Người bền bỉ sưu tầm tư liệu quý về Hồ Chủ tịch

Trong nững ngày Thu lịch sử, chúng tôi được gặp ông Trần Ngọc Quyên, nguyên Tham tán Công sứ Việt Nam tại Đức, người dành gần nửa cuộc đời để sưu tầm, lưu giữ những hình ảnh, tư liệu về vị cha già kính yêu của cả dân tộc.

Trong căn phòng nhỏ ngập tràn những hình ảnh, tư liệu về Chủ tịch Hồ Chí Minh tại nhà riêng ở ngõ 463 phố Đội Cấn (Hà Nội), ông Quyên tự hào giới thiệu những tấm ảnh được lồng kính trang trọng, những tuyển tập lưu trữ các bài báo viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh được sắp xếp, nâng niu như bảo vật.

Ông Quyên chia sẻ: Ngay từ năm 1969 khi Người qua đời, ông đã bắt đầu sưu tầm các bức ảnh và báo chí về Bác. Khi đó, lưu học sinh tại trường Đại học TU Dresden (Đức) đã lập bàn thờ Bác để sinh viên và nhân dân địa phương đến viếng. Đảng ủy và Ban giám hiệu trường Đại học TU Dresden cũng tổ chức lễ tưởng niệm Bác. Ảnh chụp 2 sự kiện này chính là những tư liệu đầu tiên của lưu học sinh Trần Ngọc Quyên về Bác.

Ông Trần Ngọc Quyên và tấm Huy chương Hồ Chí Minh do Đức phát hành.

Cùng với việc chụp ảnh, ông cũng đã mua tất cả những tờ báo của Đức ngày đó chỉ với ý niệm lưu giữ làm kỷ niệm cho riêng mình. "Đó là cơ duyên đưa tôi đến với việc sưu tầm, lưu trữ các tư liệu về Chủ tịch Hồ Chí Minh một cách có hệ thống sau này”, ông Quyên tâm sự.

Kể từ đó, ông Quyên dành nhiều thời gian sưu tầm tư liệu về Chủ tịch Hồ Chí Minh ở cả 4 mảng gồm tư liệu viết; tư liệu ảnh, phim tài liệu, phát thanh; tư liệu hiện vật và các hình thức vinh danh. Một mảng tư liệu khác đáng chú ý được ông Quyên thu thập là toàn bộ các văn thư trao đổi (điện, công hàm, thư từ...) giữa lãnh đạo Đảng và Nhà nước Việt Nam với Cộng hòa Dân chủ Đức từ năm 1950 - 1969. Các tư liệu được sưu tầm trải dài từ năm 1927 đến nay, đặc biệt tôn vinh Chủ tịch Hồ Chí Minh và bút tích của Hồ Chí Minh tại nơi Người đến thăm.

Để có được những tư liệu phong phú về Bác, mấy chục năm qua, ông Quyên không ngại đi đến nhiều nơi trên khắp nước Đức như: Cục Lưu trữ chính trị và thư viện của Bộ Ngoại giao Cộng hòa Liên bang Đức; Cục Lưu trữ các bang Berlin, Sachsen và thành phố Dresden; Quỹ Rosa - Luxemburg của Đảng Cánh tả, Trung tâm Thông tin - Báo chí của Quốc hội Cộng hòa liên bang Đức, Trung tâm Tư liệu ảnh của Thông tấn xã AND của Cộng hòa Dân chủ Đức trước đây... Ông cũng gặp gỡ nhiều bạn bè, nhà báo lão thành, nhiếp ảnh gia nổi tiếng của Đức hay lang thang trên các quảng trường, có mặt ở những khu chợ trời khi có thông tin về huy hiệu hoặc con tem có chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Trong hành trình của mình, ông Quyên tìm ra nhiều điều thú vị về dấu ấn Bác Hồ tại Đức như: Có ít nhất 3 thành phố của Đức trước đây có đường Hồ Chí Minh, 6 trường học mang tên Hồ Chí Minh hay Trung đoàn huấn luyện của Bộ đội biên phòng ở Berlin cũng từng mang tên Hồ Chí Minh...

