Thành ủy và UBND TP Hồ Chí Minh đã phối hợp với Bộ Tư lệnh Thành phố cùng các đơn vị liên quan tổ chức khánh thành bia tưởng niệm cán bộ, chiến sĩ Biệt động Sài Gòn - Gia Định hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968.
Những mũi tiến công làm nên mốc son lịch sử
Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, lực lượng Biệt động Sài Gòn - Gia Định được Bộ Chỉ huy miền giao trọng trách đặc biệt: phối hợp cùng quân dân toàn miền đồng loạt tiến công vào năm mục tiêu trọng yếu - những cơ quan đầu não của Mỹ - ngụy ngay giữa nội đô Sài Gòn. Đây là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược, đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối về thời điểm, sự táo bạo trong cách đánh và tinh thần sẵn sàng hy sinh cao nhất.
Sài Gòn khi ấy được xem là trung tâm kiểm soát quan trọng nhất của đối phương, với hệ thống an ninh dày đặc và nhiều tầng bảo vệ nghiêm ngặt. Việc các chiến sĩ biệt động có thể bí mật thâm nhập, ém quân, vận chuyển vũ khí và nổ súng đúng giờ G đã tạo nên yếu tố bất ngờ lớn, gây chấn động mạnh về quân sự và tác động sâu sắc về chính trị.
Những mũi tiến công táo bạo ngay giữa đầu não đối phương đã làm thay đổi cách nhìn của dư luận quốc tế về cục diện chiến tranh tại Việt Nam.
Hình tưởng niệm cán bộ, chiến sĩ Biệt động Sài Gòn tại Bảo tàng Biệt động Sài Gòn - Gia Định.
Đằng sau những đòn đánh lịch sử ấy là quá trình chuẩn bị âm thầm, bền bỉ suốt nhiều năm. Những căn hầm bí mật được xây dựng giữa lòng phố thị; vũ khí, tài liệu được cất giấu trong sự đùm bọc của nhân dân; các cơ sở cách mạng kiên cường bám trụ, sẵn sàng tiếp ứng khi có lệnh. Thế trận lòng dân hòa quyện với thế trận quân sự đã tạo nên nền tảng vững chắc cho những đòn tiến công quyết định.
Cố Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh từng đánh giá “biệt động đã lập công đầu”, khẳng định vai trò nổi bật của lực lượng trong toàn cục cuộc tiến công. Những chiến công ấy không chỉ góp phần tạo bước ngoặt quan trọng cho cách mạng miền Nam mà còn trở thành biểu tượng của tinh thần kiên trung, mưu trí và quả cảm giữa lòng đô thị khốc liệt.
Tuy nhiên, chiến thắng nào cũng phải trả giá bằng máu. Trong 88 cán bộ, chiến sĩ trực tiếp tham gia đánh vào năm mục tiêu trọng yếu có 61 đồng chí đã anh dũng hy sinh. Những người còn lại phần lớn bị thương hoặc bị bắt, phải chịu tra tấn và tù đày. Đó là tổn thất to lớn, là nỗi đau kéo dài không chỉ với gia đình mà còn với đồng đội và các thế hệ sau. Đặc biệt, trong số những liệt sĩ ngã xuống, có 49 đồng chí bị địch tiêu hủy, không còn hài cốt, không rõ danh tính, quê quán hay thân nhân. Sau nhiều năm tìm kiếm, chỉ xác định được duy nhất một trường hợp nhưng cũng không còn người thân. Sự thiếu vắng dấu tích khiến sự hy sinh của các anh càng thêm thầm lặng, bi tráng.
Ông Nguyễn Quốc Độ, Phó Chủ nhiệm Câu lạc bộ Truyền thống kháng chiến khối vũ trang - biệt động Quân khu Sài Gòn - Gia Định cho biết, những trận đánh ấy mang ý nghĩa chiến lược và tạo tiếng vang lớn trên trường quốc tế. Theo đó, giá trị không chỉ nằm ở kết quả quân sự mà còn ở tác động chính trị sâu rộng, thể hiện ý chí và bản lĩnh của cách mạng miền Nam ngay giữa trung tâm đầu não đối phương.
Theo ông Nguyễn Quốc Độ, lực lượng khi đó gồm những cán bộ, chiến sĩ tinh nhuệ nhất, được tuyển chọn kỹ lưỡng và huấn luyện bài bản. Dù hoạt động bí mật, phân tán nhưng khi nhận lệnh, tất cả đều sẵn sàng chiến đấu đến cùng. Chính tinh thần ấy đã làm nên một chương sử hào hùng, khắc sâu trong ký ức của Thành phố và lịch sử dân tộc.
