Cà Mau tôn vinh sản vật địa phương: Cầu nối giữa quá khứ, hiện tại và tương lai

Con tôm - biểu tượng của thịnh vượng và tầm nhìn chiến lược

Cà Mau từ lâu được biết đến là vùng đất giàu tiềm năng về nuôi trồng thủy sản, đặc biệt là ngành tôm - lĩnh vực giữ vai trò chủ lực trong phát triển kinh tế địa phương. Với sản lượng tôm nuôi đạt trên 577.000 tấn, kim ngạch xuất khẩu năm 2025 chạm mốc 2,6 tỷ USD, ngành tôm hiện đóng góp gần 80% giá trị sản xuất nông nghiệp toàn tỉnh.

Không chỉ mang lại giá trị kinh tế lớn, ngành tôm còn tạo sinh kế cho hàng trăm nghìn lao động, góp phần quan trọng vào công cuộc giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới và ổn định đời sống người dân vùng ven biển. Từ những vuông tôm trải dài theo bờ biển, một nền kinh tế năng động đã hình thành, gắn liền với sự cần cù, sáng tạo của người dân Cà Mau.

Hiện toàn tỉnh Cà Mau có hơn 435.000 ha diện tích nuôi tôm, chiếm khoảng 40% diện tích nuôi tôm cả nước. Trong đó, mô hình quảng canh cải tiến và quảng canh cải tiến kết hợp chiếm trên 380.000 ha, phù hợp với điều kiện sinh thái tự nhiên, ít tác động môi trường và đảm bảo sinh kế bền vững. Bên cạnh đó, khoảng 40.000 ha nuôi thâm canh và siêu thâm canh đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng suất, gia tăng giá trị xuất khẩu.

Những con số ấn tượng này không chỉ khẳng định vị thế “thủ phủ tôm” của Cà Mau mà còn cho thấy vai trò chiến lược của ngành hàng này trong bản đồ kinh tế quốc gia. Con tôm vì thế không chỉ là sản vật mà còn trở thành biểu tượng của sự thịnh vượng, của khát vọng vươn lên và hội nhập.

Từ góc độ phát triển lâu dài, việc xây dựng biểu tượng tôn vinh con tôm mang ý nghĩa đặc biệt. Đây không chỉ là sự ghi nhận đóng góp của một ngành kinh tế mũi nhọn mà còn thể hiện tầm nhìn chiến lược của tỉnh trong việc xây dựng thương hiệu địa phương, khẳng định vị thế trên thị trường trong nước và quốc tế; đồng thời đó cũng là cách để hun đúc niềm tự hào, tạo động lực phát triển cho cộng đồng dân cư gắn bó với nghề nuôi trồng thủy sản.

Tôn vinh hạt lúa - gìn giữ cội nguồn và giá trị văn hóa

Bên cạnh con tôm, cây lúa cũng giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong đời sống kinh tế và văn hóa của người dân Cà Mau. Ông Lê Văn Sử, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau cho biết, địa phương hiện có hơn 185.000 ha diện tích lúa, với sản lượng khoảng 1,8 triệu tấn mỗi năm. Đáng chú ý, có khoảng 50% diện tích được canh tác theo mô hình lúa - tôm, một hướng đi phù hợp với điều kiện tự nhiên và xu thế phát triển nông nghiệp bền vững.

Những năm gần đây, tỉnh đã tích cực triển khai các mô hình sản xuất lúa chất lượng cao, lúa hữu cơ, lúa an toàn và đặc biệt là các mô hình lúa giảm phát thải theo Đề án 1 triệu ha lúa. Dù mới triển khai khoảng 1.380 ha trong tổng số 54.680 ha đăng ký đến năm 2030, nhưng bước đầu đã mang lại hiệu quả rõ nét, mở ra hướng đi mới cho ngành lúa gạo địa phương.

Hiện ngành hàng lúa gạo ở Cà Mau không chỉ đơn thuần là sản xuất nông nghiệp mà còn là sinh kế, là văn hóa và là thương hiệu chung của người dân vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Những cánh đồng lúa không chỉ nuôi sống con người mà còn lưu giữ cốt cách, tâm hồn của người miền Tây - cần cù, hiền hòa và bền bỉ.

 Xuất phát từ những giá trị đó, việc xây dựng Bảo tàng lúa nước và biểu tượng “Ba hạt lúa” mang ý nghĩa sâu sắc. Theo ông Nguyễn Quốc Thanh, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Cà Mau, biểu tượng này không chỉ tôn vinh nghề trồng lúa nước mà còn tôn vinh người nông dân - những người đã góp phần làm nên lịch sử vùng đất.

"Ba hạt lúa" tượng trưng cho ba giai đoạn quan trọng trong chu kỳ sinh trưởng: hạt ngậm sữa, hạt chín vàng và hạt nảy mầm. Đây cũng là hình ảnh ẩn dụ cho quá khứ, hiện tại và tương lai - một vòng tuần hoàn liên tục của sự sống và phát triển. Đồng thời, "ba hạt lúa" còn thể hiện sự gắn kết của ba cộng đồng dân tộc Kinh, Hoa, Khmer - những chủ thể cùng tạo nên văn hóa lúa nước đặc sắc của vùng đất này.

Không dừng lại ở giá trị biểu tượng, dự án Bảo tàng lúa nước còn được kỳ vọng trở thành không gian giáo dục trải nghiệm, điểm đến văn hóa - du lịch đặc sắc, góp phần lan tỏa giá trị truyền thống đến thế hệ trẻ. Đây sẽ là nơi lưu giữ ký ức, tái hiện sinh động quá trình lao động, sáng tạo của cha ông, đồng thời truyền cảm hứng cho tương lai.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ngô Vũ Thăng cho biết, việc xây dựng Bảo tàng Lúa nước và biểu tượng tôn vinh lúa nước không chỉ là một công trình văn hóa mà còn là sự khẳng định trách nhiệm trong việc bảo tồn giá trị truyền thống. Đây sẽ là “địa chỉ đỏ” giáo dục truyền thống, là cầu nối giữa quá khứ - hiện tại - tương lai.

Theo ông Ngô Vũ Thăng, thực tế biểu tượng từ con tôm đến hạt lúa, mỗi sản vật của Cà Mau đều mang trong mình những câu chuyện riêng, phản ánh hành trình phát triển của vùng đất và con người nơi đây. Việc tôn vinh những giá trị ấy không chỉ góp phần phát triển kinh tế mà còn gìn giữ bản sắc, nuôi dưỡng niềm tự hào và định hướng tương lai bền vững cho vùng đất cực Nam của Tổ quốc.