Tại tọa đàm, các đại biểu nhận định quá trình đô thị hóa nhanh, gia tăng dân số cùng thay đổi trong mô hình tiêu dùng đang tạo áp lực lớn đối với công tác thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn tại các đô thị lớn, đặc biệt là Hà Nội. Hiện Thủ đô với quy mô dân số khoảng 8,8 triệu người phát sinh khoảng 8.500 tấn rác thải sinh hoạt mỗi ngày, trong đó khoảng 7.600 tấn được thu gom, vận chuyển và xử lý tập trung.
Dù tỷ lệ thu gom rác khu vực đô thị đạt 100%, nông thôn đạt khoảng 98%, song công tác quản lý chất thải vẫn còn nhiều bất cập như điểm tập kết rác hở, nước rỉ rác, mùi hôi tại các khu trung chuyển; việc phân loại rác tại nguồn chưa đồng bộ; hạ tầng tái chế, xử lý còn thiếu và chưa theo kịp tốc độ phát sinh chất thải.
Ông Nguyễn Hữu Tiến, Chủ tịch HĐTV Công ty phát biểu tại chương trình.
Các chuyên gia cho rằng, nếu tiếp tục duy trì mô hình “thu gom - vận chuyển - chôn lấp” truyền thống, các đô thị lớn sẽ khó đạt mục tiêu phát triển xanh và giảm phát thải. Vì vậy, quản lý chất thải rắn cần chuyển đổi theo hướng hiện đại, thông minh và tuần hoàn, coi rác thải là nguồn tài nguyên có thể tái chế, tái sử dụng và thu hồi năng lượng.
Phó Tổng giám đốc URENCO Nguyễn Thanh Sơn nhấn mạnh, quản lý chất thải rắn và vệ sinh công cộng cần được xem là cấu phần quan trọng của hạ tầng đô thị xanh - thông minh. Theo đó, các điểm tập kết, trạm trung chuyển, cơ sở tái chế và xử lý cần được tích hợp ngay trong quy hoạch đô thị. Đồng thời, phân loại rác tại nguồn phải trở thành nền tảng, kết hợp với vận chuyển xanh, xử lý hiện đại và cơ chế tài chính phù hợp nhằm thúc đẩy kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn.
Các chuyên gia "Quản lý chất thải rắn và vệ sinh môi trường trong đô thị xanh, thông minh”.
Theo đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, đến năm 2030, thành phố sẽ từng bước xóa bỏ các điểm tập kết rác hở, thay thế bằng các trạm trung chuyển khép kín, ứng dụng công nghệ kiểm soát mùi, xử lý nước rỉ rác và giám sát bằng camera, phần mềm điều hành. Hà Nội cũng định hướng cơ giới hóa hoạt động thu gom, ưu tiên sử dụng xe điện chuyên dùng và phương tiện đạt tiêu chuẩn khí thải cao nhằm giảm phát thải khí nhà kính.
Bên cạnh đó, việc ứng dụng công nghệ số trong quản lý chất thải rắn được xác định là xu hướng tất yếu. Thành phố đang hướng tới xây dựng trung tâm điều hành quản lý chất thải tập trung, kết nối dữ liệu từ khâu phát sinh, thu gom, vận chuyển đến xử lý. Các công nghệ như GPS, camera, cảm biến và trí tuệ nhân tạo sẽ hỗ trợ tối ưu hóa lộ trình vận chuyển, giám sát chất lượng dịch vụ và phát hiện vi phạm theo thời gian thực.
Các đại biểu tham dự tọa đàm về “Quản lý chất thải rắn và vệ sinh môi trường trong đô thị xanh, thông minh”
Một nội dung đáng chú ý khác được đưa ra tại tọa đàm là đổi mới cơ chế tài chính cho dịch vụ vệ sinh môi trường theo nguyên tắc “người gây ô nhiễm phải trả tiền”, tiến tới thu phí theo khối lượng hoặc thể tích rác phát sinh. Giới chuyên gia đánh giá đây là giải pháp quan trọng nhằm thay đổi hành vi tiêu dùng, nâng cao ý thức phân loại và giảm phát sinh chất thải trong cộng đồng.
Theo GS-TS Lưu Đức Hải, Viện trưởng Viện Nghiên cứu đô thị và phát triển hạ tầng, công nghệ và hạ tầng hiện đại chỉ phát huy hiệu quả khi có sự đồng hành của cộng đồng. Vì vậy, nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi xã hội cần được xem là yếu tố trung tâm trong quản lý chất thải rắn đô thị.
Các đại biểu thống nhất rằng, quản lý chất thải rắn trong đô thị xanh, thông minh không chỉ là vấn đề kỹ thuật mà còn là yêu cầu đổi mới mô hình quản trị đô thị, đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa chính quyền, doanh nghiệp và người dân nhằm hướng tới mục tiêu phát triển bền vững và nâng cao chất lượng sống cho người dân Thủ đô.