Sự ghi nhận thiêng liêng
Theo đại diện Sở Nội vụ TP Hồ Chí Minh, đơn vị vừa công bố Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc cấp bằng “Tổ quốc ghi công” đối với 49 liệt sĩ là chiến sĩ Biệt động Quân khu Sài Gòn - Gia Định đã trực tiếp chiến đấu và anh dũng hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968.
Quyết định ấy không chỉ mang ý nghĩa hành chính, mà còn là sự khẳng định chính thức của Nhà nước đối với những hy sinh thầm lặng suốt nhiều thập kỷ qua. Theo đó, những tấm bằng “Tổ quốc ghi công” được trao cho đại diện Câu lạc bộ Truyền thống kháng chiến khối vũ trang - biệt động Quân khu Sài Gòn - Gia Định và thân nhân gia đình liệt sĩ như một sự ghi nhận thiêng liêng về sự hy sinh trọn vẹn vì độc lập, tự do của dân tộc.
Các đại biểu thắp hương tại Bia tưởng niệm cán bộ, chiến sĩ Biệt động Sài Gòn - Gia Định.
Ông Lê Quốc Phong, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy TP Hồ Chí Minh cho biết, lực lượng Biệt động Sài Gòn - Gia Định là một trong những lực lượng đặc biệt tinh nhuệ của cách mạng miền Nam, hoạt động ngay trong lòng địch, trong điều kiện vô cùng hiểm nguy và khắc nghiệt. Sự hy sinh của các liệt sĩ đã góp phần quan trọng làm nên tầm vóc và ý nghĩa lịch sử to lớn của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, tạo bước ngoặt quan trọng cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc.
Những chiến sĩ Biệt động Sài Gòn chụp ảnh bên bia tưởng niệm các chiến sĩ Biệt động Sài Gòn đã hi sinh tại các mục tiêu trọng điểm.
Ông Lê Quốc Phong cho biết, việc cấp bằng “Tổ quốc ghi công” cho 49 liệt sĩ không chỉ là sự tri ân đối với quá khứ mà còn là lời nhắc nhở về trách nhiệm của thế hệ hôm nay trong việc gìn giữ, phát huy những giá trị lịch sử. Đó là trách nhiệm tiếp nối tinh thần yêu nước, bản lĩnh và ý chí kiên cường mà các thế hệ cha anh đã hun đúc bằng chính máu xương của mình.
Đối với thân nhân các gia đình biệt động, sự kiện này mang ý nghĩa đặc biệt sâu sắc. Sau nhiều năm chờ đợi, mong mỏi, sự ghi nhận của Nhà nước là niềm an ủi lớn lao, phần nào xoa dịu những mất mát không thể bù đắp. Những người mẹ, người vợ, người con của các liệt sĩ có thêm niềm tin rằng sự hy sinh của người thân mình đã và sẽ luôn được Tổ quốc trân trọng.
Trao bằng "Tổ quốc ghi công" cho gia đình 49 liệt sĩ Biệt động Quân khu Sài Gòn - Gia Định
Anh Trần Vũ Bình, con trai của Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Trần Văn Lai (biệt danh Năm U.SOM, Mai Hồng Quế) - một chiến sĩ Biệt động Sài Gòn huyền thoại, đã không giấu được xúc động khi biết tin các chiến sĩ Biệt động Sài Gòn năm xưa được tri ân.
Anh Trần Vũ Bình cho biết, gia đình anh nhiều năm nay vẫn luôn tự hào về truyền thống cách mạng của cha và đồng đội. Theo đó, việc được cấp bằng “Tổ quốc ghi công” lần này có ý nghĩa rất lớn, bởi đó là sự khẳng định rằng những hy sinh âm thầm năm xưa không hề bị lãng quên. Thế hệ con cháu hôm nay càng ý thức rõ hơn trách nhiệm phải sống, học tập và lao động xứng đáng với truyền thống gia đình, tiếp nối tinh thần kiên trung của cha anh.
Mỗi dịp Tết đến, khi thành phố rực rỡ cờ hoa và nhịp sống hối hả tạm lắng để đón một mùa xuân mới, ký ức về Biệt động Sài Gòn lại được nhắc nhớ như một phần thiêng liêng của lịch sử đô thị này. Việc tri ân không chỉ dừng lại ở một buổi lễ trang trọng, những tấm bằng Tổ quốc ghi công mà còn là sự kết nối giữa quá khứ và hiện tại, giữa những người đã ngã xuống và thế hệ đang tiếp tục xây dựng, phát triển Thành phố mang tên Bác.