Phi hành gia Christina Koch của NASA nhìn ra ngoài cửa sổ của khoang tàu Orion, hướng về Trái Đất. Ảnh: NASA
Theo kênh CNN, tàu vũ trụ Orion có thể chỉ có kích thước bên trong tương đương hai chiếc xe minivan, nhưng đối với các phi hành gia thực hiện sứ mệnh Artemis II, khoang tàu đưa họ tới khu vực gần Mặt Trăng này đã mang lại những trải nghiệm vượt xa tưởng tượng.
Là bối cảnh của nhiều khoảnh khắc đáng nhớ của cuộc sống trên không gian, con tàu Orion đang dần trở thành một “nhân vật” trong câu chuyện nhân loại quay trở lại Mặt Trăng lần đầu tiên sau hơn nửa thế kỷ. Orion được bốn phi hành gia Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch và Jeremy Hansen đặt biệt danh Integrity.
Khoang tàu được cải tiến đáng kể so với thời chương trình Apollo, có không gian sinh hoạt nhiều hơn khoảng 60% và có các tiện nghi như nhà vệ sinh và máy tập thể dục.
Nhưng ngay cả khi đã tính đến 50 năm tiến bộ công nghệ, tàu vũ trụ này về cơ bản vẫn là một môi trường sống đơn giản, có thiết kế ưu tiên hiệu quả chứ không phải sự thoải mái.
May mắn là chúng ta có thể chứng kiến khá nhiều những gì diễn ra trên tàu, vì con tàu được trang bị 32 camera và thiết bị, trong đó 15 thiết bị được gắn trên khoang và 17 thiết bị cầm tay do phi hành đoàn vận hành.
Ngủ lơ lửng
Các túi ngủ của các phi hành gia được chiếu sáng bên trong tàu vũ trụ Orion vào ngày thứ 5 của chuyến bay. Ảnh: NASA
Khi Orion đạt tới quỹ đạo Trái Đất sau khi phóng, hai ghế của phi hành đoàn cũng như chỗ để chân của hai ghế còn lại đã được cất đi và sẽ giữ nguyên như vậy cho đến khi tái nhập khí quyển vào cuối sứ mệnh.
Điều này mang lại cho phi hành đoàn thêm một chút không gian, nhưng không khiến bên trong khoang tàu bớt chật chội, khi có nhiều dây điện, màn hình, thiết bị, tủ chứa và vô số túi có gắn Velcro để giữ đồ không bay lung tung.
Orion trông giống phòng thí nghiệm của một nhà khoa học lộn xộn hơn là một không gian sống khoa học viễn tưởng.
Các túi ngủ được thiết kế đặc biệt được treo dọc theo các bức tường để các phi hành gia buộc mình vào khi đến giờ ngủ.
Nhưng trong không gian, không có khái niệm trên hay dưới, cũng như không có sàn hay trần, để quy định chính xác tư thế nghỉ ngơi của phi hành gia.
Ngày 2/4, chỉ huy sứ mệnh Wiseman kể: “Christina đang ngủ lộn đầu ở giữa khoang, giống như một con dơi treo ở đường hầm nối của chúng tôi. Victor có một góc nhỏ khá ổn. Còn Jeremy thì duỗi người trên ghế số một và tôi ngủ dưới các màn hình, phòng khi có điều gì đó xảy ra. Mỗi lần tôi chợp mắt tối qua, tôi lại có cảm giác như mình vấp phải lề đường và tự giật mình tỉnh dậy. Vì vậy cơ thể tôi đang dần thích nghi lại”.
Thật bất ngờ, các phi hành gia lại thích cách ngủ lơ lửng này. Phi hành gia Koch nói: “Chúng tôi thực sự rất thích ngủ ở đây. Hầu hết chúng tôi ngủ rất ngon. Đối với tôi, ngủ trong không gian là một trong những cách ngủ thoải mái nhất, và đó là giấc ngủ sâu, trọn vẹn”.
Khi đến giờ thức dậy, theo một truyền thống có từ chương trình Apollo, trung tâm điều khiển nhiệm vụ phát một bài hát từ danh sách do phi hành đoàn lựa chọn.
Nhưng đôi khi bài hát bị dừng quá sớm, như khi bài “Pink Pony Club” của Chappell Roan được phát. Wiseman nói: “Chúng tôi đều đang háo hức chờ đến đoạn điệp khúc”.
Áo phông che cửa sổ
Trái Đất nổi bật trên nền đen của không gian trong bức ảnh do một thành viên phi hành đoàn sứ mệnh Artemis II chụp qua một trong các cửa sổ của tàu Orion vào ngày thứ 3 của sứ mệnh. Ảnh: NASA
Nhiệt độ bên trong Orion khá lạnh, đến mức phi hành gia Glover nói rằng ông ước họ đã mang theo những túi ngủ khác.
Trong vài ngày đầu tiên, trung tâm điều khiển nhiệm vụ đã làm việc với phi hành đoàn để làm ấm khoang tàu.
Tuy nhiên, ánh Mặt Trời chiếu vào tàu mạnh đến mức vào ngày thứ 3 của sứ mệnh, các nhân viên điều khiển lo ngại rằng cửa sổ đang bị nóng lên quá mức. Họ nói với phi hành đoàn: “Chúng tôi có một yêu cầu nhỏ, ánh nắng đang chiếu vào rèm cửa sổ và chúng tôi lo rằng chúng sẽ nóng lên quá mức. Vui lòng tháo rèm cửa sổ. Chúng tôi hiểu điều đó sẽ khiến các bạn bị chói, và chúng tôi khuyến khích các bạn sử dụng áo phông trong khoang hoặc vật tương tự để che ánh sáng. Điều đó sẽ giúp giảm nhiệt ở các cửa sổ”.
Nói về cửa sổ, phi hành gia Wiseman cho biết các cửa sổ của Orion đã bị bẩn vì phi hành đoàn nhìn ra ngoài quá nhiều. Sau đó ông đã hỏi trung tâm điều khiển về quy trình làm sạch cửa sổ.
Trục trặc nhà vệ sinh
Nhà vệ sinh trên Orion có thể được coi là một tiện nghi vì các phi hành gia Apollo trước đây không có. Nhưng hệ thống này bắt đầu có dấu hiệu trục trặc không lâu sau khi bay và cuối cùng đã hỏng khi ngày thứ 3 của chuyến bay sắp kết thúc.
Điều này đồng nghĩa với việc chỉ có thể đưa chất thải rắn vào bồn vệ sinh.
Giám đốc bay Artemis II Judd Frieling nói với các phóng viên sáng 4/4: “Đây là vấn đề liên quan đến việc xả chất thải ra khỏi nhà vệ sinh. Và theo tôi, có vẻ như chúng ta có thể có nước tiểu bị đóng băng trong đường ống thông hơi”.
Để khắc phục vấn đề, tàu vũ trụ đã được xoay về phía Mặt Trời để làm tan lớp băng gây tắc và cuối cùng nhà vệ sinh đã được sửa.
Người liên lạc khoang tàu của trung tâm điều khiển Jacki Mahaffey nói: “Tin nóng, các bạn được phép sử dụng nhà vệ sinh cho mọi nhu cầu”.
Phi hành gia Koch đáp: “Cả phi hành đoàn đang vui mừng! Xin cảm ơn!”.
Không phải mọi thứ liên quan đến nhà vệ sinh đều tệ: việc xả nước tiểu ra ngoài khoang tàu là một khoảnh khắc mà bà Koch đã ghi lại bằng camera trong sứ mệnh. Dòng nước tiểu trôi qua giống như những viên đá quý phát sáng trong chân không của không gian.