Trong chuyến thăm đài thiên văn Chilbolton ở miền Nam nước Anh, Phó Giám đốc phụ trách các vụ phóng và nhận thức lĩnh vực không gian thuộc Cơ quan Vũ trụ Vương quốc Liên hiệp Anh Matthew Archer nhận định hiện phần lớn rác vũ trụ chưa va chạm vào đâu, song cảnh báo bất kỳ mảnh vỡ nào cũng có nguy cơ gây ra thiệt hại nghiêm trọng, thậm chí phá hủy hoàn toàn các vệ tinh trong tương lai.
Mới đây, ngày 5/8, một tầng tên lửa Falcon 9 của SpaceX, tương đương kích cỡ một chiếc xe buýt, đã va chạm với bề mặt Mặt Trăng, gây ra nhiều mảnh vỡ mới. Các nhà nghiên cứu cảnh báo lượng rác vũ trụ ngày càng dày đặc có thể kích hoạt cú va chạm liên hoàn trong quỹ đạo được gọi là "hội chứng Kessler”.
Hiện có khoảng 14.000 vệ tinh đang bay quanh Trái Đất và dự kiến sẽ có khoảng 1,7 triệu vệ tinh nữa được phóng vào không gian trong những năm tới. Riêng SpaceX đã công bố kế hoạch bắt đầu đưa hơn 1 triệu vệ tinh vào quỹ đạo từ năm 2028.
Ông Archer cho biết thêm rằng hạ tầng không gian đóng góp khoảng 20% nền kinh tế Anh. Số lượng vật thể gia tăng đang khiến không gian trở nên chật chội hơn nhiều, do đó nhu cầu về năng lực giám sát cũng liên tục tăng lên.
Đài thiên văn Chilbolton thuộc Phòng thí nghiệm Không gian Quốc gia Anh RAL Space, hiện đang theo dõi các vật thể ngày càng tăng trong quỹ đạo Trái Đất. Đài thiên văn này cung cấp dữ liệu cho Trung tâm Tác chiến Không gian Quốc gia (NSpOC) - đơn vị do Cơ quan Vũ trụ Anh và Bộ Chỉ huy Không gian Anh phối hợp điều hành. Trung tâm làm việc 24/7 nhằm ngăn ngừa các vụ va chạm trong quỹ đạo và theo dõi các mảnh vỡ quay trở lại khí quyển Trái Đất. Mỗi tháng, NspOC đưa ra khoảng 3.000 cảnh báo va chạm cho các công ty vận hành vệ tinh. Chính phủ Anh đã cam kết đầu tư 85 triệu bảng Anh (tương đương 114 triệu USD) cho NspOC.
Rác thải vũ trụ bao gồm các vật thể nhân tạo đã hỏng hóc như thân tên lửa, vệ tinh "chết" và các mảnh vỡ từ những đợt phóng, các vụ nổ hay va chạm. Những loại rác thải này có nguy cơ quay trở lại khí quyển Trái Đất hoặc đâm vào các vệ tinh đang hoạt động. Theo Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA), hiện có hơn 46.000 mảnh vỡ với tổng khối lượng lên tới 17.000 tấn đang trôi nổi trong vùng quỹ đạo.
Khi rác thải vũ trụ quay trở lại khí quyển, các nhà khoa học luôn trong tư thế sẵn sàng phát cảnh báo nguy cơ những vật thể va chạm với Trái Đất. Tháng 1 vừa qua, Anh và các nước châu Âu đã theo dõi sát sao một tên lửa Trung Quốc bay trở lại Trái Đất, do lo ngại các mảnh vỡ có thể rơi xuống lãnh thổ Anh. Tuy nhiên, tên lửa này sau đó đã rơi xuống Thái Bình Dương.
Các chuyên gia Đài thiên văn Chilbolton nhấn mạnh môi trường không gian đang thay đổi nhanh chóng, có sự tham gia của nhiều nước và rất nhiều vật thể nằm ngoài tầm kiểm soát. Cách duy nhất để đảm bảo tất cả các hoạt động này tiếp tục diễn ra an toàn là phải theo dõi vị trí của mọi vật thể và phát cảnh báo kịp thời.