'90 gương mặt thân quen' - Những khoảnh khắc không quên

Một phần của bộ ảnh này đã được Liên chi hội Nhà báo TTXVN và Ban Biên tập Ảnh tổ chức trong trưng bày “Chân dung đồng đội: Một thời đạn bom, một thời hòa bình” nhân kỷ niệm 50 năm Đại thắng mùa Xuân, thống nhất đất nước (30/4/1975-30/4/2025).

Lâu nay trong những cuộc gặp gỡ, người ta đã thường thấy nghệ sĩ Minh Đạo đeo điện thoại di động trước ngực. Gặp những khoảnh khắc cần ghi lại, ông đưa tay lên bấm máy trong lúc vẫn giao lưu trò chuyện. Những chân dung ấy được ông chọn lọc thành bộ ảnh. Họ là những nghệ sĩ nhiếp ảnh, những phóng viên đã lăn lộn trên các chiến trường trong các cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc, những đồng nghiệp tâm giao trong cuộc đời của ông.

Tôi rất ấn tượng với nhiều khoảnh khắc chân dung trong tập sách: Hình ảnh Cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt, người say mê nhiếp ảnh, đang cầm máy trên tay nhìn qua cửa sổ máy bay. Chân dung nhiếp ảnh gia Quỳnh Sơn, cha của nghệ sĩ Minh Đạo, người đã được tổ chức Kỷ lục Việt Nam vinh danh là người đầu tiên chụp ảnh phóng sự trong cuộc kháng chiến chống Pháp tại Nghệ An, để lại trên 1.000 tấm phim ảnh có giá trị lịch sử. Chân dung các nhà nhiếp ảnh lão làng của nhiếp ảnh Việt Nam hiện đại như Nguyễn Hữu Nền, Trần Lam, Hoàng Kim Đáng, Trịnh Hải,… đều rất có thần thái.

Các nữ nhiếp ảnh gia như Trần Thị Thu Đông, Chủ tịch Hội Nghệ sĩ nhiếp ảnh Việt Nam; Ngô Thị Thu Ba, Chủ tịch CLB Nhiếp ảnh Hải Âu; Thu Hoài, Minh Hải, Vân Chi… mang nét mạnh mẽ, khỏe khoắn mà vẫn có sự dịu dàng nữ tính. Tôi rất vui khi được gặp ở “90 gương mặt thân quen” những bậc đàn anh ở TTXVN, những phóng viên chiến trường dày dạn kinh nghiệm, có nhiều đóng góp cho nhiếp ảnh nước nhà như các nhà báo - NSNA Đinh Quang Thành, Minh Lộc, Hứa Kiểm, Trần Sơn, Chu Chí Thành… và nhiều đồng nghiệp khác.

Nghệ sĩ nhiếp ảnh lão thành Trần Lam nhận xét sau khi xem các tác phẩm trong bộ sưu tập: "Anh Minh Đạo là bậc thầy về chụp ảnh chân dung. Anh có thời gian chụp ảnh cho Thủ tướng Võ Văn Kiệt và xuất bản sách về thủ tướng. Quyển sách ảnh từ trên máy bay chụp xuống cảnh vật quê hương đất nước mình thật tuyệt vời. Tôi may mắn được xem nhiều ảnh chân dung bạn bè trong giới nhiếp ảnh anh đã chụp, đặc biệt các ảnh đều tự nhiên, bắt được những khoảnh khắc tính cách của nhân vật".

Các nghệ sĩ nhiếp ảnh Phạm Tiến Dũng và Nguyễn Kỳ Nam là những người dành nhiều thời gian, công sức giúp nghệ sĩ Minh Đạo biên soạn, trình bày cuốn sách này.

Nghệ sĩ Nguyễn Kỳ Nam chia sẻ: "Ảnh chân dung là một thể loại khó. Mỗi con người là một thế giới. Gương mặt của từng người có những biểu cảm, tùy theo hoàn cảnh, mang bản sắc riêng. Lưu giữ lại một lát cắt thời gian khi mỗi người bộc lộ mình rõ nhất trên gương mặt là một thách thức với người cầm máy. NSNA Ngô Minh Đạo mong muốn ghi lại phần nào những khoảnh khắc ấy, với tấm lòng quý trọng bạn bè, để có những chân dung tự nhiên nhất về họ".

