Ảnh minh họa. Nguyễn Thành/TTXVN
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau, những ngày qua, tình hình dịch bệnh thủy sản đã xảy ra trên địa bàn hơn 50 xã, phường. Tổng diện tích thủy sản bị thiệt hại ghi nhận là 1.323,25 ha trên tổng số 439.237 ha diện tích nuôi trồng. Đáng chú ý, tỷ lệ thiệt hại chủ yếu ở mức trên 70% và tập trung ở giai đoạn thủy sản từ 20 - 80 ngày tuổi, cao hơn so với cùng kỳ năm trước.
Phân tích về nguyên nhân, cơ quan chức năng xác định yếu tố môi trường và thời tiết nắng nóng gay gắt là tác nhân hàng đầu, gây thiệt hại 776,7 ha (chiếm 59%). Ngoài ra, các dịch bệnh nguy hiểm khác bao gồm: bệnh hoại tử gan tụy cấp chiếm 6%; bệnh đốm trắng chiếm 2%; bệnh vi bào tử trùng chiếm 3%. Đặc biệt, bệnh do giáp xác chân đều ký sinh trên cua thương phẩm gây thiệt hại 300 ha (chiếm 23%), còn lại 8% diện tích thiệt hại chưa rõ nguyên nhân.
Nhận định về tình hình hiện nay, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau Phạm Văn Mười cho biết, địa phương đang bước vào đầu vụ nuôi chính thức nên diện tích thả nuôi tăng cao. Tuy nhiên, tình trạng nắng nóng kéo dài khiến nước bốc hơi nhanh, mực nước ao nuôi giảm thấp, độ mặn và nhiệt độ tăng cao. Điều này làm suy giảm sức đề kháng của thủy sản và tạo môi trường thuận lợi cho mầm bệnh tồn lưu phát triển mạnh, dẫn đến nguy cơ dịch bệnh bùng phát là rất cao. Riêng đối với loài cua, cơ quan chuyên môn cảnh báo về sự xuất hiện của giáp xác chân đều Sacculina spp. Qua chẩn đoán lâm sàng, loại ký sinh trùng này tấn công từ bên ngoài, phát triển mạnh vào bên trong xoang đầu ngực và bụng cua, làm cua giảm sinh trưởng, yếu dần và chết rải rác.
Tình trạng này diễn ra nghiêm trọng tại ấp Xóm Mới, xã Đất Mới, khi diện tích nuôi cua thiệt hại do bệnh đã lên đến 300 ha trên tổng số 574 ha đang nuôi, với mức độ thiệt hại trung bình từ 40 - 60%. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này được xác định là do thời tiết thay đổi bất thường, nắng nóng gay gắt, các chỉ tiêu môi trường biến đổi, đặc biệt nhiệt độ, độ mặn tăng cao... Đây là điều kiện gây bất lợi cho thủy sản nuôi và cơ hội cho mầm bệnh phát triển. Bên cạnh đó, do quá trình cải tạo ao, sên vét bùn đáy ao chưa đúng làm cho chất thải dưới ao còn tích tụ phát sinh ra mầm bệnh. Mặt khác, người dân không chấp hành việc thả giống theo mật độ khuyến cáo của ngành chức năng…
Trước diễn biến phức tạp, tỉnh Cà Mau đã chủ động thực hiện kế hoạch số 075/KH-UBND về phòng, chống dịch bệnh động vật giai đoạn 2026 - 2030. Trong đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã phân công cán bộ chuyên ngành bám sát địa bàn, lấy mẫu xét nghiệm xác định bệnh và hướng dẫn người dân xử lý ao đầm bị dịch bệnh theo đúng quy trình, đồng thời tổ chức giám sát chặt chẽ để kịp thời phát hiện và cảnh báo nguy cơ lây lan; đẩy mạnh các chuyên mục khuyến nông trên các cơ quan truyền thông về phòng chống dịch bệnh trên tôm, cua trong điều kiện hạn mặn. Khuyến cáo người dân áp dụng các mô hình nuôi bền vững, nuôi nhiều giai đoạn, công nghệ cao và tuân thủ khung lịch thời vụ năm 2026; tổ chức các hội thảo chuyên đề về nâng cao hiệu quả nuôi tôm sú quảng canh cải tiến và tập huấn kỹ thuật thích ứng với biến đổi khí hậu.
Thông tin về kết quả sử dụng hóa chất xử lý dịch bệnh, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau cho biết, trong năm 2025, tỉnh đã xuất hỗ trợ hơn 7,2 tấn Chlorine để sát trùng 15,59 ha diện tích nuôi tôm thâm canh và siêu thâm canh. Qua đó đã kịp thời hỗ trợ người dân nuôi tôm bị thiệt hại do các bệnh nguy hiểm, đã giúp cho người nuôi xử lý triệt để mầm bệnh đối với ao nuôi tôm đang bị thiệt hại trước khi xả thải ra môi trường bên ngoài, nhằm tuyên truyền người nuôi tôm nâng cao ý thức bảo vệ môi trường và thực hiện tốt quy trình khai báo thả giống, khai báo dịch bệnh. Tuy nhiên, lượng hóa chất hỗ trợ người nuôi tôm xử lý dịch bệnh còn thấp so với nhu cầu thực tế nên công tác hỗ trợ chỉ tập trung vào mô hình nuôi tôm thâm canh và siêu thâm canh. Đến nay, lượng hóa chất dự trữ đã được cấp phát hết cho người dân. Tuy nhiên, so với nhu cầu thực tế tại 60 xã, phường có nuôi thủy sản, địa phương vẫn đang thiếu hụt nguồn lực đáng kể.
Nhằm đảm bảo hiệu quả công tác phòng chống dịch, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã kiến nghị UBND tỉnh xem xét, đề nghị Trung ương hỗ trợ hóa chất sát trùng 50 tấn Chlorine từ nguồn dự trữ quốc gia cho tỉnh Cà Mau để thực hiện tiêu độc, khử trùng vùng nuôi có diện tích tôm bị thiệt hại và vùng nguy cơ, đáp ứng nhu cầu cho công tác phòng, chống dịch bệnh thủy sản nuôi trên địa bàn tỉnh.