Hải quan ‘giữ mạch’ thông quan hàng hóa xuyên lễ

Trước đó, Cục Hải quan đã ban hành Công điện hỏa tốc số 15731, yêu cầu toàn ngành duy trì trực 24/7, bảo đảm thông quan thông suốt, không để ùn tắc hàng hóa; đồng thời tăng cường chống buôn lậu, siết kỷ luật công vụ.

Duy trì ‘dòng chảy’ hàng hóa, ưu tiên hàng nông sản, hoa quả

Tại Cửa khẩu Quốc tế đường bộ số II Kim Thành (Lào Cai), hoạt động xuất, nhập khẩu (XNK) hàng hóa vẫn diễn ra thông suốt. Anh Phạm Duy Nhật, Công ty TNHH TM&DV An Thịnh cho biết, nhờ sự hỗ trợ của các lực lượng chức năng, đặc biệt hải quan, thủ tục được xử lý nhanh, giúp hàng hóa thông quan thuận lợi, không ảnh hưởng tiến độ hợp đồng.

Ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam cho biết, trong dịp nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương và 30/4 - 1/5, hoạt động xuất khẩu rau quả tại các cửa khẩu diễn ra sôi động, được xem là tín hiệu tích cực của ngành. 

Hiện thị trường tiêu thụ rau quả tiếp tục mở rộng, trong đó Trung Quốc chiếm 54% kim ngạch, tiếp đến là Hoa Kỳ (8%) và Hàn Quốc (4,3%). Đáng chú ý, xuất khẩu sang Trung Quốc tăng 76,2%, sang Hoa Kỳ tăng 21,4%, cho thấy xu hướng đa dạng hóa thị trường. Trong quý I/2026, xuất khẩu rau quả đạt 1,54 tỷ USD, tăng 32,1% so với cùng kỳ. Đà tăng này được kỳ vọng tiếp tục trong quý II/2026 khi vào chính vụ, hướng tới mục tiêu 10 tỷ USD trong năm 2026.

“Trong kỳ nghỉ, các khâu nghiệp vụ được triển khai liên tục, bảo đảm hàng lưu thông ổn định. Các mặt hàng xuất khẩu chủ lực vẫn là nông sản, gỗ ván bóc, sắn khô, giày dép, trong khi hàng nhập khẩu tập trung vào nguyên liệu phục vụ sản xuất như: Phân bón, hóa chất, máy móc, than cốc. Dòng chảy hàng hóa hai chiều được duy trì thông suốt góp phần giữ ổn định chuỗi cung ứng trong kỳ nghỉ lễ”, bà Nguyễn Thị Thanh Bình, Phó Đội trưởng Đội Hải quan Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai (Chi cục Hải quan khu vực VII) cho biết.

Theo bà Nguyễn Thị Thanh Bình, việc phân công lực lượng linh hoạt không chỉ rút ngắn đáng kể thời gian xử lý hồ sơ, tạo thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp mà còn đáp ứng chặt chẽ yêu cầu quản lý Nhà nước. 

Để đáp ứng nhu cầu thông quan tăng cao trong kỳ nghỉ lễ kéo dài, đơn vị đã xây dựng kế hoạch trực từ sớm, duy trì khoảng 80% quân số làm việc xuyên suốt. Từ khâu tiếp nhận hồ sơ, kiểm tra, giám sát hàng hóa đến xử lý các tình huống phát sinh đều được duy trì nhịp nhàng, gần như không có sự khác biệt so với những ngày làm việc bình thường.

Trung bình mỗi ngày trong kỳ nghỉ có khoảng 400 xe hàng được thông quan, không phát sinh ùn tắc. Riêng ngày 30/4, đơn vị đã xử lý 338 xe với tổng kim ngạch hơn 4,35 triệu USD.

Tại Cửa khẩu Tân Thanh (Lạng Sơn), hoạt động giao thương cũng ghi nhận tín hiệu tích cực khi lượng xe hàng có xu hướng tăng. Theo ông Trần Anh Tuấn, Phó Đội trưởng Hải quan Cửa khẩu Tân Thanh, các lô hàng nông sản, đặc biệt hoa quả tươi luôn được ưu tiên xử lý nhanh nhằm đảm bảo chất lượng và tiến độ giao hàng cho doanh nghiệp. 

