Để doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo có khả năng cạnh tranh quốc tế 

Kết quả này phản ánh sự phát triển ngày càng rõ nét của hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo trong nước, đồng thời cho thấy hiệu quả bước đầu của các chính sách thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang được triển khai mạnh mẽ theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị. Tuy nhiên, để tạo ra những doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo đủ sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế, rất cần sự đồng hành của Nhà nước, địa phương trong hành trình phát triển. 

Hệ sinh thái để tạo doanh nghiệp đủ sức cạnh tranh toàn cầu

Xây dựng một hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo đủ sức cạnh tranh với khu vực và thế giới là mục tiêu chung của cả nước. Ở cấp địa phương, Đà Nẵng đang nổi lên như một trong những trung tâm năng động nhất về đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp sáng tạo.

Trong chương trình khảo sát, tìm hiểu hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tại Đà Nẵng do Trung tâm Truyền thông Khoa học và Công nghệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) tổ chức ngày 11, 12/6, nhiều mô hình hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo của địa phương cho thấy cách tiếp cận bài bản của thành phố trong xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, tạo thuận lợi tối đa cho các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo. 

Theo bà Phạm Thị Ngọc Quyên, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Đà Nẵng, thành phố xác định khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là một trong những đột phá chiến lược phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Những năm qua, Đà Nẵng tập trung phát triển các lĩnh vực mũi nhọn như công nghệ bán dẫn, chuyển đổi số và đô thị thông minh. Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã tạo động lực quan trọng để thành phố tiếp tục đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Trên cơ sở các cơ chế, chính sách đặc thù được Trung ương cho phép, thành phố đã ban hành nhiều chính sách nhằm thu hút đầu tư, hỗ trợ doanh nghiệp và thúc đẩy phát triển kinh tế số. Đặc biệt, Đà Nẵng đã áp dụng nhiều ưu đãi về thu nhập, lưu trú, thuế và hạ tầng nhằm phát triển hệ sinh thái công nghệ cao. Nhờ đó, kinh tế số của thành phố liên tục duy trì tỷ trọng cao trong tổng sản phẩm trên địa bàn, đồng thời góp phần nâng cao hiệu quả xây dựng chính quyền số và tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp tiếp cận các dịch vụ trên môi trường số.

Bà Phạm Thị Ngọc Quyên cho biết, thành phố đang triển khai Đề án “Đà Nẵng - Thành phố đổi mới sáng tạo”, các chương trình phát triển nguồn nhân lực công nghệ cao và xây dựng đô thị thông minh nhằm tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động đổi mới sáng tạo. Hiện Đà Nẵng có 3 trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp, 12 vườn ươm, 3 không gian sáng chế, 8 không gian làm việc chung, 6 quỹ đầu tư, 10 câu lạc bộ khởi nghiệp, 20 cơ sở giáo dục và khoảng 200 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo. Những nền tảng này đang góp phần tạo dựng môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp hình thành, phát triển và kết nối với thị trường.

Chia sẻ thêm về Đề án “Đà Nẵng - Thành phố đổi mới sáng tạo”, ông Nguyễn Viết Toàn, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Đà Nẵng cho biết, mục tiêu của Đề án này là xây dựng Đà Nẵng trở thành trung tâm khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo mang tầm quốc tế; tăng cường liên kết giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp nhằm làm chủ công nghệ cốt lõi, phát triển sản phẩm công nghệ cao.

Bên cạnh đó, thành phố tập trung hỗ trợ phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, thúc đẩy chuyển đổi số cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh; ưu tiên phát triển các lĩnh vực công nghệ mới, dữ liệu số và kinh tế số.

Theo ông Nguyễn Viết Toàn, hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của Đà Nẵng đã có nhiều bước tiến tích cực. Mục tiêu cuối cùng không chỉ là cải thiện vị trí trên các bảng xếp hạng quốc tế mà là hình thành các doanh nghiệp công nghệ và doanh nghiệp khởi nghiệp có khả năng cạnh tranh quốc tế, tạo giá trị thực cho nền kinh tế.

Thực tế cho thấy hướng đi này đang mang lại những kết quả tích cực. Năm 2024, Đà Nẵng lần đầu lọt vào top 1.000 hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu. Đến năm 2026, thành phố đã vươn lên vị trí 554 thế giới, tăng 342 bậc chỉ sau hai năm.

