Người dân mua sắm hàng hoá Tết tại các siêu thị lớn ở TP Hồ Chí Minh.
Săn hàng giá rẻ, "chốt đơn" trên mạng xã hội
Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh, người tiêu dùng tại TP Hồ Chí Minh có thể “dạo chợ Tết” trên Facebook, Zalo, TikTok Shop hay các nhóm cộng đồng. Những buổi livestream kéo dài hàng giờ, kèm theo lời mời gọi “giá tại xưởng”, “đặc sản chính gốc”, “mua sớm - giá tốt” đã trở thành hình ảnh quen thuộc mỗi dịp cận Tết.
Hiện nay, nhiều gia đình lựa chọn mua sắm online (trực tuyến) để tiết kiệm thời gian, dễ so sánh giá và tận dụng mã giảm, miễn phí vận chuyển, thay vì chen chúc ở chợ hay siêu thị. Xu hướng “săn hàng giá rẻ nhưng phải độc, lạ và đúng chất Tết” đang dẫn dắt hành vi mua sắm trên các nền tảng số. Theo ghi nhận của phóng viên, sức mua hàng Tết online tập trung vào nhóm quần áo, thiết bị gia dụng, các sản phẩm dễ bảo quản, tiện làm quà biếu hoặc bày mâm cỗ... Đáng chú ý, nhóm hàng quần áo Tết, đồ khô, bánh kẹo và đặc sản vùng miền tiếp tục chiếm ưu thế.
Chị Thu Hạnh, phường Bình Thạnh (TP Hồ Chí Minh) cho biết, năm nay chị chọn mua sắm quần áo đón Tết hoàn toàn qua mạng. Gần đây, chị đặt mua 4 chiếc quần jean từ một cửa hàng trên TikTok Shop. “Mua online tiện hơn, có thể xem mẫu, so giá, đọc bình luận của người mua trước. Bên bán cho kiểm tra hàng trước khi thanh toán nên mình khá yên tâm. Hàng giao nhanh, chất vải đúng như quảng cáo nên trải nghiệm năm nay khá hài lòng", chị Thu Hạnh cho biết thêm.
Giá các mặt hàng tôm khô được bày bán khá nhiều trên các trang mạng. Ảnh chụp màn hình
Tương tự, trên các nền tảng trực tuyến, nhiều mặt hàng phục vụ Tết như tôm khô, cá khô... được rao bán sôi động với mức giá khá đa dạng. Ví dụ như loại tôm đất khô nguyên vỏ hiện phổ biến từ 750.000 - 790.000 đồng/kg, trong khi tôm khô lột vỏ dao động khoảng 1,7 - 1,98 triệu đồng/kg. Riêng dòng tôm khô hàng tuyển chọn kỹ, giá có thể lên tới 2,4 triệu đồng/kg.
Ở phân khúc phổ thông, nhiều cửa hàng online chào bán tôm khô Cà Mau loại bình dân khoảng 110.000 đồng/gói, hoặc tôm khô 100 gram giá khoảng 65.000 đồng, phục vụ nhu cầu mua lẻ, nấu ăn hằng ngày và làm quà Tết tiết kiệm.
Anh Thanh Tùng, chủ một shop Tungshop chuyên bán hải sản trên Facebook cho biết: "Giá tôm khô thường tăng mạnh vào giai đoạn cận Tết do nhu cầu cao, trong khi nguồn hàng đẹp không nhiều. Càng sát Tết, khách hỏi càng đông nhưng không phải lúc nào cũng có đủ hàng tuyển. Ai muốn tôm đều, màu đẹp thường phải đặt hàng từ bây giờ mới có hàng".
Dưới các video, bài đăng bán đặc sản, nhiều bình luận liên tục hỏi về giá cá khô, mực khô, nguồn gốc và cách bảo quản. Theo ghi nhận, cá khô một nắng, cá sặc khô đang được chào bán phổ biến từ 120.000 - 220.000 đồng/kg, tùy loại và độ tuyển chọn. Trong khi đó, mực khô loại vừa dao động khoảng 450.000 - 650.000 đồng/kg; còn mực tuyển, kích cỡ lớn có thể lên tới 800.000 đồng/kg. Người mua ưu tiên cửa hàng quay video đóng gói, giao hàng tại chỗ để yên tâm về chất lượng.
Mặt hàng bánh kẹo, mứt Tết được người dân chọn mua nhiều nhất.
Trên các kênh online, măng khô và nấm mộc nhĩ cũng được tìm mua nhiều dịp Tết. Măng khô rừng, măng Tây Bắc hiện được chào bán khoảng 180.000 - 450.000 đồng/kg, tùy loại và độ tuyển chọn. Trong khi đó, mộc nhĩ khô dao động từ 120.000 - 300.000 đồng/kg, nhắm vào nhóm người tiêu dùng ưu tiên thực phẩm sạch, dễ bảo quản.
