Điểm tin kinh tế thế giới nổi bật ngày 17/4/2026

1. Áp lực lạm phát và lộ trình nâng lãi suất tại Nhật Bản: Theo khảo sát từ ngày 7-14/4, khoảng 65% chuyên gia dự báo Ngân hàng trung ương Nhật Bản (BoJ) sẽ nâng lãi suất cơ bản lên mức 1% vào cuối tháng 6/2026 trong bối cảnh lạm phát duy trì trên mức mục tiêu. Áp lực thắt chặt tiền tệ gia tăng khi đồng yen đã mất giá khoảng 2% so với USD kể từ khi xung đột Trung Đông bùng phát, thúc đẩy BoJ có thể tiếp tục đưa chi phí vay lên mức 1,5% vào năm 2027. Dù tăng trưởng quý II dự kiến giảm mạnh xuống 0,4%, các nhà hoạch định chính sách vẫn ưu tiên kiểm soát giá cả để đưa lãi suất thoát khỏi mức thấp hơn mức trung tính hiện nay (0,75%).

2. Hàn Quốc đặt mục tiêu trở thành trung tâm AI toàn cầu: Bộ trưởng Tài chính Hàn Quốc Koo Yun Cheol khẳng định quyết tâm đưa quốc gia này thành trung tâm trí tuệ nhân tạo (AI) toàn cầu thông qua việc thu hút các tổ chức quốc tế như Ngân hàng Thế giới (WB) và ADB thiết lập trung tâm AI tại đây. Hàn Quốc định hướng tập trung vào các lĩnh vực cốt lõi như chip nhớ băng thông cao, chip cảm biến và các mô hình AI ngôn ngữ nhỏ ứng dụng trong đóng tàu, ô tô để duy trì lợi thế cạnh tranh với Mỹ. Chính phủ Hàn Quốc kỳ vọng quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế ứng dụng AI sẽ thúc đẩy hiệu quả công việc và giải quyết vấn đề tăng trưởng chậm trong chương trình nghị sự G20.

3. G7 sẵn sàng can thiệp giảm thiểu tác động từ xung đột Trung Đông: Các Bộ trưởng tài chính và Thống đốc ngân hàng trung ương G7 vừa cam kết triển khai các biện pháp can thiệp khẩn cấp nhằm hạn chế tổn thất kinh tế toàn cầu do xung đột kéo dài tại Trung Đông. Trong bối cảnh eo biển Hormuz bị phong tỏa khiến giá năng lượng vọt tăng, G7 cân nhắc các phương án điều tiết thị trường như tung dầu từ kho dự trữ chiến lược tương tự mô hình của IEA cách đây vài tuần. Nhóm khẳng định sẽ theo dõi sát sao cán cân rủi ro để đưa ra quyết định hành động tại cuộc họp tiếp theo ở Paris, đồng thời nỗ lực hướng tới giải pháp hàng hải bền vững sau lệnh ngừng bắn.

4. Đồng USD giảm giá tuần thứ hai liên tiếp: Chỉ số đồng USD duy trì ở mức 98,212 điểm vào ngày 17/4, đánh dấu tuần giảm giá thứ hai liên tiếp khi các tín hiệu ngừng bắn tại Trung Đông thúc đẩy nhà đầu tư rời bỏ tài sản trú ẩn an toàn. Sự lạc quan về khả năng diễn ra cuộc gặp giữa Mỹ và Iran đã giúp nhiều ngoại tệ bù đắp tổn thất, trong đó đồng AUD duy trì sát mức cao nhất 4 năm là 0,7163 USD/AUD. Song song đó, việc thị trường lao động Mỹ ổn định với số đơn trợ cấp thất nghiệp giảm mạnh đang tạo điều kiện để Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) giữ nguyên lãi suất nhằm theo dõi thêm diễn biến lạm phát.

5. Giá nhôm đạt đỉnh kỷ lục do khan hiếm nguồn cung: Giá nhôm thế giới đã tăng vọt 15% kể từ cuối tháng 2/2026, đẩy chỉ số kim loại LMEX lên mức cao kỷ lục do sự gián đoạn nguồn cung nghiêm trọng tại khu vực Trung Đông. Ngân hàng JPMorgan cảnh báo ngành công nghiệp nhôm đang đối mặt với "hố đen" thiếu hụt sau khi các nhà máy chủ chốt tại UAE và Bahrain bị hư hại, kết hợp với việc phong tỏa eo biển Hormuz làm đình trệ các chuyến hàng. Mặc dù triển vọng đàm phán hòa bình đang hỗ trợ giá đồng và nickel, thị trường kim loại màu vẫn chịu áp lực nặng nề từ chi phí năng lượng leo thang và lo ngại về tăng trưởng kinh tế toàn cầu.

6. Châu Âu đối diện rủi ro khủng hoảng nhiên liệu hàng không: Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo dự trữ nhiên liệu bay của châu Âu hiện chỉ còn đủ dùng trong khoảng 6 tuần do dòng lưu thông qua eo biển Hormuz bị đình trệ vì xung đột Iran. Với việc phụ thuộc 75% nguồn nhập khẩu từ Trung Đông, các hãng hàng không lớn như Lufthansa và SAS đã bắt đầu cắt giảm công suất và hủy hàng nghìn chuyến bay khi chi phí nhiên liệu tăng hơn 100%.

EU hiện đang cân nhắc các biện pháp khẩn cấp như phối hợp mua chung và hỗ trợ tài chính, tuy nhiên sự ổn định của ngành du lịch và chuỗi cung ứng vẫn phụ thuộc hoàn toàn vào diễn biến ngoại giao tại vùng Vịnh.

7. IMF khuyến nghị ECB nâng lãi suất để kiểm soát lạm phát: Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) vừa đưa ra khuyến nghị Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) nên thực hiện hai đợt nâng lãi suất chủ chốt, khoảng 50 điểm cơ bản trong năm 2026, để kiềm chế đà tăng vọt của lạm phát năng lượng. Việc đóng cửa eo biển Hormuz làm sụt giảm 20% nguồn cung dầu khí toàn cầu đã tạo ra cú sốc cung nghiêm trọng, buộc các định chế phải hạ dự báo tăng trưởng và nâng mức cảnh báo giá cả. Dù kỳ vọng lạm phát dài hạn tại châu Âu vẫn ổn định, ECB được kêu gọi duy trì sự cảnh giác và điều chỉnh lãi suất danh nghĩa để bảo đảm lập trường chính sách tiền tệ trung lập.

8. Ngành AI đối mặt khủng hoảng thiếu hụt hạ tầng: Sự bùng nổ của các tác nhân AI đang tạo ra cơn khát tài nguyên tính toán khiến mức tiêu thụ API của OpenAI tăng vọt từ 6 tỷ lên 15 tỷ token mỗi phút chỉ trong vài tháng. Sự mất cân bằng cung - cầu trầm trọng đã đẩy giá thuê chip GPU thế giới tăng tới 50%, buộc các doanh nghiệp hàng đầu như OpenAI và Anthropic phải thu hẹp quy mô dự án hoặc giới hạn sử dụng giờ cao điểm. Các chuyên gia Bank of America dự báo tình trạng thiếu hụt trung tâm dữ liệu và năng lượng này có thể kéo dài đến năm 2029, đe dọa trực tiếp đến giá cả, độ tin cậy và quyền truy cập các dịch vụ số hiện đại.