Thường trực Ban Bí thư: Công tác phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ là nhiệm vụ thường xuyên của cả hệ thống chính trị

Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú và Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu đồng chủ trì Hội nghị.

Ngày 25/6/2015, Ban Bí thư đã ban hành Chỉ thị số 47. Đây là lần đầu tiên Ban Bí thư ban hành Chỉ thị về công tác này. Trong giai đoạn 2015-2025, hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý nhà nước về phòng cháy, chữa cháy đã được tăng cường, góp phần nâng cao hiệu quả công tác phòng ngừa. Trách nhiệm quản lý nhà nước về phòng cháy, chữa cháy của các cấp, các ngành được nâng lên và đạt được nhiều kết quả tích cực.

Bộ Công an, UBND các tỉnh, thành phố đã chỉ đạo kiểm tra. Qua kiểm tra, đã lập 205.792 biên bản vi phạm hành chính, xử phạt vi phạm hành chính; tạm đình chỉ 14.485 cơ sở, đình chỉ 12.716 cơ sở; khởi tố 177 vụ án, 117 bị can vi phạm quy định trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.

10 năm qua, vai trò nòng cốt của lực lượng Công an nhân dân, Quân đội nhân dân trong công tác phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ đã được phát huy. Lực lượng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ đã trực tiếp tổ chức cứu chữa 29.688 vụ cháy, 11.993 vụ cứu nạn, cứu hộ.

Lực lượng tại chỗ đã kịp thời dập tắt 12.547 vụ cháy, 1.331 vụ cứu nạn, cứu hộ. Hình ảnh các đồng chí dũng cảm, quên mình, xả thân hy sinh trong các vụ cháy, nổ, sự cố tai nạn nghiêm trọng đã được các cấp lãnh đạo và quần chúng nhân dân hết sức ghi nhận.

Tuy nhiên, bên cạnh các kết quả đạt được, trong công tác phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn còn một số tồn tại, hạn chế. Tình hình cháy, nổ mặc dù đã được kiềm giảm nhưng cháy, nổ tại hộ gia đình, nhà để ở kết hợp sản xuất kinh doanh, cơ sở tập trung đông người còn diễn biến phức tạp, một số vụ cháy gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng về người, tài sản. Trong 10 năm qua, cả nước đã xảy ra 430 vụ cháy gây thiệt hại nghiêm trọng về người, làm chết 778 người, bị thương 500 người; 381 vụ cháy gây thiệt hại nghiêm trọng về tài sản khoảng 10.025 tỷ đồng...

Quan điểm chỉ đạo mới của Ban Bí thư

Tại hội nghị, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu đã quán triệt những vấn đề, nội dung cơ bản, nhất là những quan điểm chỉ đạo mới về công tác phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ được xác định trong Chỉ thị số 02 của Ban Bí thư và Chương trình hành động của Chính phủ.

Về tổng thể chung, nội dung Chỉ thị số 02 có sự kế thừa, đồng thời, bổ sung và phát triển quan trọng về quan điểm chỉ đạo công tác phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ cho phù hợp với tình hình hiện nay. Trong đó, có những điểm mới đáng lưu ý.

Theo đó, Chỉ thị xác định cụ thể trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy, chính quyền, cơ quan, tổ chức; vai trò gương mẫu, tự giác của cán bộ, đảng viên và người dân trong công tác phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ.

Chỉ thị xác định nhiệm vụ trọng tâm của công tác phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ trong thời gian tới là: “Đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục kiến thức pháp luật, kỹ năng về phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ. Triển khai tích hợp, lồng ghép kiến thức pháp luật về phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ vào chương trình giảng dạy trong các cơ sở giáo dục. Nhân rộng các mô hình hay, sáng tạo, cách làm hiệu quả; xây dựng phong trào toàn dân tham gia phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ trong cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, khu dân cư, hộ gia đình.”

Ban Bí thư chỉ đạo: “Tăng cường hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý nhà nước về phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ, chú trọng công tác phòng ngừa. Chính quyền các cấp thường xuyên giám sát, kiểm tra, kịp thời tham mưu hoàn thiện quy chuẩn kỹ thuật về phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ phù hợp với thực tiễn. Tăng cường giám sát, thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các vi phạm, hành vi tiêu cực, tham nhũng, chấn chỉnh, khắc phục tình trạng buông lỏng quản lý nhà nước trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ.