Đơn cử tính đến cuối giờ chiều 30/4, đã có 508 xe được thông quan, trong đó 198 xe xuất khẩu và 310 xe nhập khẩu. Thời gian tới, lượng hàng nông sản, đặc biệt vải thiều, nhãn xuất khẩu, dự báo sẽ tiếp tục tăng mạnh khi vào cao điểm mùa vụ.

Tại Cửa khẩu quốc tế Móng Cái (tỉnh Quảng Ninh), hoạt động xuất nhập khẩu, xuất nhập cảnh cũng sôi động. Theo thống kê, lưu lượng người và phương tiện xuất, nhập cảnh qua cửa khẩu quốc tế Móng Cái trung bình 20.000 người/ngày và 1.000 phương tiện/ngày. 

Kể từ ngày 7/3, Quảng Ninh thí điểm thông quan cuối tuần (thứ bảy và chủ nhật) tại cầu Bắc Luân II và nhanh chóng ghi nhận hiệu quả. Sau 5 tuần, đã có 1.830 phương tiện được thông quan, tổng giá trị hàng hóa đạt 185,5 triệu USD, với hơn 2.700 tờ khai được xử lý thuận lợi.

Mô hình này thu hút 130 doanh nghiệp tham gia, trong đó có 28 doanh nghiệp lần đầu làm thủ tục, cho thấy sức hút ngày càng lớn của thương mại biên giới địa phương. Bên cạnh hoạt động XNK, tại khu vực cầu Bắc Luân II, chỉ riêng từ cuối tháng 3/2026 đến nay, Hải quan cửa khẩu quốc tế Móng Cái cũng đã kiểm tra, giám sát đối với trên 279.000 lượt người xuất, nhập cảnh (tăng 42 lần so với cùng kỳ năm 2025).

“Việc thí điểm thông quan cuối tuần đã góp phần duy trì lưu lượng hàng hóa đều đặn, giảm áp lực cho các ngày cao điểm”, đại diện Hải quan cửa khẩu quốc tế Móng Cái, Quảng Ninh cho biết.

Tại Cao Bằng, ông Lã Mạnh Tiến, Đội trưởng Hải quan cửa khẩu quốc tế Trà Lĩnh (Chi cục Hải quan khu vực XVI) cho biết, đơn vị đã triển khai trực 24/7, đảm bảo xử lý công việc kịp thời, thông quan thông suốt, không để xảy ra ùn tắc trong dịp lễ Giỗ Tổ Hùng Vương và 30/4 - 1/5. 

Song song đó, công tác kiểm soát chống buôn lậu, gian lận thương mại cũng được tăng cường. Nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp, trong tháng 4/2026, kim ngạch xuất nhập khẩu đạt gần 29,9 triệu USD (tăng 36,7%), kim ngạch giám sát tăng mạnh 154%; thu ngân sách đạt hơn 5,5 tỷ đồng, tăng 125% so với tháng trước. 

Việc bố trí lực lượng trực xuyên suốt không chỉ giúp hoạt động thông quan không gián đoạn mà còn tạo thuận lợi cho doanh nghiệp duy trì sản xuất, kinh doanh và hoàn thành các mục tiêu đề ra. Theo ông Lê Văn Hậu, Đội trưởng Hải quan cửa khẩu quốc tế Tà Lùng (Cao Bằng), hoạt động giao thương trong kỳ nghỉ lễ không bị gián đoạn. Đơn cử ngày 30/4, đơn vị đã làm thủ tục thông quan cho 21 xe hoa quả xuất khẩu cùng một số xe ô tô nguyên chiếc nhập khẩu. 

Nhờ sự vào cuộc đồng bộ và tinh thần trách nhiệm cao, hoạt động xuất nhập khẩu trong kỳ nghỉ lễ vẫn được duy trì ổn định, thông suốt, góp phần giữ vững chuỗi cung ứng và tạo đà cho doanh nghiệp phát triển, thúc đẩy kinh tế địa phương.

Chủ động thông quan gắn với chống buôn lậu

Không chỉ đảm bảo thông quan thuận lợi, các lực lượng chức năng tại các cửa khẩu còn đồng loạt siết chặt kiểm tra, kiểm soát để ngăn chặn buôn lậu, gian lận thương mại và vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, nhất là trong dịp nghỉ lễ, thời điểm tiềm ẩn nhiều rủi ro vi phạm.

