Vai trò huy động vốn từ thị trường chứng khoán mở ra cơ hội lớn.
Hỗ trợ doanh nghiệp huy động vốn, mở rộng quy mô thị trường
Bà Vũ Thị Chân Phương, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước phát biểu tại Hội nghị ngày 20/3.
Theo bà Vũ Thị Chân Phương, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán (UBCK) Nhà nước, trong bối cảnh kinh tế và tài chính thế giới có nhiều biến động, TTCK Việt Nam vẫn duy trì được sự ổn định và xu hướng phát triển tích cực.
Để thúc đẩy TTCK phát triển nhanh hơn, bền vững hơn trong giai đoạn mới, bà Vũ Thị Chân Phương cho biết, UBCK Nhà nước tập trung vào 2 nhóm lớn, trong đó nhóm phát triển nguồn cung giữ vai trò then chốt nhằm hỗ trợ doanh nghiệp huy động vốn và mở rộng quy mô thị trường.
Đối với thị trường cổ phiếu, Cơ quan quản lý tiếp tục hoàn thiện cơ chế IPO (chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng) gắn với niêm yết, giúp rút ngắn đáng kể thời gian đưa doanh nghiệp lên sàn. Đồng thời, chính sách khuyến khích doanh nghiệp FDI (đầu tư trực tiếp nước ngoài) tham gia niêm yết được triển khai nhằm gia tăng nguồn cung chất lượng cao và đa dạng hóa cơ hội đầu tư.
“Một trọng tâm khác, thúc đẩy cổ phần hóa và thoái vốn Nhà nước gắn với TTCK, đặc biệt đối với các doanh nghiệp lớn có tỷ lệ sở hữu nhà nước còn cao. Bên cạnh đó, Cơ quan quản lý cũng định hướng hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo thông qua việc xây dựng bảng giao dịch riêng phù hợp; đồng thời nâng cao chất lượng quản trị công ty theo thông lệ quốc tế, gắn minh bạch thông tin với khả năng huy động vốn”, đại diện UBCK cho biết.
Đối với thị trường trái phiếu, các giải pháp tập trung vào củng cố niềm tin nhà đầu tư và đa dạng hóa sản phẩm. Bộ Tài chính đang xây dựng các Nghị định mới về phát hành và giao dịch trái phiếu doanh nghiệp (TPDN); đồng thời phát triển các sản phẩm như: Trái phiếu dự án PPP (Đối tác công tư), trái phiếu xanh và trái phiếu bền vững nhằm phục vụ mục tiêu phát triển dài hạn và cam kết giảm phát thải.
Tại “Hội nghị triển khai nhiệm vụ phát triển TTCK năm 2026” diễn ra ngày 20/3, ở góc độ doanh nghiệp, ông Ngọ Trường Nam, Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Đầu tư hạ tầng giao thông Đèo Cả cho biết, nhu cầu vốn cho phát triển hạ tầng giai đoạn 2026 - 2030 lên tới gần 3 triệu tỷ đồng, trong khi ngân sách và tín dụng ngân hàng khó có thể đáp ứng đầy đủ.
“TTCK có lợi thế vượt trội trong việc cung cấp nguồn vốn dài hạn, phù hợp với đặc thù của các dự án hạ tầng có chu kỳ hoàn vốn dài. Tuy nhiên, tính hấp dẫn đối với nhà đầu tư cá nhân còn hạn chế, rủi ro chính sách và yêu cầu cao về cơ chế chia sẻ rủi ro”, ông Ngọ Trường Nam cho biết. Doanh nghiệp này kiến nghị, Việt Nam cần hoàn thiện khung pháp lý cho các công cụ huy động vốn dài hạn, đơn giản hóa thủ tục phát hành và ổn định chính sách để tạo niềm tin cho nhà đầu tư.
Vận hành mô hình đối tác bù trừ trung tâm từ năm 2027
Về phía cầu đầu tư, Chủ tịch UBCKNN cho biết, các giải pháp tập trung vào 3 trụ cột, gồm: phát triển nhà đầu tư tổ chức, thu hút nhà đầu tư nước ngoài và nâng cao chất lượng nhà đầu tư cá nhân. Trong đó, nhà đầu tư tổ chức được xác định là yếu tố then chốt. Các giải pháp bao gồm đa dạng hóa các loại hình quỹ đầu tư, hoàn thiện hệ thống chỉ số và thúc đẩy sự tham gia của các quỹ hưu trí, bảo hiểm.
Đối với nhà đầu tư nước ngoài, đại diện UBCKNN cho biết, sẽ tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, hoàn thiện cơ chế giao dịch, từng bước mở rộng tỷ lệ sở hữu nước ngoài tại các lĩnh vực không nhạy cảm. Mục tiêu nâng cao khả năng thu hút dòng vốn quốc tế, đồng thời hỗ trợ tiến trình nâng hạng thị trường.
Một trong những giải pháp trọng tâm là nâng cao khả năng tiếp cận thông tin thông qua việc công bố thông tin song ngữ bằng cả tiếng Việt và tiếng Anh. Theo bà Vũ Thị Chân Phương, hiện nay khoảng 100 doanh nghiệp trong rổ VN100 đã công bố đầy đủ thông tin bằng tiếng Anh. Quy định này nhằm tạo điều kiện cho nhà đầu tư nước ngoài tiếp cận thông tin và ra quyết định đầu tư. Song song với đó, Cơ quan quản lý sẽ triển khai mô hình đối tác bù trừ trung tâm (CCP), dự kiến đưa vào vận hành từ đầu năm 2027.