Khởi nghiệp từ khát vọng lớn

Việt Nam thuộc nhóm quốc gia có tốc độ tăng trưởng nổi bật trong nhóm các nước xếp hạng từ 21 đến 50 toàn cầu theo số liệu từ Báo cáo Chỉ số Hệ sinh thái khởi nghiệp 2026 do StartupBlink công bố. Đây được đánh giá là khu vực năng động nhất trên bảng xếp hạng với tốc độ phát triển cao hơn đáng kể so với nhóm dẫn đầu.

Không chỉ ở cấp quốc gia, các trung tâm đổi mới sáng tạo lớn của Việt Nam cũng ghi nhận những bước tiến đáng chú ý. Thủ đô Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Hải Phòng cũng xuất hiện trong nhóm 1.000 hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu. Trong đó, Thành phố Hồ Chí Minh lần đầu lọt top 100 hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu, tăng 12 bậc lên vị trí 98 thế giới.

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, kết quả tăng hạng của hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam diễn ra trong bối cảnh các chính sách về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang được thúc đẩy mạnh mẽ. Thời gian qua, Bộ đã tham mưu hoàn thiện nhiều chính sách lớn nhằm thúc đẩy hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo, phát triển doanh nghiệp công nghệ và công nghệ chiến lược.

Một trong những dấu mốc quan trọng là việc Quốc hội thông qua Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo năm 2025. Đây là lần đầu tiên các khái niệm “công nghệ chiến lược” và “sản phẩm công nghệ chiến lược” được luật hóa. Trên cơ sở đó, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Danh mục công nghệ chiến lược quốc gia, xác định 10 nhóm công nghệ chiến lược cùng nhiều nhóm sản phẩm ưu tiên phát triển.

Theo kế hoạch triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW, Việt Nam đặt mục tiêu tăng 30% số lượng startup; hình thành từ 30 đến 50 doanh nghiệp spin-off từ viện nghiên cứu và trường đại học; xây dựng ít nhất ba trung tâm đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp tại Hà Nội, Đà Nẵng và Thành phố Hồ Chí Minh. Số liệu tại Báo cáo đánh giá hệ sinh thái khởi nghiệp cũng cho thấy, tính tới cuối năm 2025, Việt Nam có khoảng 4.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo (startup), gồm 2 kỳ lân công nghệ, cùng nhiều startup tiềm năng thuộc thành phần kinh tế tư nhân.

Theo Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng, Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều cơ hội từ khoa học công nghệ, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và hội nhập quốc tế. Trong bối cảnh đó, doanh nhân trẻ là lực lượng tạo việc làm và của cải vật chất và tiên phong biến ý tưởng mới thành sản phẩm, công nghệ, giá trị mới cho xã hội. Những năm gần đây, nhiều doanh nghiệp công nghệ Việt do người trẻ sáng lập đã đưa sản phẩm số, phần mềm và giải pháp trí tuệ nhân tạo ra thị trường quốc tế. Điều này chứng minh rằng, trong kỷ nguyên số, khoảng cách giữa một ý tưởng tại Việt Nam và thị trường toàn cầu "chưa bao giờ gần như hôm nay".

Để các doanh nghiệp khởi nghiệp phát triển, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đề nghị các đơn vị cần đồng hành dài hạn cùng startup thông qua xây dựng mạng lưới cố vấn về vốn, quản trị và công nghệ. "Không có đổi mới sáng tạo thì khó đi nhanh, không có quản trị tốt thì khó đi xa, và không có liêm chính thì khó phát triển bền vững", Phó Thủ tướng nhấn mạnh, đồng thời khẳng định Chính phủ tiếp tục hoàn thiện thể chế, cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư để các doanh nghiệp trẻ dễ dàng tiếp cận vốn, đất đai, dữ liệu và khoa học công nghệ.

Từ những định hướng lớn của Chính phủ, các cơ chế hỗ trợ của địa phương đến nỗ lực của cộng đồng doanh nghiệp, hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo Việt Nam đang từng bước được hoàn thiện. Khi thể chế được tháo gỡ, nguồn lực được khơi thông và môi trường đổi mới sáng tạo tiếp tục được mở rộng, sẽ có thêm nhiều doanh nghiệp Việt Nam đủ năng lực tham gia chuỗi giá trị toàn cầu, cạnh tranh trên thị trường quốc tế và góp phần tạo động lực tăng trưởng mới cho đất nước.