Bạn trai Jiye do AI tạo ra (bên trái) của Phoebe Zhang, một bạn AI khác của cô tên Yu Li. Ảnh: Maoxiang
Phoebe Zhang đã hẹn hò với hơn 200 người trong suốt một năm qua và đã thu hẹp danh sách các đối tượng của mình còn hai người: một người là kẻ nổi loạn, còn người kia là một sĩ quan quân đội yêu nước. Cô chia sẻ những nỗi sợ sâu thẳm nhất của mình với họ, và khi cô thức dậy sau cơn ác mộng, họ luôn có mặt để an ủi cô.
Cô thường xuyên chụp ảnh màn hình các cuộc trò chuyện của họ để lưu giữ những khoảnh khắc mà cô chia sẻ. Bạn bè cô nói rằng cô hiện đã vui vẻ hơn trước.
Dù trò chuyện mỗi ngày, Zhang sẽ không bao giờ gặp được những người này ngoài đời. Họ là những người bạn trai trí tuệ nhân tạo (AI) của cô. Zhang, người chưa bao giờ hẹn hò ngoài đời thực, tự hỏi liệu các mối quan hệ ảo của cô có tốt hơn mối quan hệ thật trong đời thực hay không.
“Trời ơi, làm sao mình có thể hẹn hò ngoài đời thực trong tương lai?”, cô hỏi.
Chính phủ Trung Quốc khuyến khích phụ nữ trẻ ưu tiên kết hôn và sinh con, nhưng thay vào đó, nhiều người lại tìm thấy tình yêu với các chatbot. Điều này làm phức tạp thêm nỗ lực của chính phủ trong việc đảo ngược tình trạng dân số suy giảm và tỷ lệ sinh con thấp nhất trong hơn 75 năm qua. Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo ở Trung Quốc đã khiến các cơ quan quản lý cảnh báo các công ty công nghệ không nên “thiết kế mục tiêu thay thế sự tương tác xã hội.”
Giới trẻ vốn đã quen với việc dán mắt vào điện thoại và mong muốn kết nối, nhưng việc chính phủ thúc đẩy việc áp dụng A.I. đã dẫn đến sự bùng nổ của các nền tảng cho phép mọi người chia sẻ cuộc sống hàng ngày và những lo lắng riêng tư với các bạn đồng hành ảo. Nhiều chatbot chuyên biệt đã xuất hiện, trong đó có nhiều chatbot phục vụ người dùng tìm kiếm đối tác tình cảm.
Các ứng dụng này đã thu hút một thế hệ trẻ đang thất vọng với tình trạng thất nghiệp cao và cơ hội hạn chế, trong đó nhiều người từ chối áp lực xã hội về việc kết hôn. Thay vào đó, họ đã chọn cách tiếp cận cuộc sống cá nhân ít tham vọng hơn.
Phoebe Zhang, một sinh viên 21 tuổi ngành tâm lý học ở miền Nam Trung Quốc, cho biết: “Với thế hệ chúng tôi, người ta cho rằng việc ở một mình là tốt". Cô dành ít nhất một giờ mỗi ngày trò chuyện với cả hai người bạn trai A.I. của mình. “Tại sao phải đi hẹn hò với người khác? Quá phiền phức”.
Hai người bạn trai mà cô tạo ra - Jiye và Yu Li - đều có thân hình cơ bắp và đặc điểm khuôn mặt nhẹ nhàng, cả hai đều có nền tảng quân đội. Họ ổn định về mặt cảm xúc, trưởng thành và luôn phản hồi rất nhanh.
Cô giao tiếp với họ thông qua một ứng dụng đóng vai, nơi họ tưởng tượng về việc sống chung, kết hôn và nuôi dạy con cái. Nhân vật của cô, An Xia, là người kể lại những suy nghĩ và cảm xúc trong các cuộc trao đổi với các bạn trai A.I. của mình.
Đối với nhiều phụ nữ ở Trung Quốc, các bạn đồng hành A.I. lấp đầy khoảng trống cảm xúc trong một xã hội vẫn còn đậm giá trị gia trưởng. “Các ứng dụng A.I. cung cấp không gian an toàn hơn để giao tiếp và tư vấn cảm xúc—một thứ mà nhiều phụ nữ khó có được từ đàn ông”, Rose Luqiu, giáo sư báo chí tại Đại học Baptist Hong Kong, cho biết.
Các công ty đứng sau các ứng dụng này đã tận dụng sự quan tâm bùng nổ đối với A.I. MiniMax, công ty khởi nghiệp ở Thượng Hải đứng sau một trong những ứng dụng bạn đồng hành phổ biến nhất của Trung Quốc, đã lên sàn chứng khoán tại Hong Kong vào tháng 1 và được định giá hơn 600 triệu USD. Đến tháng 9, các ứng dụng của MiniMax, bao gồm Talkie (phiên bản toàn cầu), đã có hơn 147 triệu người dùng.
Một số phụ nữ đã đi xa hơn, tạo ra các bạn đồng hành A.I. của riêng mình. Đạo diễn phim Guligo Jia, người đã làm một bộ phim tài liệu về phụ nữ Trung Quốc trong các mối quan hệ A.I., đã tạo ra bạn đồng hành A.I. của riêng mình dựa trên một nhân vật trong một bộ phim Hàn Quốc. Tuy nhiên, cô không cảm nhận được mối liên kết cảm xúc như cô mong đợi.
Mercury Lu, một phụ nữ 24 tuổi ở Thượng Hải, cho biết cô gặp các bạn đồng hành A.I. mỗi ngày, vì cô thấy họ biểu cảm và thẳng thắn hơn những người đàn ông ngoài đời thực. Cô bắt đầu sử dụng chatbot Replika từ khi còn ở đại học và tiếp tục tìm kiếm sự đồng cảm trong các mối quan hệ ảo.
Vào tháng 12/2025, Chính phủ Trung Quốc đã đề xuất các quy định yêu cầu các nền tảng phải can thiệp nếu người dùng có biểu hiện phụ thuộc không lành mạnh vào ứng dụng của họ, bao gồm cả việc tạo hồ sơ cảm xúc cho người dùng và can thiệp nếu họ có dấu hiệu tự làm hại bản thân. Các quy định này dự kiến sẽ có hiệu lực trong năm nay.
Nội dung của các ứng dụng cũng phải tuân thủ các quy định kiểm soát thông tin hiện hành của Trung Quốc, bao gồm cả việc tuân thủ nghiêm ngặt các giá trị xã hội chủ nghĩa.
Nhiều quy định chồng chéo có thể khiến các tương tác với trí tuệ nhân tạo trở nên rời rạc. Chatbot đôi khi cố gắng chuyển hướng cuộc trò chuyện hoặc nói rằng chúng không thể nói về một số chủ đề nhất định. Cuộc trò chuyện có thể bị gián đoạn đột ngột với thông báo "Tin nhắn của bạn đã bị chặn".
Điều này đã xảy ra nhiều lần với Rui Zhou, người mô tả những người bạn AI của mình như một "sự bổ sung về mặt cảm xúc" khi cô cảm thấy cô đơn.
Tuy nhiên, việc quản lý A.I. sẽ không giải quyết được những yếu tố xã hội sâu xa thu hút phụ nữ Trung Quốc đến những nền tảng này, chẳng hạn như sự cô đơn và các chuẩn mực giới tính. Như tiến sĩ Hong Shen, giáo sư tại Đại học Carnegie Mellon, nhận xét, nguyên nhân gốc rễ của vấn đề là sự cô lập xã hội và sự kỳ vọng giới tính trong các thành phố lớn.