung cấp nước ổn định cho người dân.
Các khu vực nông thôn ở Cà Mau mới có khoảng 50% dân số được sử dụng nước từ hệ thống tập trung; khoảng 48% dân số sử dụng nước từ các giếng khoan gia đình, còn 2% dân số không có nước nguồn để khai thác, phải sử dụng nước mưa.
Bên cạnh đó, trên địa bàn tỉnh Cà Mau có rất nhiều công trình cấp nước tập trung qua nhiều năm sử dụng đã hư hỏng, xuống cấp đáng báo động, không còn an toàn và không đủ nước sinh hoạt cho người dân. Vấn đề thiếu nước sinh hoạt diễn ra rất thường xuyên ở khu vực nông thôn, nhất là vào mùa khô.
Trước thực trạng trên, nhiều địa phương đã chủ động từ sớm, từ xa trong việc đẩy mạnh công tác tuyên truyền đến người dân tích cực tích trữ nước để sử dụng trong những tháng cao điểm mùa khô, nhất là sản xuất theo hướng tiết kiệm nước. Tỉnh cũng đặc biệt chú ý đến vấn đề điều tiết nước nước sản xuất cho người dân, hài hòa việc điều tiết phục vụ sản xuất cho 2 vùng mặn (nuôi tôm) và ngọt (trồng màu, lúa, sinh hoạt…).
Nông dân xã Lương Tâm, thành phố Cần Thơ thường xuyên tưới nước cho cây trồng trước tình trạng nắng nóng kéo dài. Ảnh: Duy Khương/TTXVN
Theo ông Tô Hoài Phương, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau, thực hiện Kế hoạch số 107/KH-UBND ngày 03/3/2026 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau về việc khai thác, sử dụng tài nguyên nước trên địa bàn tỉnh Cà Mau, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã triển khai Kế hoạch khai thác, sử dụng tài nguyên nước trên địa bàn tỉnh Cà Mau (mùa cạn năm 2025 - 2026). Đến thời điểm hiện nay, ngoài khu vực xã Biển Bạch, các địa phương còn lại chưa ghi nhận và báo cáo tình hình thiếu nước sinh hoạt của nười dân.
Về phía các đơn vị chức năng tỉnh Cà Mau cũng chủ động trong việc phòng chống hạn hán trên diện rộng. Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau đề nghị các xã, phường trong tỉnh rà soát, đề xuất các biện pháp xử lý tình trạng thiếu nước sinh hoạt.
Sở yêu cầu các địa phương khẩn trương thống kê, phân nhóm cụ thể các đối tượng khó khăn, bao gồm: khu vực có công trình tập trung nhưng hệ thống xuống cấp; khu vực gần công trình nhưng chưa có ống nối mạng; khu vực dân cư phân tán không khoan được giếng; khu vực dân cư tập trung nhưng chưa có công trình.
Việc đề xuất hỗ trợ cho từng giải pháp phải dựa trên cơ sở các khu vực thực sự khó khăn nguồn nước ngầm, qua đó đánh giá mức độ bức xúc, xác định thứ tự ưu tiên. Do đó, các địa phương cần thực hiện rà soát thật kỹ các khu vực, các hộ dân thực sự cần được hỗ trợ, nhằm chủ động triển khai các giải pháp như: mở rộng mạng ống, thiết lập các điểm cấp nước tập trung, hỗ trợ dụng cụ chứa nước... Việc đề xuất hỗ trợ của các đơn vị phải đảm bảo phù hợp, thiết thực, tiết kiệm, mang lại hiệu quả.
Nông dân xã Tân Hòa, thành phố Cần Thơ gắn hệ thống tưới nước bảo vệ vườn cây ăn trái trong mùa khô 2026. Ảnh: Duy Khương/TTXVN
Động thái rà soát nêu trên của Cà Mau nhằm đánh giá chính xác thứ tự ưu tiên để triển khai các giải pháp thiết thực như: mở rộng mạng ống, lập điểm cấp nước tập trung hay hỗ trợ dụng cụ chứa nước. Các địa phương phải hoàn thành báo cáo gửi về Sở trước ngày 15/4/2026.
Mới đây, Trung tâm Nước sạch và Vệ sinh môi trường tỉnh Cà Mau (Trung tâm Nước sạch) vừa phát đi thông báo gửi đến các xã, phường, người dân trên địa bàn tỉnh về việc tích trữ nước mùa khô, nắng nóng năm 2026.
Theo Trung tâm Nước sạch, hiện nay, tình hình thời tiết diễn biến phức tạp, cực đoan, mùa khô, nắng nóng có khả năng kéo dài và nhu cầu sử dụng nước sinh hoạt của người dân hàng tăng đột biến vào những ngày nắng nóng. Hệ thống cấp nước có thể quá tải vào giờ cao điểm do thiết bị bơm hoạt động hết công suất 24/24 giờ dễ xảy ra sự cố hư hỏng, dẫn đến tình trạng mất nước, nước yếu hoặc thiếu nước cục bộ xảy ra.
Để chủ động và đảm bảo đủ nguồn nước phục vụ nhu cầu sinh hoạt trong thời gian tới, Trung tâm Nước sạch khuyến cáo người dân nên có biện pháp tích trữ nước vào các dụng cụ chứa nước có sẵn tại gia đình để phòng ngừa xảy ra sự cố hư hỏng, mất nước và sử dụng nước tiết kiệm.
Cống ngăn mặn ở ấp 9, xã Lương Tâm, thành phố Cần Thơ được đóng lại để trữ nước ngọt, (ảnh chụp ngày 5/4/2026). Ảnh: Duy Khương/TTXVN
Trung tâm Nước sạch đề nghị uỷ ban nhân dân các xã, phường phối hợp tuyên truyền, phổ biến rộng rãi nội dung khuyến cáo đến người dân; vận động người dân sử dụng nước tiết kiệm, chủ động tích trữ nước để cùng ứng phó với tình hình nắng nóng, hạn hán kéo dài và kịp thời phản ánh các sự cố phát sinh để được xử lý nhanh chóng.