Theo đó, lực lượng Hải quan, Biên phòng tăng cường tuần tra, giám sát tại cửa khẩu và các tuyến trọng điểm, triển khai linh hoạt các biện pháp nghiệp vụ để vừa kịp thời phát hiện, xử lý vi phạm, vừa không làm gián đoạn hoạt động thông quan. Song song đó, cơ chế phối hợp giữa các lực lượng như hải quan, biên phòng, kiểm dịch, công thương… tiếp tục phát huy hiệu quả, đảm bảo xử lý nhanh các tình huống phát sinh.

Trước kỳ nghỉ kéo dài Giỗ Tổ Hùng Vương và 30/4 - 1/5, Cục Hải quan ban hành công điện hỏa tốc yêu cầu toàn ngành duy trì trực 24/7, bảo đảm thông quan thông suốt, không để ùn tắc hàng hóa; đồng thời tăng cường chống buôn lậu, siết kỷ luật công vụ.

Để đảm bảo hoạt động thông quan xuyên suốt, Cục Hải quan đã ban hành chỉ đạo yêu cầu toàn ngành duy trì trực 24/7, không để xảy ra gián đoạn. Các đơn vị địa phương đồng loạt triển khai phương án bố trí nhân lực, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ.

Đồng thời với thông quan, công tác kiểm tra, giám sát và phòng chống buôn lậu được tăng cường. Các lực lượng Hải quan, Biên phòng, kiểm dịch duy trì phối hợp chặt chẽ, triển khai tuần tra tại các khu vực trọng điểm.

Đại diện Chi cục Hải quan khu vực XVI cho biết, nghiêm túc thực hiện chỉ đạo của Cục Hải quan, đơn vị vừa phát hiện, xử lý vụ vận chuyển trái phép thực phẩm đông lạnh trên tuyến sông Lô. Vào hồi 5 giờ 45 phút ngày 29/4, tại khu vực bãi đá ven sông Lô (thuộc thôn Giang Nam, xã Thanh Thủy, tỉnh Tuyên Quang), Đội Kiểm soát Hải quan đã chủ trì, phối hợp với Hải quan cửa khẩu quốc tế Thanh Thủy và Công an xã Thanh Thủy phát hiện, xử lý một vụ vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới.

Qua kiểm tra, lực lượng chức năng thu giữ 221 kg thực phẩm đông lạnh không rõ nguồn gốc, xuất xứ. Tang vật gồm chả mực, xúc xích, sủi cảo và bánh bao, được đóng trong 8 bao tải. Việc phát hiện, xử lý kịp thời vụ việc thể hiện sự chủ động của lực lượng Hải quan trong việc nắm tình hình, phối hợp tuần tra, kiểm soát trên địa bàn. Qua đó góp phần ngăn chặn hàng hóa không đảm bảo điều kiện an toàn thực phẩm lưu thông trên thị trường, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Bên cạnh đó, Chi cục Hải quan khu vực XVI cũng đẩy mạnh tuyên truyền, vận động quần chúng chung tay phòng, chống buôn lậu khu vực biên giới. Mới đây, Hải quan cửa khẩu Sóc Giang đã phối hợp với cấp uỷ, chính quyền xã Trường Hà tổ chức Hội nghị triển khai công tác vận động quần chúng tại xóm Nà Sác, xã Trường Hà, tỉnh Cao Bằng; tuyên truyền những nội dung chính về Luật Hải quan năm 2014; Luật phòng, chống ma tuý năm 2021 và các quy định về hoạt động mua bán, trao đổi hàng hoá của cư dân biên giới.

Thông qua đó, quần chúng nhân dân hiểu rõ hơn về những ảnh hưởng, tác hại của buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hoá, ma tuý qua biên giới, chế độ ưu đãi của Nhà nước với cư dân biên giới. Từ đó tích cực, chủ động phối hợp, tố giác tội phạm với cơ quan hải quan về các hoạt động buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa, ma túy qua biên giới; đồng thời xây dựng phong trào quần chúng không tham gia, không tiếp tay cho buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa, ma túy qua biên giới.