Chủ động ứng phó với nguy cơ thiếu nước do ảnh hưởng hiện tượng El Nino

TP Đồng Nai cũng lập danh sách khu vực có nguy cơ thiếu nước để chủ động dự phòng các phương án ứng phó trong trường hợp nắng nóng kéo dài dẫn đến thiếu hụt nguồn nước phục vụ cho sinh hoạt và sản xuất. Đây là yêu cầu của Chủ tịch UBND thành phố Đồng Nai tại công văn số 3558/UBND-KTN nhằm chủ động triển khai giải pháp ứng phó với nguy cơ thiếu hụt nguồn nước do huy động thủy điện trong bối cảnh đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia trong mùa cạn năm 2026.

UBND thành phố Đồng Nai cho biết, theo nhận định của Trung tâm dự báo Khí tượng thủy văn Quốc gia, các mô hình dự báo khí tượng toàn cầu cho thấy hiện tượng El Nino có xác suất cao xuất hiện từ giữa năm, báo hiệu một giai đoạn thời tiết biến động, nắng nóng và thiếu mưa tại khu vực Đông Nam Á nói chung, trong đó có Việt Nam.

Trong thời gian tới, do ảnh hưởng của hiện tượng El Nino kéo dài, dự báo thời tiết tiếp tục diễn biến bất thường, tình hình khô hạn còn tiếp tục kéo dài, nguy cơ xảy ra hạn hán, thiếu nước trên diện rộng có thể xảy ra gay gắt hơn so với những năm trước đây.

Để chủ động ứng phó, Chủ tịch UBND thành phố Đồng Nai yêu cầu UBND các xã, phường, các đơn vị, khuyến cáo người dân gieo trồng theo kế hoạch, không vượt quá khả năng phục vụ của công trình thủy lợi để tránh xảy ra thiệt hại do thiếu nước tưới; thực hiện các giải pháp tưới tiết kiệm nước trong giai đoạn cuối vụ Đông Xuân và chuẩn bị cho vụ hè thu, vụ mùa, trong đó tận dụng tối đa nguồn nước từ các sông suối nhỏ, ao hồ và các công trình trữ nước khác.

Phối hợp chặt chẽ với đơn vị quản lý, vận hành, khai thác hồ chứa nước thủy lợi, thủy điện để theo dõi diễn biến nguồn nước, chế độ điều tiết xả nước của các hồ chứa khu vực thượng lưu để kịp thời cập nhật, điều chỉnh kế hoạch khai thác, sử dụng nước cấp cho sinh hoạt, sản xuất trong trường hợp việc vận hành các hồ chứa nước có nguy cơ ảnh hưởng lớn đến nhu cầu sử dụng nước trên địa bàn trong mùa cạn năm 2026 và mùa khô năm 2026 - 2027.

Các địa phương, đơn vị chủ động các phương tiện vận chuyển để cấp nước sạch sinh hoạt cho các vùng sâu, vùng xa, không để xảy ra tình trạng thiếu nước sinh hoạt và dịch bệnh do thiếu nước gây ra; ưu tiên cao nhất cho cấp nước sinh hoạt khi xảy ra hạn hán, thiếu hụt nguồn nước, sau đó đến chăn nuôi, cây trồng cạn có giá trị kinh tế cao và các nhu cầu thiết yếu khác.

Sở Công Thương yêu cầu các chủ hồ chứa thủy điện và đơn vị quản lý, vận hành, khai thác công trình thủy lợi, thủy điện chủ động phối hợp với các cơ quan, địa phương và đơn vị liên quan rà soát, thống nhất kế hoạch điều tiết nước cho vùng hạ du các hồ chứa thủy điện phục vụ sản xuất nông nghiệp vụ Hè Thu năm 2026 và mùa khô năm 2026 – 2027.

Bảo đảm lưu lượng xả nước qua máy phát điện phù hợp với khả năng lấy nước của công trình thủy lợi, hạn chế thất thoát, lãng phí để đồng thời tiết kiệm nguồn nước từ các hồ chứa nước thủy lợi, thủy điện, bảo đảm nguồn nước phòng, chống hạn hán cho hạ du; sử dụng nước hiệu quả, tiết kiệm và hài hòa giữa mục tiêu bảo đảm an ninh năng lượng của đơn vị và cấp nước phục vụ sản xuất, sinh hoạt trên địa bàn thành phố; đồng thời giúp hỗ trợ đẩy xâm nhập mặn cho khu vực hạ lưu sông Đồng Nai trong thời kỳ mùa khô hàng năm.

Trên địa bàn thành phố Đồng Nai, hiện nay lưu lượng nước mặt phụ thuộc theo mùa, thường tập trung lớn trong mùa mưa, vào mùa khô lượng nước chỉ còn khoảng 20% tổng lượng nước trong năm. Tổng lượng nước mặt hàng năm thành phố Đồng Nai nhận được từ hệ thống sông Đồng Nai và các sông suối nhỏ khác khoảng 26.552 tỷ m3, gồm sông Đồng Nai, sông La Ngà, sông Bé, sông Lá Buông, sông Ray, hệ thống suối Cả - sông Thị Vải, sông Măng, sông Chiu Riu.

Trong những năm gần đây, biến đổi khí hậu diễn biến ngày càng cực đoan, hạn hán kéo dài, mưa bất thường, lũ quét và ngập úng cục bộ. Những biến động này làm suy giảm trữ lượng nước mặt và nước ngầm, làm gia tăng mức độ ô nhiễm khi lưu lượng dòng chảy thấp, đồng thời gây áp lực lớn cho cấp nước sinh hoạt, sản xuất và bảo vệ hệ sinh thái trên địa bàn; đây là xu hướng chung, tác động trực tiếp đến nguồn tài nguyên nước của thành phố Đồng Nai.