Gạo xuất khẩu tăng lượng, giá vẫn chịu áp lực giảm

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, xuất khẩu gạo tháng 5/2026 ước đạt 1,1 triệu tấn, trị giá 511,7 triệu USD. Lũy kế 5 tháng đầu năm, Việt Nam xuất khẩu khoảng 4,5 triệu tấn gạo, thu về 2,09 tỷ USD, tăng 6,6% về khối lượng nhưng giảm 3,6% về giá trị so với cùng kỳ năm 2025.

Giá gạo xuất khẩu bình quân trong 5 tháng đầu năm đạt khoảng 467,6 USD/tấn, giảm 9,6% so với cùng kỳ năm trước. Philippines tiếp tục là thị trường tiêu thụ lớn nhất của gạo Việt Nam, chiếm 46,9% thị phần, tiếp đến là Trung Quốc với 17,8% và Ghana với 7,5%.

Trên thị trường nội địa, giá lúa vụ Đông Xuân tại Đồng bằng sông Cửu Long trong tháng 5 biến động trái chiều giữa các chủng loại, trong khi giá gạo cơ bản ổn định. Do nguồn cung lúa Đông Xuân không còn nhiều, thương lái đã bắt đầu thu mua lúa Hè Thu sớm với mức giá tương đối cao so với cùng kỳ năm trước. Giá bán lẻ các loại gạo trong tháng 5 cơ bản không thay đổi. 

Nhìn lại riêng tuần qua, theo cập nhật mới nhất từ Sở Nông nghiệp và Môi trường An Giang, giá các loại lúa gạo gần như không có biến động. Giá lúa tươi OM 18 và Đài Thơm 8 hiện dao động từ 6.400-6.500 đồng/kg; OM 5451 từ 5.700-5.800 đồng/kg; riêng IR 50404 tăng 100 đồng/kg lên mức 5.500-5.600 đồng/kg.

Đối với gạo nguyên liệu, IR 50404 xuất khẩu đang dao động từ 8.650-8.750 đồng/kg; CL 555 từ 9.100-9.200 đồng/kg; OM 5451 từ 9.500-9.600 đồng/kg; Đài Thơm 8 từ 9.200-9.400 đồng/kg. Giá gạo thành phẩm IR 50404 hiện ở mức 10.750-10.900 đồng/kg.

Thị trường phụ phẩm tương đối ổn định. Giá cám dao động từ 7.800-7.900 đồng/kg, trong khi tấm thơm giảm 50 đồng/kg, xuống còn 7.750-7.850 đồng/kg.

Giá gạo xuất khẩu của Việt Nam tăng trong tuần tuần qua do lo ngại hiện tượng El Nino có thể ảnh hưởng đến sản lượng lúa gạo tại châu Á. Phiên 5/6, tại Việt Nam, giá gạo 5% tấm được chào bán ở mức 415-420 USD/tấn, tăng so với mức 405-410 USD/tấn của tuần trước. 

Trong khi đó, tại Ấn Độ, giá gạo đồ 5% tấm được chào bán ở mức 337-345 USD/tấn trong phiên cuối tuần, không thay đổi so với tuần trước nhờ nguồn cung dồi dào và nhu cầu ở mức vừa phải. Giá gạo trắng 5% tấm của Ấn Độ cũng ổn định trong khoảng 338-344 USD/tấn.

Một nhà kinh doanh tại New Delhi cho biết nhiều nước xuất khẩu khác hiện chỉ còn lượng tồn kho dư thừa hạn chế và đang nâng giá bán do lo ngại sản lượng vụ tới có thể giảm vì tác động của El Nino. Ngược lại, giá gạo Ấn Độ vẫn ổn định nhờ nguồn cung trong nước khá dồi dào.

Tại Thái Lan, giá gạo 5% tấm được chào ở mức 450 USD/tấn trong phiên 5/6, so với khoảng 450-460 USD/tấn của tuần trước. Các thương nhân tại Bangkok cho biết giá gạo vẫn được hỗ trợ bởi chi phí nguyên liệu tăng lên, đặc biệt là giá gạo tấm dùng trong thức ăn chăn nuôi. Nhu cầu hiện chủ yếu đến từ các khách hàng truyền thống.

Liên quan đến El Nino, một thương nhân Thái Lan cho biết thị trường hiện đang chờ đánh giá kết quả vụ mùa tiếp theo, dự kiến thu hoạch trong khoảng ba tháng tới, để xác định rõ hơn mức độ ảnh hưởng của hiện tượng thời tiết này đối với nguồn cung gạo trong khu vực.

Về thị trường nông sản Mỹ, giá các mặt hàng nông sản chủ chốt trên Sàn Giao dịch Chicago (CBOT) đồng loạt giảm mạnh trong phiên giao dịch ngày 5/6, khép lại một tuần đầy khó khăn đối với thị trường ngũ cốc Mỹ.

Kết thúc phiên 5/6, giá ngô giao tháng 7/2026 giảm 7 xu Mỹ xuống còn 4,17-1/2 USD/bushel. Giá đậu tương giao tháng 7/2026 giảm 8 xu Mỹ xuống 11,21-1/2 USD/bushel, sau khi chạm mức 11,17-1/2 USD/bushel. Trong khi đó, giá lúa mì giao tháng 7/2026 đóng cửa ở mức 5,80 USD/bushel, sau khi giảm xuống mức thấp nhất trong 8 tuần là 5,78 USD/bushel (1 bushel lúa mì/đậu tương = 27,2 kg; 1 bushel ngô = 25,4 kg). 

Tính chung cả tuần qua, giá ngô giảm 6,5%, giá đậu tương giảm 5,5% và giá lúa mì giảm 5%.

Một số quỹ đầu cơ đã cắt giảm các vị thế đặt cược vào khả năng giá nông sản tăng sau khi báo cáo việc làm khả quan của Mỹ làm gia tăng kỳ vọng Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) sẽ duy trì lãi suất ở mức cao hơn. Thông tin này đã hỗ trợ đồng USD tăng giá, khiến nông sản Mỹ trở nên đắt đỏ hơn đối với người mua nước ngoài. Theo báo cáo mới nhất của Bộ Lao động Mỹ, tổng số việc làm phi nông nghiệp tại Mỹ tăng 172.000 trong tháng 5/2026, tháng tăng trưởng thứ ba liên tiếp và tỷ lệ thất nghiệp không thay đổi ở mức 4,3%.

Bên cạnh đó, triển vọng nguồn cung cũng được cải thiện. Công ty dự báo thời tiết Vaisala cho biết lượng mưa trong 15 ngày tới nhiều khả năng sẽ cao hơn mức trung bình tại phần lớn khu vực Vành đai Ngô (Corn Belt) của Mỹ. Điều này được kỳ vọng sẽ cải thiện độ ẩm của đất và hỗ trợ sự phát triển của cây trồng trong giai đoạn đầu vụ.

Ở chiều ngược lại, nhu cầu thị trường vẫn chưa cho thấy nhiều tín hiệu tích cực. Hoạt động mua nông sản Mỹ của Trung Quốc vẫn khá hạn chế kể từ sau hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Trung hồi tháng 5/2026, nơi các quan chức Mỹ cho biết Trung Quốc đã cam kết mua thêm 17 tỷ USD nông sản Mỹ mỗi năm.

Các nhà giao dịch cũng đang theo dõi khả năng Mỹ áp thuế mới liên quan đến cuộc điều tra về lao động cưỡng bức, do lo ngại động thái này có thể làm phức tạp thêm dòng chảy thương mại nông sản giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Giá ngô và khô đậu tương giảm không chỉ ảnh hưởng đến thị trường ngũ cốc mà còn có tác động lan tỏa sang ngành chăn nuôi, bởi đây là hai nguyên liệu thức ăn chăn nuôi quan trọng. Khi giá các mặt hàng này giảm, chi phí nuôi gia súc cũng được dự báo giảm theo, qua đó giúp cải thiện biên lợi nhuận của các trang trại và doanh nghiệp chế biến thịt, ngay cả trong bối cảnh nhiều thị trường hàng hóa khác chịu áp lực.

Đây cũng là một trong những lý do khiến giá gia súc giao kỳ hạn đôi khi diễn biến tích cực hơn so với thị trường ngũ cốc trong các đợt bán tháo diện rộng. Ông Tom Fritz, chuyên gia của EFG Group, nhận định rằng gia súc là một trong số ít điểm sáng của thị trường trong tuần qua, khi phần lớn các mặt hàng khác đều ghi nhận mức giảm đáng kể.

Về thị trường, trên các sàn giao dịch quốc tế, giá cà phê tiếp tục đi xuống. Tại London, giá cà phê robusta giao tháng 7/2026 giảm 19 USD/tấn, tương đương 0,56%, xuống còn 3.352 USD/tấn. Trong khi giá cà phê robusta giao tháng 9/2026 cũng giảm 8 USD/tấn, còn 3.270 USD/tấn.

Trong khi đó, giá cà phê arabica trên sàn New York ghi nhận mức giảm mạnh hơn. Giá cà phê arabica giao tháng 7/2026 mất 5,95xu/lb, tương đương 2,35%, xuống còn 247,15 xu/lb. Trong khi giá hợp đồng giao tháng 9/2026 giảm 5,2 xu/lb, về mức 242,4 xu/lb (1 lb = 0,4535 kg).

Giới giao dịch cho biết đây là vùng giá thấp nhất của cà phê arabica trong khoảng 19 tháng trở lại đây đối với hợp đồng kỳ hạn gần. Trong khi đó, giá cà phê robusta cũng đang giao dịch quanh mức thấp nhất trong vòng 7 tuần.

Áp lực bán chủ yếu đến từ triển vọng nguồn cung tích cực tại Brazil. Điều kiện thời tiết thuận lợi trong giai đoạn thu hoạch đang củng cố kỳ vọng về một vụ mùa bội thu tại quốc gia sản xuất cà phê lớn nhất thế giới.

Theo dự báo của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), sản lượng cà phê Brazil niên vụ 2026-2027 có thể đạt kỷ lục 71,9 triệu bao loại 60 kg, tăng khoảng 14% so với niên vụ trước.

Ông Carlos Mera - chuyên gia phân tích thuộc Rabobank, nhận định tâm điểm chú ý của thị trường hiện nay là triển vọng sản xuất tại Brazil. Theo ông, quốc gia Nam Mỹ này đang hướng tới vụ cà phê được đánh giá tốt nhất trong khoảng sáu năm qua. Không chỉ Brazil, sản lượng tại nhiều nước xuất khẩu cà phê lớn khác cũng được dự báo tăng, góp phần tạo áp lực giảm giá trên thị trường thế giới.

Mặc dù xu hướng ngắn hạn đang nghiêng về phía giảm giá, thị trường vẫn tồn tại một số yếu tố hỗ trợ quan trọng. Dữ liệu mới nhất cho thấy lượng tồn kho arabica đạt chuẩn trên sàn ICE đã giảm xuống khoảng 426.063 bao tính đến ngày 4/6, mức thấp nhất trong gần bốn tháng.

Đối với robusta, tồn kho trên sàn ICE từng chạm đáy hai năm vào giữa tháng 5/2026. Dù đã phục hồi thời gian gần đây, lượng hàng lưu kho vẫn thấp hơn đáng kể so với mặt bằng trung bình của các năm trước.

Ngoài ra, nguy cơ xuất hiện hiện tượng El Niño trong năm nay cũng đang được giới phân tích theo dõi chặt chẽ bởi có thể ảnh hưởng đến sản lượng cà phê tại các quốc gia sản xuất chủ chốt như Việt Nam, Brazil và Indonesia. Rabobank dự báo thị trường cà phê toàn cầu niên vụ 2026-2027 sẽ thặng dư khoảng 9,5 triệu bao, cao hơn nhiều so với mức thặng dư 1,2 triệu bao của niên vụ trước. Tuy nhiên, triển vọng này vẫn phụ thuộc đáng kể vào tiến độ thu hoạch, chất lượng sản lượng thực tế và diễn biến thời tiết trong những tháng tới.

Trong ngắn hạn, giá cà phê nhiều khả năng tiếp tục chịu áp lực từ kỳ vọng nguồn cung dồi dào của Brazil. Tuy nhiên, lượng tồn kho ở mức thấp cùng những rủi ro thời tiết vẫn có thể tạo động lực cho các nhịp phục hồi kỹ thuật của thị trường nếu xuất hiện các thông tin bất lợi về nguồn cung.

Trước tác động của giá cà phê thế giới, kết thúc tuần qua, giá cà phê tại khu vực Tây Nguyên (Việt Nam) dao động trong khoảng 84.500 - 85.400 đồng/kg, giảm mạnh 2.000 – 2.300 đồng/kg so với tuần trước. Đây cũng là tuần giảm giá thứ hai liên tiếp của thị trường trong nước. Hoạt động giao dịch cà phê vẫn diễn ra khá trầm lắng do nguồn cung hạn chế, nông dân tiếp tục giữ lại hàng trong kho vì giá ở mức thấp.