Huế tạo động lực cho Startup vươn xa cùng lợi thế di sản

Câu chuyện khởi nghiệp từ di sản

Cố đô Huế hiện sở hữu 8 Di sản Văn hóa Thế giới được UNESCO ghi danh, trong đó có 6 di sản riêng của Huế và 2 di sản đồng sở hữu với các địa phương khác. Bên cạnh đó, Huế còn là vùng đất quỵ tụ nhiều làng nghề truyền thống, ẩm thực đặc sắc cùng cảnh quan thiên nhiên hữu tình. Phát huy những giá trị vốn có này, các startup Huế đang tận dụng yếu tố di sản để phát triển doanh nghiệp, biến mỗi sản phẩm thành một câu chuyện văn hóa ý nghĩa.

Được thừa kế, ngôi nhà mang kiến trúc cổ của Huế, anh Võ Công Tiến, CEO homestay An Thư home Garden cho hay, khu đất anh đang kinh doanh homestay từng thuộc về ngài Minh Đức Bá, Thị Thư Hàn Lâm Viện, được Vua Gia Long ban vào năm 1805. Trải qua nhiều biến động lịch sử, nơi đây đã từng là tư dinh của nhiều vị quan của triều Nguyễn.

Đến ngày 19/5/1945, ông bà nội của anh chính thức trở thành chủ nhân và truyền lại cho con cháu, đến nay thế hệ thứ tư gìn giữ và tiếp nối.  Với mong muốn mọi du khách đến Huế hiểu rõ nét hơn về con người và văn hóa xứ Huế, anh đã cải tạo khuôn viên hơn 1,4 nghìn m2 thành ba không gian kiến trúc mang dấu ấn thời gian và câu chuyện riêng biệt để phục vụ du khách khi đến Huế.

Anh Võ Công Tiến chia sẻ, muốn đưa Huế đến gần hơn với mọi người. Việc xây dựng Homestay chính là cách tôi gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa. Mọi người đến với nơi An Thư home garden không chỉ để nghĩ dưỡng, mà còn sẽ có thể “chạm” vào văn hóa Huế, hiểu hơn về lối sống sinh hoạt, ẩm thực và con người xứ Huế…

Hiện cơ sở kinh doanh đang tận dụng thời tiết mưa Huế để phát triển hình thức kinh doanh mới, mang đậm nét Huế. Đó là đến Huế để ngắm mưa uống trà, trong không gian nhà cổ. Điều này sẽ mang lại trải nghiệm “rất Huế” và khó quên cho mọi du khách.

Cũng tương tự anh Võ Công Tiến, tận dụng nét ẩm thực đặc trưng của Huế, anh Huỳnh Đình Nhật Khánh - CEO của Muối sả đậu lắc rắc đã khởi nghiệp từ món ăn muối sả đậu. Anh Nhật Khánh cho hay: “Muối sả đậu bắt nguồn từ vị muối đặc trưng trong món cơm muối cung đình Huế. Nhờ hương vị thơm ngon, món ăn này đã nhanh chóng lan rộng trong đời sống dân gian. Qua nhiều năm, người Huế đã không ngừng cải tiến và hoàn thiện công thức. Tuy nhiên, cách chế biến truyền thống có nước khiến sản phẩm khó bảo quản và hạn chế khả năng mang đi xa. Trong thời gian sống và học tập tại Nhật Bản, tôi đã tiếp xúc với gia vị furikake, loại gia vị được sấy khô của người Nhật, có nhiều điểm tương đồng với món sả đậu truyền thống của Huế. Từ đó, tôi đã học hỏi và áp dụng phương pháp sấy khô vào muối sả đậu, vừa khắc phục hạn chế của sản phẩm truyền thống, đồng thời quảng bá di sản văn hóa ẩm thực Huế đến thị trường trong nước và quốc tế”.

Hỗ trợ khởi nghiệp vươn xa

Để hỗ trợ cho các startup vươn xa, Trung tâm Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Thừa Thiên Huế đã tổ chức nhiều hoạt động thiết thực nhằm xây dựng các vườn ươm khởi nghiệp, hỗ trợ các ý tưởng, dự án kinh doanh tiềm năng hoàn thiện sản phẩm, mô hình kinh doanh và chiến lược tiếp cận thị trường. Cùng với đó, Trung tâm cũng tổ chức các khóa tập huấn kỹ năng quản trị, kiến thức chuyển đổi số và hỗ trợ tiếp cận chính sách ưu đãi; triển khai các diễn đàn, hội thảo và kết nối doanh nghiệp khởi nghiệp với các quỹ đầu tư, chuyên gia, cũng như hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia.

