Đại sứ Đặng Thị Thu Hà trả lời phỏng vấn TTXVN. Ảnh: TTXVN phát
Xin Đại sứ cho biết ý nghĩa của việc Chủ tịch Quốc hội Việt Nam tham dự IPU-152 tại Thổ Nhĩ Kỳ trong bối cảnh vai trò của ngoại giao nghị viện ngày càng được đề cao, cũng như vai trò của Thổ Nhĩ Kỳ với tư cách nước chủ nhà?
Từ ngày 15-18/4/2026, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Phu nhân sẽ tham dự Đại hội đồng Liên minh Nghị viện thế giới lần thứ 152 (IPU-152) và tiến hành một số hoạt động song phương tại Thổ Nhĩ Kỳ. Việc Chủ tịch Quốc hội Việt Nam Trần Thanh Mẫn tham dự kỳ họp Đại hội đồng IPU-152, một hoạt động ngoại giao nghị viện ở tầm cao, kết hợp đối ngoại đa phương và song phương, có ý nghĩa hết sức quan trọng trên nhiều phương diện.
Trước hết, đây là chuyến công tác nước ngoài chính thức đầu tiên của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn trên cương vị Chủ tịch Quốc hội khóa XVI, ngay sau thành công của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV và cuộc bầu cử Quốc hội khóa XVI. Đây là sự triển khai cụ thể đường lối đối ngoại của Đại hội Đảng lần thứ XIV: độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại; phát triển đường lối đối ngoại trong kỷ nguyên mới tương xứng với tầm vóc lịch sử, văn hóa và vị thế của đất nước. Đồng thời, đây cũng là hoạt động triển khai cụ thể các văn bản chỉ đạo quan trọng của Bộ Chính trị, Ban Bí thư liên quan đối ngoại và hội nhập quốc tế, đối ngoại đa phương, trong đó có đối ngoại Quốc hội.
Thứ hai, IPU-152 là hội nghị lớn nhất của các Chủ tịch Quốc hội thế giới trong năm 2026. Kể từ khi được kết nạp (năm 1979) đến nay, Quốc hội Việt Nam luôn là thành viên tích cực, tiên phong trong việc thúc đẩy các khuôn khổ hợp tác của Liên minh Nghị viện Thế giới. Không chỉ chủ động đưa ra nhiều sáng kiến thiết thực, Việt Nam còn luôn sẵn sàng đồng hành cùng IPU và các quốc gia thành viên hiện thực hóa các mục tiêu duy trì hòa bình và phát triển bền vững toàn cầu. Sự hiện diện và tham dự tích cực, thực chất tại diễn đàn Liên minh Nghị viện Thế giới giúp Việt Nam trực tiếp tham gia vào việc định hình các quy luật và chuẩn mực chung, đóng góp vào việc tăng cường chủ nghĩa đa phương, thúc đẩy hợp tác nghị viện với các nước, phát huy vai trò, vị thế của Việt Nam và Quốc hội Việt Nam trên trường quốc tế. Đây là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu trong các hoạt động ngoại giao nghị viện đa phương, nhằm thúc đẩy và bảo vệ các lợi ích của Việt Nam, đồng thời tham khảo quan điểm các nước về các vấn đề quốc tế và thể hiện quan điểm của Việt Nam về các mối quan tâm chung trên toàn cầu.
Thứ ba, ở góc độ song phương, chuyến công tác của Chủ tịch Quốc hội sẽ góp phần củng cố hơn nữa quan hệ hữu nghị tốt đẹp giữa Việt Nam với Thổ Nhĩ Kỳ và các nước. Nhân dịp hội nghị, Chủ tịch Quốc hội sẽ tiến hành nhiều cuộc gặp gỡ, tiếp xúc với lãnh đạo IPU, các tổ chức quốc tế và nghị viện các nước, trao đổi các biện pháp nhằm thúc đẩy quan hệ và hợp tác. Đây cũng là cơ hội để chia sẻ về những thành tựu kinh tế - xã hội của đất nước, về đường lối đối ngoại, về khát vọng phát triển của dân tộc trong kỷ nguyên vươn mình, đồng thời tăng cường đoàn kết, hợp tác quốc tế vì hòa bình và thịnh vượng cho mọi quốc gia, khu vực và thế giới.
