Người cao tuổi khám sức khoẻ tại trạm y tế phường Linh Trung, Thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh: Đan Phương/Báo Tin tức và Dân tộc
Chăm sóc sức khỏe người dân tại nhà
Hơn một tháng qua, người dân xã Hiệp Phước, Thành phố Hồ Chí Minh đã bắt đầu quen thuộc với hình ảnh đội ngũ y bác sĩ của trạm y tế xã đến tận nhà kiểm tra, theo dõi sức khỏe cho người dân trên địa bàn, đặc biệt là những người cao tuổi, người đi lại khó khăn. “Trước đây, mỗi tháng tôi đều phải nhờ cháu họ đưa đến bệnh viện khám bệnh tăng huyết áp, đái tháo đường nhưng giờ tôi không cần đi nữa, các bác sĩ đã đến tận nhà khám rồi, thật tốt quá”, bà Lê Thị Mang (78 tuổi, ngụ Ấp 34, xã Hiệp Phước) chia sẻ.
Hiệp Phước là một trong 3 xã đầu tiên tại Thành phố Hồ Chí Minh thành lập các đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn dân cư từ ngày 7/4/2026. Theo bác sĩ Nguyễn Văn Gấm, Giám đốc Trạm Y tế xã Hiệp Phước, kể từ khi ra mắt vào ngày 7/4, các tổ chăm sóc sức khỏe của trạm y tế xã đã luân phiên nhau đến tận nhà những người cao tuổi, người khó khăn, có bệnh nền để kiểm tra sức khỏe. Với 43 y, bác sĩ và 148 cộng tác viên sức khỏe cộng đồng, Trạm Y tế xã Hiệp Phước đã lập thành 7 đội chăm sóc sức khỏe liên tục, phụ trách toàn bộ sức khỏe cho hơn 75.000 người dân trên địa bàn.
Tương tự, tại xã Đất Đỏ, các đội chăm sóc sức khỏe liên tục cũng đến tận nhà chăm sóc sức khỏe cho người dân, nhất là người cao tuổi, đi lại khó khăn ngay sau khi ra mắt vào ngày 7/4 vừa qua. Khi được các y bác sĩ Trạm Y tế xã Đất Đỏ đến tận nhà khám bệnh, ông Nguyễn Văn Mười (70 tuổi, ấp Hiệp Hòa, xã Đất Đỏ) từ bất ngờ chuyển sang vui mừng: “Chưa bao giờ người dân chúng tôi được chăm sóc sức khỏe tận tình như hiện nay. Chính sách đưa y tế đến tận nhà dân của Thành phố thật đáng trân trọng”.
Bác sĩ Phan Thị Tuyết Xuân, Giám đốc Trạm Y tế xã Đất Đỏ cho biết, địa phương này đã thành lập 4 đội chăm sóc sức khỏe liên tục trực tiếp đến tận nhà khám bệnh cho người dân. Trong thời gian đầu, đơn vị này ưu tiên đến tận nhà những người cao tuổi, người neo đơn, người có bệnh nền để thăm khám. Song song đó, các đội chăm sóc sức khỏe liên tục xã Đất Đỏ sẽ lập hồ sơ sức khỏe điện tử cho toàn bộ người dân. Mục tiêu là mỗi người dân, nhất là người cao tuổi, đều được quản lý và chăm sóc sức khỏe một cách liên tục, ngay tại nơi sinh sống.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh thông tin, việc triển khai mô hình các đội chăm sóc sức khỏe gắn với địa bàn dân cư là bước đi thiết thực, nhằm đưa dịch vụ y tế đến gần với người dân hơn. Điều này không chỉ góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe ban đầu ở địa phương mà còn giúp từng bước định hình hệ thống y tế đa tầng, trong đó y tế cơ sở thực sự đóng vai trò “người gác cổng” của hệ thống y tế. Dự kiến, sau 3 xã Hiệp Phước, Đất Đỏ và Bắc Tân Uyên, Sở Y tế sẽ tiếp tục mở rộng mô hình này đến nhiều xã, phường khác trên địa bàn Thành phố.
"Điểm chạm y tế đầu tiên"
Thay vì phải lên bệnh viện tuyến trên, thời gian gần đây, bà Trần Thị Lan (72 tuổi, ngụ Khu phố 12, phường Bình Đông) lại tìm đến trạm y tế phường để đăng ký khám định kỳ bệnh đái tháo đường, cao huyết áp. Bà Lan cho biết, trạm y tế phường có đầy đủ các chuyên khoa, xét nghiệm máu giống với bệnh viện. Bà hoàn toàn yên tâm khi được thăm khám tại đây: “Bác sĩ ở trạm y tế còn rất tận tình, quan tâm đến từng người bệnh. Tôi chỉ đến khám 2 lần là bác sĩ đã nhớ mặt biết tên, dặn dò cẩn thận, chu đáo lắm”.
