Quang cảnh phiên trù bị Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026-2031. Ảnh: Minh Đức/TTXVN
Lắng nghe tiếng nói trẻ em trong xây dựng chính sách
Chủ tịch Hội Bảo vệ quyền trẻ em Nguyễn Thị Thanh Hoà cho rằng, dự thảo văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI đã đề ra nhiều nội dung gắn trực tiếp với trách nhiệm của các tổ chức thành viên, trong đó có công tác chăm sóc, giáo dục và bảo vệ trẻ em.
Theo bà Nguyễn Thị Thanh Hòa, các nhiệm vụ được nêu trong dự thảo Văn kiện như phát động phong trào thi đua, vận động nguồn lực cho an sinh xã hội, mỗi tổ chức hằng năm đăng ký hoàn thành ít nhất một nhiệm vụ trọng tâm với sản phẩm cụ thể hay tăng cường phản biện xã hội… đều mở ra không gian hoạt động và trách nhiệm rõ nét hơn cho các tổ chức thành viên của Mặt trận.
Nội dung của 7 chương trình hành động trong dự thảo văn kiện Đại hội được đánh giá có tác động tới nhiều tầng lớp nhân dân và toàn xã hội, trong đó có trẻ em, nhóm đối tượng chiếm gần 1/4 dân số. Đây là nhóm đối tượng đặc thù do chưa phát triển toàn diện, đồng thời là nguồn nhân lực tương lai của đất nước.
Dự thảo cũng đề cập đến các nội dung như phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc; đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân; xây dựng khu dân cư toàn diện, an toàn; phát huy vai trò làm chủ của người dân; chăm lo đời sống nhân dân; đổi mới nội dung, phương thức hoạt động và nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ cũng được quan tâm.
Từ các định hướng này, Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam kỳ vọng Đảng và Nhà nước sẽ tạo thêm điều kiện, cơ chế và động lực mới để các tổ chức thành viên phát huy vai trò trong đời sống xã hội, nhất là ở các lĩnh vực liên quan trực tiếp đến trẻ em, gia đình và cộng đồng.
Từ thực tiễn hoạt động và căn cứ vào các nhiệm vụ được Đảng và Nhà nước giao tại Chỉ thị số 28 của Bộ Chính trị, tại Luật trẻ em năm 2016, Nghị quyết của Quốc hội, Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ, Hội xác định các nhiệm vụ trọng tâm theo Luật Trẻ em gồm: thu thập ý kiến trẻ em để tham gia góp ý xây dựng chính sách, pháp luật; tham gia giám sát việc thực hiện các chính sách liên quan quyền trẻ em; đồng thời lên tiếng, kiến nghị đối với các vụ việc vi phạm quyền trẻ em; tham gia các hoạt động bảo đảm an sinh xã hội cho trẻ em,... Đối với việc xây dựng chính sách pháp luật, tiếng nói của trẻ em cần được lắng nghe trực tiếp trong quá trình xây dựng và thực thi chính sách, thay vì chỉ thông qua góc nhìn của người lớn.
Theo Chủ tịch Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam, tinh thần xuyên suốt của Đại hội MTTQ Việt Nam lần thứ XI là "Đoàn kết-Dân chủ-Đổi mới-Sáng tạo-Phát triển", đòi hỏi các tổ chức thành viên tiếp tục đổi mới phương thức hoạt động, tăng kết nối hành động và phát huy trách nhiệm xã hội trong từng lĩnh vực cụ thể.
Từ tinh thần đó, Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam kỳ vọng Đại hội sẽ tạo thêm sức mạnh mới cho hệ thống Mặt trận và các tổ chức thành viên trong việc xây dựng môi trường an toàn, lành mạnh cho trẻ em, không để trẻ em nào bị bỏ lại phía sau trong quá trình phát triển đất nước.
