Ấn Độ thúc đẩy giáo dục đa ngôn ngữ để cạnh tranh trong kỷ nguyên AI

Từ Sundar Pichai của Google, Satya Nadella của Microsoft cho tới Arvind Krishna của IBM, ngày càng nhiều nhân vật gốc Ấn Độ giữ vai trò lãnh đạo tại các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới. Điều này đang làm dấy lên câu hỏi liệu thành công đó chỉ là sự trùng hợp hay là kết quả của một chiến lược giáo dục dài hạn mà Ấn Độ theo đuổi trong nhiều thập niên.

Tại Sardar Patel Vidyalaya, một trong những trường phổ thông danh tiếng ở thủ đô New Delhi, triết lý giáo dục được xây dựng quanh khả năng thích nghi, đa ngôn ngữ và tư duy toàn cầu. Hiệu trưởng Anuradha Joshi cho biết học sinh của trường khi tốt nghiệp ở tuổi 18 không chỉ song ngữ mà thường thành thạo tới bốn ngôn ngữ.

Trong một quốc gia có khoảng 1.600 ngôn ngữ và phương ngữ, khả năng hiểu người khác được xem là nền tảng để hình thành năng lực lãnh đạo. Vì vậy, giáo dục đa ngôn ngữ không chỉ phục vụ giao tiếp mà còn được coi là công cụ để xây dựng sự đồng cảm, khả năng thích ứng xã hội và tư duy linh hoạt.

Mô hình giáo dục tích hợp của Ấn Độ đóng vai trò quan trọng trong chiến lược này. Nhiều trường tổ chức đào tạo liên tục từ 3 tuổi tới 18 tuổi trong cùng một khuôn viên, nơi trẻ nhỏ và học sinh trung học cùng sinh hoạt. Trẻ em thuộc các tôn giáo, sắc tộc và vùng miền khác nhau được khuyến khích học tập và ăn uống cùng nhau từ rất sớm.

Tại Sardar Patel Vidyalaya, khoảng 200 trẻ mẫu giáo ngồi ăn trưa cùng nhau mỗi ngày. Nhà trường coi việc dùng chung bữa ăn là một phần của giáo dục xã hội trong một đất nước có văn hóa và thói quen ẩm thực đa dạng sâu sắc. Theo bà Joshi, trẻ em nhờ đó học cách hiểu sự khác biệt và hình thành kết nối tự nhiên với nhau ngay từ nhỏ.

Không chỉ chú trọng kiến thức, hệ thống giáo dục hiện đại của Ấn Độ còn theo dõi sát kỹ năng mềm và khả năng giải quyết vấn đề của trẻ. Các bảng đánh giá học sinh mẫu giáo tại trường bao gồm cả cách trẻ phản ứng khi bạn gặp khó khăn hay khả năng hỗ trợ người khác trong tình huống phát sinh.

Bà Pooja Shah, nhân sự phụ trách hệ thống đánh giá học sinh của trường Sardar Patel Vidyalaya, cho biết mục tiêu là giúp trẻ em từ nhiều nền tảng khác nhau phát triển hài hòa và hình thành khả năng thích ứng linh hoạt từ sớm.

Trong môi trường như vậy, khả năng ngôn ngữ phát triển rất nhanh. Tại nhiều trường công ở Ấn Độ, học sinh khoảng 11 tuổi đã có thể sử dụng tiếng Anh ở mức thành thạo. Ở các trường tư như Sardar Patel Vidyalaya, nhiều môn học như toán và khoa học được giảng dạy hoàn toàn bằng tiếng Anh từ cấp trung học cơ sở.

Bước ngoặt lớn đến vào năm 2020 khi Chính phủ Ấn Độ ban hành chương trình National Education Policy 2020, thường được gọi là NEP2020. Đây là cuộc cải tổ giáo dục lớn đầu tiên trong khoảng ba thập niên.

Chính sách này xác định giáo dục đa ngôn ngữ là ưu tiên quốc gia và nhấn mạnh việc đầu tư mạnh cho giáo dục mầm non. Theo NEP2020, trẻ em trong độ tuổi từ 2 tới 8 có khả năng tiếp thu ngôn ngữ đặc biệt nhanh và đa ngôn ngữ mang lại lợi ích lớn cho phát triển nhận thức.

NEP2020 nhấn mạnh hơn 85% quá trình phát triển não bộ diễn ra trước 6 tuổi và yêu cầu toàn bộ trẻ em bước vào lớp 1 phải được chuẩn bị đầy đủ về nhận thức trước năm 2030. Chính phủ trung ương và các bang được yêu cầu đầu tư quy mô lớn vào đào tạo giáo viên ngôn ngữ địa phương cũng như mở rộng tiếp cận giáo dục sớm trên toàn quốc. 

Xu hướng này hiện lan rộng ra ngoài các đô thị lớn. Tại trường mầm non Apollo Juniors ở bang Gujarat, trẻ em 5 tuổi thường xuyên luyện thuyết trình bằng tiếng Anh trước hàng chục bạn học. Nhà trường cho biết việc xây dựng sự tự tin và kỹ năng giao tiếp bắt đầu từ khi trẻ mới 2 tuổi. Hiệu trưởng Rani Sharma cho biết tới lớp lớn nhất, toàn bộ học sinh của trường đều có thể sử dụng ba ngôn ngữ. Số lượng học sinh tại trường đã tăng gấp ba lần chỉ trong chưa đầy một thập niên.

Ông Manoj Kumar Srivastava, giám đốc Hội đồng Giáo dục Trung học Trung ương (CBSE), cơ quan giám sát chương trình giáo dục phổ thông quốc gia của Ấn Độ, cho biết mục tiêu cuối cùng của NEP2020 là phát triển nguồn nhân lực có thể đóng góp cho nền kinh tế toàn cầu, đồng thời vẫn duy trì bản sắc Ấn Độ.

Với hơn 400 triệu người dưới 17 tuổi, Ấn Độ sở hữu lực lượng thanh thiếu niên lớn nhất thế giới. Trong bối cảnh AI phát triển nhanh chóng, New Delhi đang xem nguồn nhân lực trẻ là lợi thế chiến lược quan trọng nhất.

Điều này cho thấy chiến lược của Ấn Độ không chỉ đơn thuần là đào tạo lao động cho nền kinh tế tương lai. Đây còn là một dự án quốc gia nhằm nâng cấp năng lực con người trong kỷ nguyên AI, nơi kỹ năng ngôn ngữ, khả năng thích ứng xã hội và tư duy công nghệ được xem là nền tảng cạnh tranh dài hạn.

Trong một xã hội vừa đa dạng sâu sắc vừa cạnh tranh khốc liệt, thế hệ trẻ Ấn Độ đang lớn lên với khả năng ngôn ngữ sắc bén hơn, mức độ tiếp xúc công nghệ cao hơn và tham vọng toàn cầu rõ rệt hơn. Khi AI ngày càng thay đổi thế giới, các lớp học của quốc gia 1,4 tỷ dân có thể đang trở thành nơi định hình một phần câu trả lời cho câu hỏi: con người cần phát triển điều gì để không bị tụt lại phía sau trong thế kỷ AI.