Theo các chủ shop bán hàng trên mạng xã hội, hình thức bán hàng qua livestream, video hậu trường không chỉ giúp minh bạch quy trình mà còn tạo sự gắn kết, khiến người mua sẵn sàng chi trả cao hơn cho sản phẩm được cho là “chất lượng thật”. Sức mua hàng qua bán livestream năm nay tăng khoảng 30 - 40% so với cùng kỳ năm ngoái, khách hàng chốt đơn khá nhanh.
Kênh truyền thống dè dặt, sức mua chờ cao điểm
Trái với không khí sôi động trên các kênh online, sức mua tại hệ thống bán lẻ truyền thống tại TP Hồ Chí Minh thời điểm này vẫn khá chậm. Nhu cầu chủ yếu tập trung vào bánh kẹo và giỏ quà Tết đóng sẵn, song mức độ phong phú giữa các mô hình bán lẻ có sự chênh lệch rõ rệt. Tại các hệ thống siêu thị quy mô lớn như: Co.opmart, Aeon, Emart, hàng Tết được triển khai sớm với nhiều phân khúc giá. Các đơn vị này cũng chủ động nhận đơn hàng số lượng lớn phục vụ nhu cầu biếu tặng cuối năm của doanh nghiệp, công đoàn và đối tác. Nhiều chương trình khuyến mãi theo chủ đề Tết, tích điểm, mua càng nhiều giảm càng sâu được áp dụng nhằm kích cầu sớm.
Ngược lại, ở các chuỗi thiên về mua sắm hằng ngày như Co.op Food, Winmart+, Bách Hóa Xanh, Satrafoods... các mặt hàng Tết chủ yếu xoay quanh bánh kẹo quen thuộc, ít lựa chọn giỏ quà. Các kệ hàng vẫn ưu tiên thực phẩm thiết yếu, phục vụ nhu cầu tiêu dùng thường nhật hơn là mua sắm Tết quy mô lớn.
Đại diện một siêu thị tại phường Tăng Nhơn Phú cho biết, lượng người mua Tết thời điểm này chưa nhiều, chủ yếu là các đơn hàng đặt sớm từ tổ chức, doanh nghiệp hoặc nhóm thiện nguyện. Người mua lẻ phần lớn vẫn dừng ở mức xem hàng, so giá, chưa vội xuống tiền. Với phân khúc quà Tết, các giỏ dưới 500.000 đồng đang được quan tâm nhiều nhất.
Theo bà Nguyễn Phương Nga, Giám đốc Khối Kinh doanh Công ty nghiên cứu thị trường Numerator Việt Nam, hành vi tiêu dùng Tết năm nay có sự dịch chuyển rõ. Thay vì mua sắm theo cảm tính, người tiêu dùng ưu tiên sản phẩm thiết thực, tập trung cho gia đình gần gũi và giá trị sử dụng lâu dài.
Ở góc độ nhà bán lẻ, ông Nguyễn Ngọc Thắng, Phó Tổng Giám đốc Saigon Co.op cho biết, trước Tết khoảng 3 - 4 tuần, sức mua tại kênh bán lẻ hiện đại thường tập trung vào bia, nước giải khát, bánh hộp và các giỏ quà đóng sẵn phục vụ nhu cầu biếu tặng. Khi chỉ còn 1 - 2 tuần cận Tết, thị trường mới chuyển mạnh sang nhóm thực phẩm tiêu dùng, gồm hạt khô và thực phẩm tươi sống như cá, thịt, rau củ, trái cây.
Mặt hàng bánh kẹo được giảm giá khá nhiều tại các siêu thị ở TP Hồ Chí Minh.
Trong bối cảnh mua sắm online phát triển mạnh, vấn đề an toàn và quyền lợi người tiêu dùng cũng được đặt ra. Ông Nguyễn Viết Hồng, Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ Quyền lợi người tiêu dùng TP Hồ Chí Minh khuyến cáo, người mua nên ưu tiên các kênh bán hàng uy tín, có thông tin người bán rõ ràng, địa chỉ, số điện thoại và chính sách đổi trả cụ thể. Với thực phẩm và đặc sản, người tiêu dùng cần yêu cầu thêm thông tin về nguồn gốc, chứng nhận an toàn, đồng thời kiểm tra kỹ hàng khi nhận để hạn chế rủi ro trong cao điểm mua sắm.
"Nhìn tổng thể, thị trường Tết năm nay phản ánh rõ sự chuyển dịch từ kênh truyền thống sang kênh online, không chỉ ở cách thức mua sắm mà còn ở tư duy tiêu dùng. Người mua ngày càng chủ động tìm kiếm giá trị thực, trải nghiệm tiện lợi và sự minh bạch thông tin. Trong khi đó, các nhà bán lẻ truyền thống buộc phải đổi mới, từ đa dạng hóa sản phẩm đến kết hợp bán hàng đa kênh, nếu không muốn “chậm nhịp” trong cuộc đua giành giỏ hàng của người tiêu dùng hiện đại", bà Vũ Kim Hạnh, Chủ tịch Hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam chất lượng cao, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Kinh doanh và Hỗ trợ Doanh nghiệp BSA nhấn mạnh.