Cần Thơ quyết tâm bứt phá, khẳng định vị thế trung tâm đổi mới sáng tạo

Với khát vọng vươn tầm, Cần Thơ xác định đổi mới sáng tạo là động lực cốt lõi để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững, phấn đấu chiếm lĩnh vị trí trong nhóm 7 tỉnh, thành phố dẫn đầu cả nước về Chỉ số Đổi mới sáng tạo cấp địa phương (Chỉ số PII) vào năm 2030.

Để hiện thực hóa mục tiêu, UBND thành phố Cần Thơ vừa ban hành Kế hoạch số 77/KH-UBND về việc nâng cao Chỉ số Đổi mới sáng tạo (PII) giai đoạn 2026 - 2030. Theo đó, Cần Thơ quyết tâm duy trì vị thế trong top 10 đối với các trụ cột thế mạnh như: Thể chế, tác động, sản phẩm tri thức, sáng tạo và công nghệ; đồng thời đặt mục tiêu đến năm 2030, đưa các trụ cột còn yếu như "Vốn con người và nghiên cứu" và "Cơ sở hạ tầng" lên hạng 7, đưa "Trình độ phát triển thị trường" và "Trình độ phát triển doanh nghiệp" lên hạng 10 toàn quốc.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ Nguyễn Văn Khởi thông tin, địa phương sẽ triển khai đồng bộ 5 nhóm giải pháp trọng tâm. Đối với trụ cột "Vốn con người và nghiên cứu", Cần Thơ sẽ tập trung nâng cao chất lượng đào tạo mũi nhọn, cải thiện thành tích tại các kỳ thi học sinh giỏi quốc gia... Thành phố cam kết tăng dần tỷ trọng chi ngân sách địa phương cho khoa học công nghệ để tương xứng với quy mô nền kinh tế, tạo tiền đề cho các hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D) khởi sắc.

Nhằm cải thiện "sức khỏe" cho khu vực kinh tế tư nhân, Cần Thơ xác định việc thúc đẩy tính liên kết của doanh nghiệp là nhiệm vụ then chốt. Thành phố sẽ tập trung thu hút các doanh nghiệp chế biến, chế tạo vào các cụm công nghiệp tập trung, xóa bỏ tình trạng hoạt động phân tán. Địa phương sẽ xây dựng cơ chế giúp doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận tín dụng, vốn đầu tư dài hạn,... Việc đẩy mạnh hợp tác nghiên cứu giữa các tổ chức khoa học công nghệ và doanh nghiệp được kỳ vọng sẽ tạo ra chuỗi giá trị mới, nâng cao năng lực cạnh tranh cho sản phẩm địa phương.

Về cơ sở hạ tầng, Cần Thơ tiếp tục ưu tiên nâng cấp hạ tầng số, quản trị điện tử và các nền tảng dùng chung nhằm phục vụ chuyển đổi số toàn diện. Thành phố cũng chú trọng tăng tỷ lệ đất công nghiệp có kết cấu hạ tầng đồng bộ, bền vững về môi trường để sẵn sàng đón nhận các làn sóng đầu tư mới. Trong lĩnh vực nông nghiệp, địa phương tiếp tục phát huy vai trò trung tâm vùng bằng cách đẩy mạnh đăng ký nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý cho các sản phẩm đặc thù, phấn đấu giữ vị trí số một toàn quốc về số lượng sản phẩm OCOP 4 sao trở lên gắn với ứng dụng công nghệ cao để tăng giá trị xuất khẩu.

Một cam kết mạnh mẽ của thành phố là tiếp tục đơn giản hóa thủ tục gia nhập thị trường, tạo môi trường kinh doanh bình đẳng và an toàn. Cần Thơ sẽ phát huy tính năng động của bộ máy chính quyền trong việc đồng hành, tháo gỡ khó khăn cho nhà đầu tư, lấy sự hài lòng của doanh nghiệp làm thước đo hiệu quả quản lý.

UBND thành phố giao Sở Khoa học và Công nghệ làm đầu mối theo dõi, đôn đốc và phối hợp với các bộ, ngành Trung ương tổ chức các hội thảo chuyên gia để tìm kiếm giải pháp đột phá. Các sở, ban ngành và địa phương được yêu cầu phải quán triệt tinh thần lấy khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo làm trung tâm động lực phát triển, coi việc nâng cao chỉ số PII là nhiệm vụ chính trị thường xuyên, liên tục.

Cần Thơ đang nỗ lực chuyển mình từ một trung tâm kinh tế truyền thống sang trung tâm đổi mới sáng tạo hiện đại. Những bước đi quyết liệt này không chỉ hướng tới việc cải thiện điểm số trên bảng xếp hạng PII mà còn nhằm tạo ra sự thay đổi thực chất trong cấu trúc nền kinh tế, khẳng định vai trò hạt nhân thúc đẩy sự phát triển của cả vùng Đồng bằng sông Cửu Long trong kỷ nguyên số.

Theo báo cáo kết quả Chỉ số Đổi mới sáng tạo năm 2025 của Bộ Khoa học và Công nghệ, Cần Thơ hiện đứng thứ 10/34 tỉnh, thành phố được đánh giá với 46,21 điểm, tiếp tục giữ vững vị trí "đầu tàu" tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Điểm sáng nổi bật của thành phố nằm ở trụ cột "Thể chế" (xếp hạng 4 toàn quốc) nhờ các chính sách kịp thời về chuyển đổi số và cải cách hành chính. Đặc biệt, Cần Thơ khẳng định vị thế trung tâm nông nghiệp khi dẫn đầu cả nước về đơn đăng ký giống cây trồng với số điểm tuyệt đối, đồng thời nằm trong nhóm 3 địa phương dẫn đầu về sản phẩm OCOP 4 sao trở lên và tốc độ tăng năng suất lao động.

Bên cạnh những kết quả đạt được, UBND thành phố Cần Thơ cũng thẳng thắn nhìn nhận những rào cản đang kìm hãm đà phát triển của địa phương. Thách thức lớn nhất hiện nay nằm ở trụ cột "Trình độ phát triển của doanh nghiệp" khi chỉ xếp hạng 29/34, trong đó các chỉ số về tài sản cố định của doanh nghiệp đứng ở vị trí gần cuối bảng (32/34). Nguồn lực đầu tư cho khoa học công nghệ còn khiêm tốn, chỉ chiếm 0,03% GRDP. Bên cạnh đó, chất lượng nguồn nhân lực vẫn là bài toán khó khi tỷ lệ lao động từ 15 tuổi trở lên có bằng cấp, chứng chỉ mới đạt 17,39%, cùng với thành tích bồi dưỡng học sinh giỏi quốc gia còn thấp so với mặt bằng chung cả nước.