Theo bác sĩ Hoàng Văn Cường, Giám đốc Trạm Y tế phường Bình Đông, kể từ ngày 1/1/2026, Trạm Y tế phường Bình Đông chính thức tiếp nhận cơ sở vật chất hiện đại, khang trang cùng với đội ngũ y bác sĩ, nhân viên y tế của Trung tâm Y tế Quận 8 cũ. Đặc biệt, do được kế thừa hoạt động của Phòng khám Đa khoa thuộc Trung tâm Y tế cũ nên đến nay Trạm Y tế phường Bình Đông đã thực hiện khám, chữa bệnh với nhiều chuyên khoa: Nội Tổng hợp, Ngoại Tổng hợp, Răng Hàm Mặt, Nhi, Da liễu, Tai Mũi Họng... Đặc biệt, Phòng khám y học cổ truyền kết hợp với y học hiện đại là một trong những điểm sáng của Trạm Y tế phường Bình Đông, thu hút nhiều lượt người bệnh trên địa bàn tham gia khám và điều trị.
Chăm sóc bệnh nhân tại Khoa Lọc máu, Bệnh viện Bà Rịa. Ảnh: Hoàng Nhị/TTXVN
Tương tự, Trạm Y tế phường Xuân Hòa cũng được tiếp nhận trụ sở hành chính phường Võ Thị Sáu, Quận 3 cũ với cơ sở vật chất khang trang và được đầu tư nhiều trang thiết bị y tế hiện đại. Hiện Trạm Y tế có 63 nhân sự, trong đó có 18 bác sĩ, được giao nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe cho hơn 38.000 người dân đang sinh sống trên địa bàn. Được biết, đây chính là những mô hình trạm y tế kiểu mẫu mà Thành phố Hồ Chí Minh sẽ xây dựng trong thời gian tới.
Theo Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh, các trạm y tế trên địa bàn đang được sắp xếp vận hành theo mô hình mới. Bên cạnh thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia như quản lý và nâng cao sức khỏe cộng đồng; bảo vệ, chăm sóc bà mẹ, trẻ em và người cao tuổi; chăm sóc người khuyết tật và bảo trợ xã hội…, các trạm y tế còn đẩy mạnh khám chữa bệnh, tư vấn sức khỏe và xử lý sơ cấp cứu tuyến cơ sở. Quan trọng hơn, các trạm y tế hiện nay đang thực hiện nhiệm vụ lập hồ sơ sức khỏe điện tử cho toàn bộ người dân trên địa bàn.
Theo kế hoạch, Thành phố Hồ Chí Minh sẽ củng cố, nâng cao năng lực đồng bộ các trạm y tế cấp xã về nhân lực, bảo đảm cơ cấu, đủ số lượng bác sĩ theo chức năng, nhiệm vụ; duy trì đội ngũ cộng tác viên sức khỏe cộng đồng, cộng tác viên dân số theo chức năng, nhiệm vụ; bảo đảm cơ sở vật chất, thuốc, thiết bị y tế cơ bản.
Trong giai đoạn 2026 - 2030, mỗi năm Thành phố sẽ luân chuyển, điều động ít nhất 1.000 bác sĩ về làm việc có thời hạn tại trạm y tế cấp xã; bổ sung bác sĩ cơ hữu tại trạm y tế cấp xã để đến năm 2030 có đủ bác sĩ theo chức năng, nhiệm vụ. Mỗi trạm y tế cấp xã cũng được đầu tư đủ thiết bị y tế cơ bản theo quy định, ưu tiên bố trí quỹ đất và nguồn kinh phí để đầu tư xây dựng, nâng cấp để các trạm y tế đạt chuẩn quốc gia.
Thành phố cũng đổi mới mạnh mẽ mô hình hoạt động của trạm y tế, chuyển từ cách làm thụ động, chờ người dân đến khám sang mô hình “đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn”, chủ động theo dõi, quản lý sức khỏe người dân ngay từ cộng đồng, lấy người dân làm trung tâm và phòng bệnh làm nền tảng.
“Những giải pháp này không chỉ khắc phục những hạn chế kéo dài của y tế cơ sở, mà còn tạo nền tảng để trạm y tế thực sự trở thành “điểm chạm y tế đầu tiên” của người dân - nơi chăm sóc sức khỏe ban đầu một cách chủ động, liên tục và toàn diện, đúng với tinh thần Nghị quyết 72 và định hướng phát triển bền vững của ngành Y tế”, ông Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh khẳng định.
Bài cuối: Y tế chuyên sâu ngày càng gần dân và hiệu quả