Anh Huỳnh Đình Nhật Khánh, CEO của Muối sả đậu lắc rắc cho hay, trước đây doanh nghiệp của anh còn rất non trẻ trong cách xây dựng mô hình kinh doanh, xác định đối tượng khách hàng và cách tiếp cạnh thị trường. Qua chương trình ươm tạo khởi nghiệp của thành phố, anh có cơ hội gặp gỡ, học hỏi từ nhiều chuyên gia, doanh nghiệp giàu kinh nghiệm. Nhờ những chia sẻ, hỗ trợ từ chương trình ươm mầm, anh đã có phương hướng phát triển cụ thể, từng bước xây dựng thương hiệu chuyên nghiệp hơn và định hình lại tư duy khởi nghiệp.

Đề cập đến việc hỗ trợ khởi nghiệp, ông Cung Trọng Cường, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển thành phố Huế cho hay, trong thời gian qua, Trung tâm Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Thừa Thiên Huế đang tập trung hỗ trợ các nhóm doanh nghiệp thuộc lĩnh vực được ưu tiên trong chiến lược phát triển của thành phố, bao gồm công nghệ, sản phẩm thủ công truyền thống và ẩm thực. Việc triển khai các chương trình hỗ trợ được thực hiện dựa trên sự phối hợp của nhiều nguồn lực, cùng với sự chung tay của các sở ban ngành, hiệp hội và câu lạc bộ doanh nghiệp.

Theo ông Cung Trọng Cường, hiện nay, mỗi năm Trung tâm khởi nghiệp đổi mới sáng tạo hỗ trợ từ 10–15 doanh nghiệp thông qua các hoạt động ươm tạo, qua các chủ đề như chuyển đổi số, đổi mới mô hình kinh doanh và phát triển thị trường; tổ chức thường xuyên các hoạt động hỗ trợ chuyên sâu về thương mại, sở hữu trí tuệ, thương hiệu. Với mục tiêu gia tăng số lượng doanh nghiệp, thúc đẩy doanh nghiệp phát triển bền vững và làm chủ thị trường.

Đánh giá về việc tận dụng di sản để phát triển các doanh nghiệp khởi nghiệp, ông Cung Trọng Cường cho rằng, trên thực tế hành trình đưa di sản trở thành sản phẩm thương mại đã phải trải qua quá trình dài. Trước đây, cách nhìn nhận về di sản chủ yếu dừng lại ở việc giữ gìn và bảo tồn, khiến việc đưa di sản ra thị trường gặp nhiều khó khăn.

Với tư duy đổi mới sáng tạo, những năm gần đây Huế đã ban hành nhiều chương trình thúc đẩy việc kết hợp di sản với công nghệ và mô hình kinh doanh hiện đại. Từ đó, khuyến khích nhiều doanh nghiệp khai thác giá trị lịch sử, văn hóa vừa để tạo ra các sản phẩm có giá trị cao, vừa lan tỏa văn hóa và hình ảnh Huế.

Theo ông Cung Trọng Cường, vướng mắc mà các doanh nghiệp khởi nghiệp tại Huế đang gặp phải đó là quản trị tài chính và con người. Nhiều doanh nghiệp khi mới thành lập thường giỏi về chuyên môn, nhưng còn hạn chế trong quản trị và am hiểu thị trường. Đặc biệt, thị trường Huế có quy mô nhỏ và khá khắt khe, do đó doanh nghiệp cần đánh giá thị trường kỹ lưỡng và có cách quản trị chặt chẽ để phát triển bền vững, đủ sức vươn ra thị trường quốc tế.

Theo UBND thành phố Huế, đến năm 2030, Huế phấn đấu sẽ xây dựng và hoàn thiện hệ thống cơ chế, chính sách thúc đẩy hoạt động đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp sáng tạo trên địa bàn. Trong đó dự kiến phát triển tối thiểu 300 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo; hình thành ít nhất 7 vườn ươm khởi nghiệp sáng tạo và từ 5-10 doanh nghiệp khởi nguồn từ viện, trường dựa trên khai thác tài sản trí tuệ của Đại học Huế và các viện nghiên cứu.

Thành phố đặt mục tiêu 100% cơ sở giáo dục đại học và cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn sẽ đưa nội dung đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp sáng tạo vào chương trình đào tạo và thành lập câu lạc bộ khởi nghiệp sáng tạo; mỗi xã, phường sẽ có ít nhất 1 điểm đổi mới sáng tạo hoặc không gian sáng tạo phục vụ cộng đồng. Đặc biệt, Huế hướng đến việc nằm trong nhóm 10 địa phương dẫn đầu cả nước về Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII), từng bước khẳng định vị thế là trung tâm đổi mới sáng tạo của khu vực miền Trung.