Phát triển phong trào học tập từ cơ sở
Bên cạnh lĩnh vực chăm sóc, bảo vệ trẻ em, nội dung xây dựng xã hội học tập, phát triển nguồn nhân lực cũng được Hội Khuyến học Việt Nam quan tâm tại Đại hội lần này.
Trong chương trình hành động của Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026-2031, một trong 7 nội dung được đề ra là động viên các tầng lớp nhân dân thi đua học tập, lao động, sáng tạo, tham gia phát triển kinh tế - xã hội, giữ gìn và phát huy truyền thống văn hóa dân tộc, chăm lo đời sống Nhân dân, góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Gắn với định hướng này, phong trào khuyến học những năm qua tiếp tục phát triển rộng khắp với hệ thống tổ chức phủ kín các xã, phường, thị trấn, tổ dân phố, thôn, ấp trên cả nước. Tính đến cuối năm 2025, toàn Hội có hơn 28 triệu hội viên.
Các cấp Hội đã phối hợp với các tổ chức trong Mặt trận, các bộ, ngành triển khai các mô hình "Gia đình học tập", "Dòng họ học tập", "Cộng đồng học tập", "Đơn vị học tập", "Công dân học tập", qua đó thúc đẩy phong trào học tập trong nhân dân ngày càng đi vào chiều sâu.
Hiện tỷ lệ "Gia đình học tập" đạt 71%, "Dòng họ học tập" đạt 75%. Việc triển khai các mô hình học tập không chỉ góp phần xây dựng nông thôn mới, khu dân cư văn minh mà còn phát huy vai trò của gia đình, dòng họ trong gìn giữ truyền thống hiếu học và các giá trị văn hóa của dân tộc.
Cùng với đó, phong trào "Bình dân học vụ số" đang được triển khai nhằm hỗ trợ người dân tiếp cận công nghệ thông tin, kỹ năng số và thích ứng với chuyển đổi số.
Trong bối cảnh khoa học công nghệ và trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ, học tập suốt đời đang trở thành yêu cầu tất yếu đối với mỗi người dân. Quan điểm "Ai không học là lùi, công việc sẽ gạt mình lại phía sau" tiếp tục được xác định là một trong những tinh thần xuyên suốt của phong trào khuyến học hiện nay.
Bên cạnh việc mở rộng phong trào học tập trong nhân dân, nhiều hoạt động khuyến học, khuyến tài cũng được triển khai rộng khắp như chương trình học bổng "Học không bao giờ cùng", giải thưởng "Nhân tài Đất Việt", các mô hình "Tự học thành tài" trong lĩnh vực nông nghiệp, công nghệ thông tin, y tế, môi trường…
Hàng triệu suất học bổng đã được trao cho học sinh, sinh viên nghèo vượt khó và những cá nhân có thành tích xuất sắc trong học tập, lao động sáng tạo. Đặc biệt, giải thưởng "Nhân tài Đất Việt" sau 18 kỳ tổ chức đã trở thành một thương hiệu trong lĩnh vực khuyến học, khuyến tài, góp phần thúc đẩy tinh thần đổi mới sáng tạo và phát triển khoa học công nghệ. Ngoài ra, việc thúc đẩy học tập của người lớn thông qua các trung tâm học tập cộng đồng cũng tạo điều kiện để người dân học tập thường xuyên, học tập suốt đời.
Trong điều kiện hiện nay, công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo đang tác động mạnh mẽ; thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV và chương trình hành động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, quan điểm chủ đạo trong công tác khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập là phục vụ sự phát triển bền vững của đất nước phải bằng tri thức trong đó tinh thần tự học. Hiện, các cấp hội đang nỗ lực triển khai 5 mô hình học tập, nòng cốt là mô hình "Công dân học tập", "Dòng họ học tập" theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ.
Những ý kiến tâm huyết gửi tới Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam (12-13/5) cho thấy Mặt trận đã, đang và sẽ luôn là nơi tập hợp, quy tụ, phát huy các sáng kiến, tâm huyết của các tổ chức chính trị - xã hội thành viên!