Cùng với đó, ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ; bố trí nguồn lực và phát triển lực lượng phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ…

Tiếp theo, với sự điều hành của Thượng tướng Nguyễn Ngọc Lâm, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an, đại diện lãnh đạo các Bộ: Xây dựng, Giáo dục và Đào tạo; Thành ủy Hà Nôi, Thành phố Hồ Chí Minh, Quảng Ninh, Cần Thơ, Hiệp hội phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ trình bày các tham luận về: Quản lý hoạt động xây dựng, chú trọng công tác phòng ngừa ngay từ khâu quy hoạch, khâu thiết kế, thi công xây dựng; giáo dục, phổ biến kiến thức, kỹ năng phòng cháy, chữa cháy trong trường học, từ truyền đạt kiến thức sang rèn luyện kỹ năng, xây dựng văn hóa phòng cháy, chữa cháy; gắn quy hoạch hạ tầng phòng cháy, chữa cháy trong tổng thể quy hoạch Thủ đô, nâng cao năng lực xử lý ban đầu ngay từ cơ sở, năng lực tiếp cận xử lý cháy nổ trong điều kiện đô thị đặc thù, ngõ ngách nhỏ sâu, hướng tới xây dựng bản đồ số về chữa cháy; giải pháp khả thi trong cứu nạn, cứu hộ tại địa bàn đặc thù, có biển, đảo, khai thác hầm lò; về nâng cao kỹ năng cho người dân, nhân rộng mô hình tổ liên gia…

Chuyển từ tư duy xử lý sự vụ sang phòng ngừa chủ động

Phát biểu chỉ đạo, kết luận Hội nghị, thay mặt Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đồng chí Trần Cẩm Tú nhấn mạnh, nhìn lại chặng đường 10 năm qua, sau khi Ban Bí thư ban hành Chỉ thị số 47, lực lượng cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ đã khẳng định được vai trò nòng cốt, là chỗ dựa tin cậy của Đảng, Nhà nước và nhân dân trong việc bảo vệ tính mạng, tài sản và giữ gìn trật tự, an toàn xã hội.

“Việc tổ chức triển khai sâu rộng, hiệu quả Chỉ thị 47 của Ban Bí thư là minh chứng cho việc vận dụng sáng tạo bài học "lấy dân là gốc", đã huy động được sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và xã hội vào công tác phòng thủ dân sự, bảo vệ cuộc sống bình yên và hạnh phúc của nhân dân”, Thường trực Ban Bí thư nhấn mạnh.

Thường trực Ban Bí thư phân tích nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế, trong đó chủ yếu là do nhận thức, ý thức trách nhiệm của một số cấp ủy, chính quyền địa phương, nhất là ở cấp cơ sở còn hạn chế, chưa chủ động thực hiện chức năng, nhiệm vụ quản lý nhà nước theo thẩm quyền, còn có tư tưởng "thoái thác", "trông chờ" vào việc tham mưu. Cá biệt, có địa phương còn "khoán trắng" cho lực lượng chuyên trách; xử lý các tồn tại, vi phạm chưa kịp thời, chưa triệt để...

Từ đó, Thường trực Ban Bí thư đề nghị các cấp ủy, tổ chức đảng địa phương, cơ quan, đơn vị tổ chức rà soát, kiểm điểm nghiêm túc, nhất là những nguyên nhân chủ quan, gắn với trách nhiệm cụ thể của các cấp, các ngành, của người đứng đầu các địa phương, đơn vị để khắc phục triệt để những tồn tại, hạn chế, tổ chức triển khai hiệu quả Chỉ thị số 02 với mục tiêu cao nhất là bảo đảm an toàn tuyệt đối tính mạng và tài sản cho người dân, tổ chức và doanh nghiệp, góp phần tích cực vào nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, phát triển kinh tế, xã hội toàn diện, bền vững của đất nước.

Lấy phòng ngừa là chính, địa bàn cơ sở, khu dân cư, tổ dân phố làm trọng tâm

Thường trực Ban Bí thư nêu rõ, trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội gắn với quá trình đô thị hóa, hiện đại hóa và phát triển khoa học công nghệ diễn ra mạnh mẽ, biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh, cùng với nguy cơ cháy, nổ và các sự cố tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp, khó lường. Công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ không chỉ là nhiệm vụ thường xuyên của các cơ quan chức năng mà còn là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, trong đó có vai trò lãnh đạo toàn diện, trực tiếp của Đảng.

Nhấn mạnh thêm một số nội dung cần triển khai thực hiện, Thường trực Ban Bí thư nêu bật tầm quan trọng của việc tập trung nâng cao nhận thức chính trị, xác định rõ trách nhiệm của các cấp ủy, tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên, nhất là trách nhiệm của người đứng đầu đối với công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ với mục tiêu bảo đảm an ninh trật tự, bảo vệ sức khỏe, tính mạng, cuộc sống bình yên, hạnh phúc của mỗi người dân, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội toàn diện, bền vững ở mỗi địa phương và của cả nước.