Tôi đánh giá cao vai trò của Thổ Nhĩ Kỳ trong việc đăng cai tổ chức IPU-152. Thổ Nhĩ Kỳ không chỉ là quốc gia có vai trò quan trọng trong khu vực, mà còn là một nhịp cầu địa chiến lược và văn hóa nối liền Á - Âu. Thời gian qua, Thổ Nhĩ Kỳ đã thể hiện vai trò trung gian hòa giải tích cực trong nhiều điểm nóng xung đột quốc tế và khu vực. Việc Thổ Nhĩ Kỳ chọn Istanbul – thành phố biểu tượng của sự giao thoa các nền văn minh – làm nơi tổ chức kỳ họp, cho thấy tầm nhìn chiến lược của nước chủ nhà trong việc nỗ lực kiến tạo một không gian đối thoại cởi mở, bao trùm. Tôi tin tưởng rằng, với năng lực tổ chức chuyên nghiệp của nước chủ nhà, kỳ họp IPU-152 tại Thổ Nhĩ Kỳ sẽ đạt được những kết quả thực chất, đóng góp hiệu quả vào hòa bình và thịnh vượng chung.
Theo Đại sứ, chuyến công tác lần này sẽ mở ra những cơ hội gì để thúc đẩy quan hệ Việt Nam–Thổ Nhĩ Kỳ, đặc biệt trong các lĩnh vực kinh tế, thương mại và hợp tác nghị viện?
Đến Thổ Nhĩ Kỳ lần này, ngoài các hoạt động trong khuôn khổ Đại hội đồng Liên minh Nghị viện thế giới lần thứ 152, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn sẽ có nhiều hoạt động song phương nhằm tăng cường quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa Việt Nam và nước chủ nhà như: hội kiến với Chủ tịch Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ, chủ trì Tọa đàm Đối thoại chính sách thúc đẩy hợp tác song phương, gặp gỡ các tổ chức kinh tế, doanh nghiệp, lãnh đạo địa phương... Đặc biệt, Chủ tịch Quốc hội và Phu nhân sẽ có buổi gặp gỡ thân mật với các cán bộ nhân viên Đại sứ quán và cộng đồng người Việt Nam tại Thổ Nhĩ Kỳ.
Được thiết lập từ năm 1978, trải qua gần 5 thập kỷ, quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Việt Nam có những bước phát triển rất tích cực. Trao đổi đoàn các cấp ngày càng tăng. Kim ngạch thương mại song phương năm 2025 đạt gần 2,3 tỷ USD.
Hiện Thổ Nhĩ Kỳ có 49 dự án đầu tư vào Việt Nam, với tổng số vốn gần 1,8 tỷ USD. Có thể nói, Thổ Nhĩ Kỳ là một trong những nhà đầu tư hàng đầu của Việt Nam ở khu vực, trong khi Việt Nam là một trong những đối tác thương mại hàng đầu của Thổ Nhĩ Kỳ ở Đông Nam Á. Hợp tác quốc phòng và công nghiệp quốc phòng có các bước phát triển vượt bậc khi Văn phòng Tùy viên Quốc phòng cũng vừa mới được thành lập tại mỗi nước. Tình hữu nghị giữa hai nước còn được phản chiếu qua tinh thần giúp đỡ nhau trong khó khăn, hoạn nạn. Việc Việt Nam cử hai đoàn cứu hộ sang hỗ trợ người dân Thổ Nhĩ Kỳ trong thảm họa động đất đầu năm 2023 là minh chứng sống động cho sự gắn kết sâu sắc giữa nhân dân hai nước. Hiện có khoảng 200 người Việt Nam đang sinh sống, học tập tại Thổ Nhĩ Kỳ.
Trong tổng thể đó, quan hệ giữa Quốc hội Việt Nam và Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ là một trong những trụ cột then chốt, tạo nền tảng pháp lý và chính trị vững chắc để thúc đẩy quan hệ song phương đi vào chiều sâu; tăng cường sự hiểu biết và tin cậy lẫn nhau giữa lãnh đạo cấp cao hai nước; tạo hành lang pháp lý và thúc đẩy hợp tác kinh tế - thương mại cũng như hợp tác trên các lĩnh vực khác; giúp tăng cường sự phối hợp giữa hai nước trên các diễn đàn đa phương, đẩy mạnh ngoại giao nhân dân…
Trong bối cảnh hai nước đang hướng tới kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao (1978 - 2028), tôi tin tưởng rằng chuyến thăm của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn sẽ mở ra những cơ hội mới, những động lực quan trọng để mối quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa Việt Nam - Thổ Nhĩ Kỳ sẽ tiếp tục gặt hái những thành công mới.
