Mỗi nữ nhà văn là một 'cuốn sách sống' giữa đời thường

Ngày 10/4, Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức chương trình gặp gỡ, giao lưu “Nhà văn nữ Việt Nam - Sống và viết”, với sự tham gia của nhiều “cây bút nữ” đến từ nhiều vùng miền trên đất nước.

Tại chương trình, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam, nhà thơ Nguyễn Quang Thiều chia sẻ, mỗi trang viết, mỗi tiếng nói và hành động của các nữ nhà văn đã truyền cho ông cùng đồng nghiệp nguồn năng lượng lớn lao. Theo ông, có thể chính các chị không nhận ra điều đó, khi vẫn lặng lẽ đi qua đời sống thường nhật, gìn giữ sự bình yên trong gia đình, trong sáng tạo và trong những tổ chức mình tham gia.

Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều cho rằng, chưa bao giờ con người phải đối diện với nhiều thách thức như hiện nay, đặc biệt là những thách thức về lẽ sống, đạo sống và cách con người ứng xử với nhau. Nếu chỉ nhìn vào mạng xã hội, đôi khi con người dễ đánh mất niềm tin và hy vọng, bởi ở đó không thiếu những biểu hiện vô cảm, lạnh lẽo và lệch chuẩn. Tuy nhiên, chính các nhà văn Việt Nam, thông qua trang viết của mình, đã góp phần giữ lại sự cân bằng tinh thần cho gia đình và cho xã hội.

Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều cũng bày tỏ ấn tượng sâu sắc với giải thưởng “Nữ nhà văn ấn tượng”, cho rằng đây là một danh hiệu giàu ý nghĩa và nên tiếp tục được duy trì. Theo ông, thực chất giải thưởng này có thể dành cho tất cả các nhà văn nữ, bởi mỗi người đều mang đến cho đời sống, cho gia đình và xã hội những giá trị đẹp đẽ, sâu sắc và bền bỉ.

Ông ví các nữ nhà văn luôn viết song song hai cuốn sách trong cuộc đời mình: Một cuốn sách được in trên giấy, hiện diện qua tác phẩm văn chương và một cuốn sách khác chính là đời sống hằng ngày trong ngôi nhà của họ và trong hành trình bước ra thế giới rộng lớn. Đó là những cuốn sách thầm lặng nhưng chứa đựng biết bao ý nghĩa.

Chia sẻ thêm, nhà thơ Nguyễn Quang Thiều cho biết, từng nói với một số nhà văn nam rằng khi nghỉ hưu, cuốn sách đầu tiên ông muốn viết sẽ là những ký ức và ấn tượng về các nữ nhà văn mà ông từng gặp. Bởi họ để lại trong ông những phẩm chất đặc biệt, vừa như người mẹ, người bạn, người yêu, vừa là người đồng hành trong đời sống tinh thần.

“Khi nhìn các chị hôm nay, tôi không thể gọi hết tên từng người, nhưng mỗi chị đều mang đến cho đời sống này sự bình yên, vẻ đẹp và một cuốn sách lặng lẽ. Có thể cuốn sách ấy chưa được viết thành chữ, nhưng chính mỗi chị đã là một cuốn sách của cuộc đời mình”, nhà thơ Nguyễn Quang Thiều nói.

Tại tọa đàm, nhà văn Trịnh Bích Ngân, Chủ tịch Hội Nhà văn TP Hồ Chí Minh, chia sẻ qua việc đọc tác phẩm và tiếp xúc với các nhà văn, bà nhận thấy một điểm chung nổi bật ở họ là sự quan tâm và luôn suy nghĩ cho người khác.

Bà Ngân kể lại chuyến thăm Bảo tàng của nhà thơ Mahmoud Darwish (Palestine), đoàn công tác đặc biệt tâm đắc với bài thơ “Hãy nghĩ cho người khác”. Theo bà, điều làm nên tầm vóc của một con người chính là khả năng biết nghĩ đến người khác. Chính tinh thần nhân văn ấy đã khiến trang viết của các nữ nhà văn trở nên giàu cảm xúc, sinh động và sâu sắc hơn.

Cũng tại chương trình, nhà văn Trần Thị Trường chia sẻ, mạng xã hội Facebook thường mang đến cho bà những dòng trạng thái giàu cảm xúc từ những người bà quan tâm, qua đó tiếp thêm động lực để bà kiên trì với văn học, không rời bỏ văn chương chỉ để chạy theo những giá trị vật chất.

Bà Trường cho biết, thời gian gần đây, hội họa mang lại nguồn thu nhập ổn định khi các tác phẩm được bán ngay sau khi hoàn thành. Tuy nhiên, thay vì chạy theo lợi nhuận, bà tiếp tục đầu tư trở lại cho sáng tạo, sử dụng chất liệu tốt hơn để nâng cao giá trị nghệ thuật. Hội họa giúp bà sống chậm, giữ sự bình tĩnh và tránh sự vội vàng trong sáng tác văn chương chỉ nhằm mục đích nhận nhuận bút.

Nhà văn Trần Thị Trường thẳng thắn cho rằng, động lực làm việc của mình có cả yếu tố kinh tế và bà không thấy điều đó đáng xấu hổ. Với bà, khi được làm điều mình yêu thích, tạo ra cái đẹp và được xã hội đón nhận, người nghệ sĩ vừa có thu nhập chính đáng, vừa có điều kiện để hướng tới những giá trị tinh thần tốt đẹp hơn.

Bà cũng cho biết mình vẫn không ngừng sáng tác, giống như nhiều nữ nhà văn khác đang âm thầm viết, chuẩn bị xuất bản hoặc ra mắt tác phẩm mới. Dù được khuyên nên làm việc ít lại, bà vẫn duy trì nhịp sống năng động, vừa lao động nghệ thuật, vừa tận hưởng đời sống tinh thần. Không gian sống của bà được thiết kế với phòng ngủ nhỏ nhưng khu sinh hoạt chung rộng rãi, nơi bà đọc thơ, biểu diễn violin, hát quan họ và nuôi dưỡng cảm hứng sáng tạo mỗi ngày.

Không chỉ là một buổi giao lưu văn chương, chương trình còn là dịp nhìn lại những thành tựu nổi bật của các nhà văn nữ trong những năm qua. Nhiều tác phẩm đã được ghi nhận bằng các giải thưởng uy tín trong nước và quốc tế, góp phần đưa văn học Việt Nam vươn xa hơn trên bản đồ văn học thế giới. Nhưng vượt lên trên những con số hay danh hiệu, điều đọng lại chính là chiều sâu tư tưởng, là tinh thần nhân văn và sự dấn thân bền bỉ trong từng trang viết.

Từ những trang văn về thân phận con người, về cái đẹp và cả những góc khuất của đời sống, các nhà văn nữ đã mang đến một tiếng nói riêng, vừa mạnh mẽ, vừa bao dung; vừa sắc sảo, vừa đầy yêu thương. Họ không chỉ phản ánh hiện thực mà còn góp phần thức tỉnh, lay động và hướng con người đến những giá trị tốt đẹp hơn.