Vườn hoa Tết ở làng nghề trồng hoa kiểng ấp Vĩnh Yên. Ảnh: Thanh Hoà/TTXVN
Một tuần nay, không khí lạnh kết hợp vài cơn mưa trái mùa khiến ông Nguyễn Văn Tài, xã Chợ Lách, tỉnh Vĩnh Long lo lắng cho vườn hoa cúc mâm xôi hơn 2.000 giỏ chuẩn bị vào giai đoạn xử lý ra hoa. Cơn mưa trái mùa ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng, làm hoa trổ sớm và không đồng đều. Cùng đó, thời tiết không có nắng dễ tạo điều kiện nấm bệnh gây hại cho cây.
Theo ông Tài, sau khi trời mưa phải tưới rửa nước mưa cho các chậu hoa. Nếu để nước mưa tồn đọng sẽ làm cho cây dễ bị kích thích ra hoa sớm. Cùng đó là phun xịt thuốc giúp cây chống chọi nấm bệnh, sâu rầu thường xuyên. Việc này cũng khiến tăng vốn đầu tư và làm giảm lợi nhuận. Hiện nay các chậu hoa đã được thương lái đặt cọc thu mua nên người trồng phải tăng cường chăm sóc để đạt chất lượng tốt nhất, giao hàng đúng hẹn cho khách.
Bà Trần Thị Thu, xã Chợ Lách, tỉnh Vĩnh Long cho biết, mưa trái mùa làm cho vườn mai vàng hơn 500 gốc có dấu hiệu nở sớm. Nếu bị mưa kéo dài, sản phẩm không đạt chất lượng như mong muốn, giá sẽ giảm. Thậm chí, mưa kéo dài nhà vườn có thể bị thua lỗ do công chăm sóc và chi phí phân bón, thuốc bảo vệ thực vật tăng cao. Hiện bà Thu xử lý cho đậy gốc khi trời mưa to, nhằm giảm ức chế sinh trưởng cây mai vàng, kéo dài thời gian cho mai vàng không bị nở sớm...
Khác với các hộ trồng hoa, cây cảnh, nhiều hộ dân trồng hoa giấy gặp khó khăn hơn để ứng phó với mưa trái mùa không để ảnh hưởng đến xử lý ra hoa cho cây. Ông Nguyễn Văn Tâm, xã Chợ Lách chia sẻ, xử lý ra hoa cho cây hoa giấy, người dân sẽ cắt nước (không tưới nước), phơi gốc để kích thích ra hoa, những cơn mưa trái mùa, làm cho cây hoa giấy không cắt nước được. Cho nên, cây hoa giấy khó xử lý ra hoa hoặc hoa ra không đồng đều giảm chất lượng sản phẩm. Tuy người dân có kinh nghiệm trong xử lý ra hoa nhưng với lượng mưa kéo dài sẽ ảnh hưởng đến sản phẩm, sản lượng giảm 10-15%.
Theo ông Trần Hữu Nghị, Phó Chủ tịch UBND xã Chợ Lách, hiện địa phương có hơn 3 triệu sản phẩm hoa, kiểng đang được người trồng chăm sóc, chuẩn bị phục vụ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026. Các sản phẩm hoa, cây cảnh truyền thống được người dân sản xuất trong dịp tết như: cúc mâm xôi, cúc Hà Lan, mai vàng, vạn thọ… Riêng cúc mâm xôi, người trồng đã ký hợp đồng bán được 50 - 60% sản lượng tại vườn với giá dao động từ 150.000 - 200.000/cặp.
Hiện nay, mưa trái mùa ảnh hưởng đến sản xuất do đang trong giai đoạn chuẩn bị cho ra hoa. Hiện cúc mâm xôi bị ảnh hưởng nở sớm với tỷ lệ 15 - 20%. Tuy nhiên, với kinh nghiệm nhiều năm trong sản xuất hoa kiểng, các hộ dân đã chủ động ứng phó nhằm giảm thiểu thiệt hại.
Cùng đó, ngành chức năng khuyến cáo người dân ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật mới trong sản xuất như làm màng ngăn mưa, tủ gốc… để giảm ảnh hưởng do thời tiết đối với các sản phẩm hoa, cây cảnh. Bên cạnh đó, địa phương kêu gọi người dân chủ động trữ nước ngọt để có đủ nước sản xuất vì đang trong giai đoạn xâm nhập mặn.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long, vào dịp Tết Nguyên đán người dân trên địa bàn sản xuất 10 - 12 triệu sản phẩm hoa, cây cảnh các loại, tập trung các xã có truyền thống như Chợ Lách, Vĩnh Thành, Hưng Khánh Trung…
Ngành chức năng của tỉnh yêu cầu các địa phương tăng cường hỗ trợ cho người dân, kịp thời thông báo tình hình thời tiết, xâm nhập mặn để người trồng có biện pháp ứng phó. Cùng đó, các địa phương tăng cường hướng dẫn hỗ trợ ứng dụng khoa học kỹ thuật mới trong canh tác để người dân ứng dụng nhằm giảm thiểu rủi ro trong sản xuất hoa, cây cảnh phục vụ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.