Việt Nam dự kiến sẽ truyền tải những thông điệp và đóng góp gì tại IPU-152 nhằm thúc đẩy hợp tác đa phương, nhất là trong các vấn đề toàn cầu như phát triển bền vững, chuyển đổi số và hòa bình, ổn định khu vực?
Tại IPU-152, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn sẽ dự Lễ Khai mạc và phát biểu tại Phiên thảo luận chung về chủ đề “Nuôi dưỡng hy vọng, bảo đảm hòa bình và bảo vệ công lý cho các thế hệ tương lai”, bày tỏ lập trường của Việt Nam đối với tình hình an ninh, chính trị và kinh tế-xã hội cũng như các thách thức của quốc tế và khu vực; nhấn mạnh yêu cầu củng cố niềm tin vào hòa bình, công lý, đề cao vai trò của nghị viện và hợp tác liên nghị viện trong giải quyết các thách thức hiện tại và định hình tương lai bền vững cho thế hệ sau; chia sẻ các thành tựu phát triển kinh tế quan trọng của đất nước sau hành trình 40 năm Đổi mới và tầm nhìn, định hướng, chiến lược phát triển đất nước, đường lối đối ngoại của Đại hội Đảng XIV; và đề xuất giải pháp nâng cao năng lực lập pháp, giám sát và đẩy mạnh hợp tác đa phương.
Đoàn Việt Nam cũng sẽ tham dự các phiên thảo luận tại Hội đồng điều hành, các ủy ban thường trực về các vấn đề hòa bình và an ninh quốc tế, phát triển bền vững, dân chủ và nhân quyền, các vấn đề Liên hợp quốc, các diễn đàn Nghị sĩ trẻ, Địa chính trị châu Á – Thái Bình Dương; tham dự và phát biểu tại Tọa đàm “Công ước Liên hợp quốc về chống Tội phạm mạng: Góc nhìn nghị viện trong phê chuẩn và thực thi”, thể hiện vai trò chủ động, trách nhiệm của Việt Nam trong thúc đẩy hợp tác quốc tế về an ninh mạng, tiếp nối thành công đăng cai Lễ mở ký Công ước Hà Nội tháng 10/2025.
Quốc hội Việt Nam cũng sẽ cùng nghị viện các nước thảo luận về lộ trình nâng cao năng lực lập pháp, giám sát và đẩy mạnh hợp tác đa phương; đề xuất một số định hướng, giải pháp phát huy các giá trị cốt lõi và tầm quan trọng của hệ thống đa phương, các nguyên tắc của luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên hợp quốc, tăng cường hợp tác và đoàn kết quốc tế, đẩy mạnh hợp tác liên nghị viện.
Việt Nam cũng sẽ đóng góp ý kiến đối với các dự thảo Nghị quyết của IPU-152 về chủ đề “Vai trò của các nghị viện trong việc thiết lập các cơ chế quản lý mạnh mẽ sau xung đột và khôi phục hòa bình công bằng và lâu dài” và “Xây dựng nền kinh tế toàn cầu công bằng và bền vững".
Đến với kỳ họp Đại hội đồng IPU-152 tại Thổ Nhĩ Kỳ lần này, đoàn đại biểu cấp cao Quốc hội Việt Nam mang theo tâm thế chủ động, tích cực và một thông điệp xuyên suốt: Việt Nam luôn là một người bạn, một đối tác tin cậy và một thành viên tích cực và có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế. Thông qua những thông điệp và đóng góp thực chất tại kỳ họp, Việt Nam kỳ vọng sẽ làm sâu sắc hơn nữa dấu ấn của Quốc hội Việt Nam tại IPU, đồng thời tranh thủ tối đa sự đồng thuận, ủng hộ của bạn bè quốc tế đối với công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước.
Trân trọng cảm ơn Đại sứ.