“Đây là yếu tố nền tảng, có ý nghĩa quyết định đến hiệu quả triển khai các nhiệm vụ, giải pháp trong thực tiễn, là nhiệm vụ trọng tâm, vừa cấp bách, vừa thường xuyên, liên tục, lâu dài, đòi hỏi sự kiên trì, bền bỉ, quyết liệt, quyết tâm rất cao; đồng thời cũng là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị, cần có sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ của các cấp, các ngành, vai trò nòng cốt của các lực lượng chuyên trách và sự tham gia tích cực của các tầng lớp nhân dân”, Thường trực Ban Bí thư nhấn mạnh.

Đồng chí Trần Cẩm Tú đề nghị các cấp ủy đảng và chính quyền cần quán triệt và thực hiện tốt phương châm lấy phòng ngừa là chính, lấy địa bàn cơ sở, khu dân cư, tổ dân phố làm trọng tâm để triển khai tổ chức thực hiện; phải thường xuyên quan tâm làm tốt công tác tuyên truyền, vận động cho người dân; trong đó, mỗi cán bộ, đảng viên phải gương mẫu chấp hành và vận động gia đình, người thân chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật. Đồng thời, củng cố lực lượng tại chỗ, nâng cao năng lực ứng phó sự cố theo phương châm "4 tại chỗ", công tác huấn luyện, diễn tập cần được tổ chức thường xuyên, sát với tình hình thực tiễn; chú trọng nâng cao kỹ năng phối hợp, khả năng xử lý tình huống kịp thời, hiệu quả.

Thường trực Ban Bí thư nêu yêu cầu tiếp tục nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước theo phương châm "tiền kiểm bảo đảm, hậu kiểm thường xuyên"; tăng cường kiểm tra, giám sát việc thi hành chính sách, pháp luật, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; tiếp tục nghiên cứu hoàn thiện cơ chế, chính sách, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, bảo đảm liên thông cơ sở dữ liệu giữa các ngành, các cấp, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp; xử lý kịp thời, nghiêm minh các vi phạm, kiên quyết không để xảy ra tình trạng buông lỏng quản lý nhà nước trong lĩnh vực này.

Chương trình hành động của Chính phủ đã giao nhiệm vụ cụ thể cho từng Bộ, ngành có liên quan. Nhấn mạnh điều này, đồng chí Trần Cẩm Tú đề nghị các Bộ, ngành quán triệt, bám sát để khẩn trương tổ chức triển khai thực hiện bảo đảm đúng lộ trình, tiến độ đề ra.

Đề cập vai trò chủ công, nòng cốt, Thường trực Ban Bí thư đề nghị, tập trung xây dựng lực lượng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ thật sự tinh nhuệ, hiện đại. “Lực lượng Công an phải giữ vai trò chủ công, nòng cốt, phối hợp chặt chẽ với Quân đội và các lực lượng chức năng liên quan; tập trung huấn luyện, nâng cao kỹ năng nghiệp vụ cho cán bộ, chiến sĩ để giải quyết các tình huống ngay từ khi mới phát sinh, hạn chế tối đa thiệt hại về người và tài sản”, Thường trực Ban Bí thư nêu rõ.

Cùng với đó là ưu tiên đầu tư nguồn lực để nâng cấp cơ sở vật chất, trang thiết bị, phương tiện; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ hiện đại, đáp ứng tốt yêu cầu trong thực hiện nhiệm vụ và cần xác định đây là nhiệm vụ cấp bách, ưu tiên hàng đầu và cũng là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị để nâng cao hiệu quả công tác trong thời gian tới.

Về những tồn tại, hạn chế, khó khăn, vướng mắc và kiến nghị, đề xuất của các Bộ, ngành, địa phương, Thường trực Ban Bí thư đề nghị Đảng ủy Công an Trung ương tiếp thu đầy đủ, phối hợp cùng Văn phòng Trung ương Đảng và các Bộ, ngành liên quan tham mưu, đề xuất các giải pháp giải quyết cụ thể, kịp thời, nhất là những khó khăn, vướng mắc về cơ chế, chính sách, pháp luật cần phải được tập trung tháo gỡ nhanh để nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác trong thời gian tới.

Đồng chí Trần Cẩm Tú đề nghị, sau Hội nghị, các Tỉnh ủy, Thành ủy, Đảng ủy các Bộ, ngành tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến, quán triệt nội dung Chỉ thị số 02 đến từng chi bộ, cán bộ, đảng viên và người dân; đồng thời khẩn trương xây dựng kế hoạch, chương trình hành động cụ thể để tổ chức thực hiện trên tinh thần đổi mới, sáng tạo, phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh của từng địa phương, đơn vị; thường xuyên làm tốt công tác kiểm tra, đôn đốc, bảo đảm việc thực hiện Chỉ thị đạt hiệu quả cao nhất.