Tàu chở dầu khí tự nhiên hóa lỏng di chuyển qua eo biển Hormuz về tới cảng Mundra ở Kutch, Ấn Độ. Ảnh tư liệu: ANI/TTXVN
Theo Al Jazeera ngày 13/7, giá dầu thế giới tăng hơn 3%, với dầu Brent tăng 3,3% lên 78,50 USD/thùng và WTI tăng 3,4% lên 73,83 USD/thùng. Đà tăng diễn ra sau khi Mỹ nối lại các cuộc không kích vào Iran, làm gia tăng lo ngại giao tranh sẽ tiếp tục cản trở hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz.
Chuyên gia năng lượng Omid Shokri tại Đại học George Mason (Mỹ) nhận định dầu Brent có thể vượt ngưỡng 80 USD/thùng nếu bạo lực tiếp diễn, khi giới giao dịch cộng thêm mức bù rủi ro địa chính trị vào giá.
Theo ông Shokri, nguy cơ giá dầu tăng mạnh hơn sẽ xuất hiện nếu giao tranh trực tiếp hạn chế hoạt động của tàu chở dầu qua eo biển Hormuz hoặc gây thiệt hại cho các cơ sở sản xuất và xuất khẩu năng lượng tại vùng Vịnh.
Trong trường hợp hoạt động vận tải chỉ bị gián đoạn từng phần, giá dầu vẫn có thể duy trì ở mức cao và biến động mạnh do thị trường chưa thể chắc chắn các thỏa thuận giữa Mỹ và Iran có được thực hiện hay không. Tuy nhiên, mức tăng sẽ phụ thuộc chủ yếu vào lượng dầu thực tế bị gián đoạn, thay vì những tuyên bố từ hai phía.
Dữ liệu của công ty phân tích hàng hóa Kpler cho thấy lưu lượng qua eo biển Hormuz vào cuối tuần trước chỉ còn khoảng 22 tàu mỗi ngày, ít hơn rất nhiều so với khoảng 130 tàu/ngày trước khi xung đột bùng phát. Sự sụt giảm này cho thấy tuyến hàng hải vẫn chưa hoạt động bình thường, dù Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố eo biển đang mở.
Chi phí bảo hiểm và vận tải biển cũng có nguy cơ tăng khi các tàu thương mại tiếp tục đối mặt với tên lửa, thiết bị bay không người lái và nguy cơ bị cuốn vào giao tranh. Giá dầu vì thế có thể tăng ngay cả khi nguồn cung chưa bị cắt giảm hoàn toàn, do các hãng vận tải trì hoãn hành trình hoặc yêu cầu mức phí cao hơn để đi qua khu vực.
Đợt tăng giá mới nhất diễn ra sau khi Mỹ tiến hành thêm các cuộc không kích nhằm vào Iran với lý do làm suy giảm khả năng của Tehran trong việc tấn công tàu thương mại. Iran tiếp tục khẳng định eo biển Hormuz đã bị đóng, đồng thời đáp trả các mục tiêu liên quan đến Mỹ tại một số quốc gia vùng Vịnh.
Tại tỉnh Khuzestan ở Tây Nam Iran, giới chức địa phương cho biết nhiều khu vực bị tấn công trong các đợt không kích mới. Một vụ tấn công vào trạm bơm nước nông nghiệp tại Mahshahr khiến 1 người thiệt mạng và 4 người bị thương.
Mặc dù giao tranh chưa khiến hoạt động vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz dừng hoàn toàn, nhưng thị trường đang tập trung vào nguy cơ các cuộc tấn công mở rộng sang tàu chở dầu hoặc cơ sở năng lượng. Đây được xem là kịch bản có thể đẩy giá dầu tăng cao hơn đáng kể so với ngưỡng 80 USD/thùng.
Triển vọng giá dầu trong những ngày tới sẽ phụ thuộc vào khả năng tàu thương mại tiếp tục đi qua eo biển Hormuz và nguy cơ các cơ sở khai thác, lọc hóa dầu hoặc cảng xuất khẩu tại vùng Vịnh bị tấn công.
Nếu giao tranh chỉ diễn ra trong thời gian ngắn và lưu lượng tàu dần phục hồi, mức tăng có thể được kiềm chế. Ngược lại, sự gián đoạn kéo dài tại tuyến đường vận chuyển khoảng một phần năm nguồn cung dầu thế giới có thể nhanh chóng đưa dầu Brent vượt 80 USD/thùng và tạo một đợt tăng giá mới trên thị trường năng lượng.