Vào tuổi 90, NSNA Ngô Minh Đạo vẫn vững vàng tay máy, không quản ngại đường xa, đi khắp nơi trong và ngoài nước để nuôi dưỡng niềm đam mê bất tận với nhiếp ảnh. Từ những năm tháng làm phóng viên TTXVN cho đến nay, ông đã lưu giữ hàng vạn khuôn hình, trải dài qua nhiều thập kỷ. 90 bức chân dung được ông chọn lựa kỹ càng, không phân biệt cương vị công tác hay địa vị xã hội, mà chỉ có một điểm chung: Họ đều mang trong mình niềm say mê nghệ thuật nhiếp ảnh, cùng góp phần ghi chép lịch sử, lan tỏa hình ảnh đất nước và con người Việt Nam đến muôn nơi.

NSNA Minh Đạo thuộc lớp những phóng viên nhiếp ảnh đầu tiên của TTXVN. Hơn 40 năm gắn bó với nghề thông tấn, ông đã trải qua nhiều khó khăn, thử thách trong chiến tranh và hòa bình, với những đóng góp xuất sắc. Là một nhà báo - chiến sĩ, ông đã có mặt ở hầu hết các địa bàn ác liệt trong chiến tranh phá hoại ở miền Bắc, tuyến lửa khu 4, đường Trường Sơn, mặt trận Bắc Quảng Trị... Ông đã có mặt trên chiến trường Lào, vừa là phóng viên, vừa giúp đào tạo các phóng viên ảnh cho Thông tấn xã KPL. Ông đã tham gia cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới phía Bắc 2/1979, sát cánh bên nhà báo Nhật Bản Tacano và chứng kiến giây phút người phóng viên dũng cảm này hy sinh ngay trong tầm tay mình...

Nét nổi bật ở NSNA Minh Đạo là phẩm chất chiến sĩ và nghệ sĩ luôn gắn bó, hòa quyện, tạo nên nhiều tác phẩm hấp dẫn. Ông quan niệm: Vẻ đẹp của cuộc sống luôn đa dạng, nhiều vẻ, người cầm máy cần nhiều sự tìm tòi, nhiều hình thức khác nhau để khám phá và thể hiện. Ông đã thể hiện tài năng và tâm huyết của mình qua nhiều tác phẩm xuất sắc, được trao tặng các giải thưởng trong nước và quốc tế.

Nhà báo, nghệ sĩ nhiếp ảnh Minh Đạo nói về những mong mỏi ông muốn gửi gắm qua tập sách của mình: "Vào độ tuổi 90, tôi muốn in cuốn sách 90 chân dung các nhà nhiếp ảnh. Họ là những người chép sử bằng ảnh trong thời bình cũng như trong thời chiến. Bản thân tôi đã chứng kiến cảnh đồng nghiệp - nhà báo Nhật Bản TAKANO iSAO - hy sinh trước mắt mình ở mặt trận biên giới phía Bắc tháng 3 năm 1979. Các đồng nghiệp của tôi là những phóng viên lăn lộn trên các chiến trường, ghi lại nhiều hình ảnh lịch sử. Sau chiến tranh, nhiều đồng nghiệp mang máy ảnh đi khắp mọi miền, ghi lại hàng nghìn bức ảnh về con người và đất nước trong thời hòa bình xây dựng... Nhưng các nhà nhiếp ảnh ấy lại chưa có một cuốn sách ảnh chân dung nói về mình. Vì vậy tôi mong muốn làm một cuốn sách như thế!".

Xin được chúc mừng nhà báo - nghệ sĩ nhiếp ảnh Ngô Minh Đạo với “90 gương mặt thân quen", tác phẩm mới trong hành trình không mệt mỏi, với tình yêu cuộc sống và con người, và sự trân trọng với các đồng nghiệp! Kính chúc ông nhiều sức khỏe, dồi dào năng lượng sáng tạo cho những tác phẩm mới!