Khi đến tham quan Bảo tàng quốc gia Đức ở thành phố Nuernberg, ông Quyên rất xúc động khi phát hiện ra tên đường Hồ Chí Minh xuất hiện trong bức tranh dạng phù điêu cực lớn trên bức tường chính diện ở sảnh bảo tàng này. Đôi mắt ẩn sau cặp kính trắng của ông Quyên luôn sáng lên khi nói đến tư liệu quý về Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ông kể rằng: Đức là nước duy nhất có Huy chương Hồ Chí Minh phát hành năm 1980 theo Quyết định của Đảng Xã hội chủ nghĩa thống nhất Đức vào dịp kỷ niệm 90 năm ngày sinh của Người (1890 - 1980). Ông cũng may mắn sưu tầm được 3 Huy chương quý giá này. Ủy ban Đoàn kết của Cộng hòa Dân chủ Đức còn phát hành một số Huy hiệu Hồ Chí Minh hình tròn với kích cỡ và màu sắc khác nhau nhưng đều có dòng chữ “Đoàn kết” in trên vành tròn bằng 3 thứ tiếng: Việt, Đức và Nga.

Cùng với việc tìm kiếm, lưu giữ tư liệu về Hồ Chủ tịch, ông Quyên còn sưu tầm tư liệu về cuộc kháng chiến cứu nước của nhân dân ta, đoàn kết Việt Nam, quan hệ Đảng, Nhà nước giữa Việt Nam và Đức... Trong kho tư liệu đa dạng ông sưu tầm được, có lẽ ấn tượng nhất là gần 20 đầu sách tiếng Đức về Chủ tịch Hồ Chí Minh, trong đó có những cuốn rất quý như “Cuộc khởi nghĩa vũ trang” do Quốc tế Cộng sản xuất bản lần đầu năm 1928, tái bản năm 1971 (có một chương do Nguyễn Ái Quốc viết), hay bài viết “Kết quả của chính sách thuộc địa của Pháp” của Nguyễn Ái Quốc đăng trên ấn phẩm tiếng Đức xuất bản tại Vienna “Thư tín quốc tế” của Quốc tế Cộng sản số 20 ngày 17/5/1924 xuất bản bằng tiếng Đức.

Cùng với sự hỗ trợ của bạn bè, người thân, ông Quyên đã viết và dịch nhiều bài báo, bài thơ tiếng Đức đăng trên các báo, trong đó có bài thơ “Hồ Chí Minh”. Đây là bài thơ tiếng Đức đầu tiên viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh (1956) của nhà thơ nổi tiếng Cộng hòa Dân chủ Đức Ernst Schumacher đăng trên tuần Báo Văn nghệ và Báo Đại biểu nhân dân. Ông cũng hoàn thành cuốn tiểu luận “Nguyễn Ái Quốc/Hồ Chí Minh với nước Đức”. Cuốn sách được đánh giá là một trong những công trình nghiên cứu đầu tiên một cách có hệ thống về quan hệ của Nguyễn Ái Quốc/Hồ Chí Minh với nước Đức từ đầu những năm 20 của thế kỷ XX.

Tâm huyết với công tác sưu tầm, nhưng ông Quyên không bao giờ giữ lại những tư liệu cho riêng mình. Ông đã dành tặng các tư liệu cho các cơ quan, tổ chức trong nước. Bảo tàng Hồ Chí Minh là nơi ông Trần Ngọc Quyên dành tặng tư liệu lâu dài và nhiều lần nhất. Từ năm 1989 đến nay, ông đã 7 lần tặng tư liệu cho Bảo tàng này. Đặc biệt, trong dịp kỷ niệm 71 năm Quốc khánh 2/9 năm nay, ông tiếp tục trao tặng Bảo tàng Hồ Chí Minh nhiều tư liệu tổng hợp mới, phong phú.

Mỹ Bình

Đời sống văn hoá

Giải trí - Sao

Du lịch

Sáng tác

Ẩm thực

Hợp tác nội dung
KÊNH THÔNG TIN CỦA CHÍNH PHỦ DO TTXVN PHÁT HÀNH Tổng biên tập: Ninh Hồng Nga | Giới thiệu - Liên hệ tòa soạn
Giấy phép số 17/GP-BTTTT cấp ngày 16/1/2017
Tòa soạn: Số 5 Lý Thường Kiệt, Hà Nội
Điện thoại: 024-38267042, 024-38252931(2339,2208)- Fax: 024-38253753
Email:baotintuc@vnanet.vn – toasoantintuc@gmail.com
© Bản quyền thuộc về Báo Tin tức - TTXVN
Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản