Bộ Tài chính đề xuất giảm 1.000 đồng/lít thuế môi trường với xăng

Bộ Tài chính đang lấy ý kiến cho dự thảo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về mức thuế BVMT đối với xăng dầu.

Theo đó, Bộ Tài chính đề xuất giảm thuế BVMT với mặt hàng xăng (trừ ethanol) từ mức 2.000 đồng xuống còn 1.000 đồng/lít. Tương tự, mức thuế với dầu diesel cũng được đề nghị giảm một nửa, từ 1.000 đồng về 500 đồng. Riêng nhiên liệu bay, Cơ quan quản lý đề xuất đưa thuế này về 1.000 đồng, hạ 500 đồng/lít so với hiện hành.

Theo Bộ Tài chính, thuế BVMT là thuế gián thu và được tính vào giá bán của hàng hóa. Nếu giảm theo phương án này, giá xăng bán lẻ (đã gồm tác động giảm thuế giá trị gia tăng) có thể giảm tương ứng khoảng 1.080 đồng/lít. Với dầu diesel và nhiên liệu bay, mức giảm dự kiến khoảng 540 đồng/lít.

"Tuy nhiên, do giá bán lẻ xăng, dầu trong nước phụ thuộc chủ yếu vào giá xăng, dầu thành phẩm thế giới nên mức giảm giá bán lẻ xăng, dầu trong nước cụ thể sẽ tùy thuộc vào tình hình biến động của giá xăng, dầu thành phẩm thế giới", phía Bộ Tài chính lưu ý.

Với mức giảm và thời gian dự kiến áp dụng, ngân sách Nhà nước ước tính bị hụt thu khoảng 1.790 tỷ đồng/tháng. Đây được xem là giải pháp hỗ trợ người dân, doanh nghiệp trước áp lực chi phí đầu vào gia tăng.

Theo Bộ Tài chính, trong vòng 2 tuần trở lại đây, giá xăng dầu thành phẩm thế giới tăng mạnh. Tại kỳ điều hành giá gần nhất, giá bình quân giá các mặt hàng xăng dầu tăng 16 - 19%. Đơn cử, dầu diesel lên mức 193,998 USD/thùng, tăng 30,438 USD/thùng, tương đương tăng 18,61%. Theo đó, xăng E5RON92 tối đa 27.177 đồng/lít (tăng 4.673 đồng/lít); xăng RON95-III tối đa 30.690 đồng/lít (tăng 5.115 đồng/lít); dầu diesel 0.05S không được bán cao hơn 33.420 đồng/lít, tăng 6.395 đồng/lít. Trong bối cảnh đó, việc điều chỉnh chính sách thuế được xem là giải pháp cấp bách nhằm góp phần kiềm chế đà tăng giá xăng dầu.

Hiện mỗi lít xăng RON 95-III là 30.690 đồng, dầu diesel 33.420 đồng, cao hơn lần lượt 52% và 73% so với cuối tháng 2/2026, thời điểm trước khi xảy ra xung đột Trung Đông.

Việc xây dựng Dự thảo Nghị quyết được thực hiện theo trình tự, thủ tục rút gọn, trên cơ sở chỉ đạo của Bộ Chính trị và Thường trực Chính phủ về việc sử dụng công cụ tài khóa để ổn định giá nhiên liệu, kiểm soát lạm phát và hỗ trợ phục hồi kinh tế.

Thuế BVMT là thuế gián thu, được tính vào giá bán hàng hóa. Khi thuế này giảm, giá bán lẻ các mặt hàng tương ứng cũng giảm theo. Chẳng hạn, nếu thuế môi trường với xăng (trừ ethanol) giảm 1.000 đồng, giá bán lẻ xăng có thể giảm khoảng 1.080 đồng/lít (gồm phần giảm thuế giá trị gia tăng). Tương tự, khi thuế môi trường với nhiên liệu bay và diesel giảm 500 đồng, giá bán lẻ các mặt hàng này có thể hạ khoảng 540 đồng/lít.

Phương án của Bộ Tài chính đưa ra trên cơ sở đề xuất của Bộ Công Thương. Hiện, thuế BVMT chiếm khoảng 6,7% trong cơ cấu các yếu tố cấu thành giá cơ sở xăng dầu. Việc đưa mức thuế này về 0 đồng phải do Chính phủ trình Quốc hội xem xét, quyết định. Trường hợp điều chỉnh giảm trong khung thuế hiện hành, thẩm quyền thuộc Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Trước đó, Bộ Công Thương cho rằng bối cảnh hiện tại "cấp bách", khi giá xăng dầu thế giới biến động mạnh do ảnh hưởng xung đột Trung Đông nên cần các biện pháp ứng phó nhanh. Do đó, Bộ Công thương đề xuất giảm tối đa mức thuế trong khung thuế BVMT trường trình Uỷ ban Thường vụ Quốc hội quyết định. Các mặt hàng được xem xét giảm thuế gồm: Xăng, diesel và nhiên liệu bay do còn dư địa để điều chỉnh.

Theo tính toán của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), giải pháp này sẽ làm chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng thấp hơn so với việc giữ nguyên thuế môi trường với xăng dầu, từ đó góp phần kiềm chế lạm phát. Dự thảo Nghị quyết được xây dựng theo trình tự, thủ tục rút gọn, dự kiến có hiệu lực từ ngày ký ban hành.

Theo Bộ Tài chính, các đề xuất trong dự thảo phù hợp với các cam kết quốc tế của Việt Nam, không trái với các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Nội dung dự thảo cũng bảo đảm đáp ứng yêu cầu về quốc phòng, an ninh.

Để giảm tác động đến cân đối ngân sách, Chính phủ chỉ đạo Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan tăng quản lý thu, chống thất thu, chuyển giá, trốn thuế. Đồng thời, ngân sách Trung ương và địa phương tiếp tục rà soát, cắt giảm các khoản chi chưa thực sự cần thiết để bảo đảm cân đối. Ngoài ra, nếu giá dầu thô thế giới tăng, nguồn thu ngân sách từ dầu cũng tăng theo, góp phần bù đắp phần giảm thu do điều chỉnh thuế BVMT.

Từ đầu tháng 3/2026, Chính phủ cũng đã giảm thuế nhập khẩu đối với xăng dầu về 0% đến hết tháng 4/2026. Ước tính ngân sách giảm thu hơn 1.000 tỷ đồng.