Đề cập về xu hướng dòng vốn quốc tế, ông Thomas Nguyen, Giám đốc thị trường nước ngoài của SSI cho biết, nhà đầu tư nước ngoài vẫn gặp không ít khó khăn trong việc theo kịp tốc độ phát triển của nền kinh tế và thị trường vốn Việt Nam.
Chỉ trong vài tháng gần đây, SSI đã liên tục làm việc với nhà đầu tư và các công ty môi giới tại các trung tâm tài chính lớn như: New York, London, Singapore và Hong Kong (Trung Quốc). Đáng chú ý, các định chế tài chính hàng đầu như Morgan Stanley, UBS và Barclays đang gia tăng mức độ tập trung vào Việt Nam, đồng thời chuẩn bị tham gia sâu hơn theo khung môi giới toàn cầu.
Ông Thomas Nguyen kỳ vọng, cùng với tiến trình nâng hạng, TTCK có thể đón nhận khoảng 1,5 tỷ USD dòng vốn thụ động; đồng thời thu hút thêm 2 - 5 tỷ USD từ các quỹ chủ động trên toàn thế giới.
Theo ông Thomas Nguyen, tại SSI, số lượng tài khoản tổ chức mở mới tăng tới 52%, phần lớn đến từ các định chế nước ngoài, đặc biệt các tổ chức có trụ sở tại Mỹ. Xu hướng này không chỉ phản ánh kỳ vọng nâng hạng thị trường mới nổi, mà còn đến từ các cải cách quan trọng như áp dụng mã giao dịch điện tử và đơn giản hóa thủ tục mở tài khoản cho nhà đầu tư nước ngoài.
Song theo chuyên gia SSI, thị trường Việt Nam cần tiếp tục mở rộng nguồn cung hàng hóa. Trong đó, 3 nhóm trọng tâm được nhấn mạnh gồm: Doanh nghiệp FDI; doanh nghiệp công nghệ và đẩy nhanh cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước, đưa các doanh nghiệp này ra thị trường vốn. "Sự thiếu vắng các doanh nghiệp công nghệ niêm yết quy mô lớn đang là điểm nghẽn, trong khi đây lại là nhóm dẫn dắt thị trường tại các quốc gia phát triển, với các ví dụ như: NVIDIA, Meta Platforms hay Apple", ông Thomas Nguyen cho biết.
Đại diện SSI kỳ vọng, việc nâng giới hạn sở hữu nước ngoài với các ngành không liên quan đến an ninh, quốc phòng sẽ tăng cường khả năng tiếp cận thị trường và khuyến khích sự tham gia từ các nhà đầu tư tổ chức dài hạn.
Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng phát biểu.
Việt Nam phấn đấu đạt tăng trưởng kinh tế 2 con số trong giai đoạn 2026 - 2030, thu nhập bình quân đầu người đến năm 2030 đạt khoảng 8.500 USD, hướng tới tầm nhìn năm 2045 Việt Nam trở thành nước phát triển có công nghiệp hiện đại.
Để đạt được mục tiêu này, tổng nhu cầu vốn đầu tư (như hạ tầng) cần tối thiểu khoảng 38,5 triệu tỷ đồng. Trong đó, ngân sách Nhà nước chỉ đáp ứng khoảng 20%, 80% còn lại phải dựa vào nguồn lực xã hội hóa. Trong bối cảnh dư địa chính sách tiền tệ (tín dụng ngân hàng) đã tới ngưỡng, vai trò huy động vốn từ TTCK được xác định là vô cùng thách thức nhưng cũng mở ra cơ hội rất lớn cho các nhà đầu tư và các tổ chức.
Để phát triển thị trường bền vững, UBCK, các Sở Giao dịch Chứng khoán, Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán (VSD) cần hoàn thiện thể chế pháp lý minh bạch, đồng bộ theo chuẩn mực quốc tế; trọng tâm là nâng cao chuẩn mực quản trị công ty đại chúng và minh bạch thông tin, đặc biệt việc sớm áp dụng chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế (IFRS); đồng thời tăng cường bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư.
Thực hiện hiệu quả các Đề án phát triển, nâng hạng và tái cấu trúc TTCK; tập trung phát triển quy mô, đa dạng hóa hàng hóa; thúc đẩy cổ phần hóa, thoái vốn Nhà nước gắn với việc niêm yết trên thị trường chứng khoán. Khuyến khích các doanh nghiệp lớn, FDI tham gia thị trường; phát triển cơ sở nhà đầu tư tổ chức, quỹ đầu tư chuyên nghiệp nhằm thu hút dòng vốn nước ngoài dài hạn; hiện đại hóa hạ tầng thị trường, nâng cao năng lực vận hành; hoàn thiện hệ thống giao dịch, thanh toán và bù trừ theo chuẩn quốc tế; tăng cường quản trị rủi ro, đảm bảo thị trường vận hành an toàn, thông suốt và hiệu quả.