Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. Ảnh: PAP/TTXVN
Theo mạng tin châu Âu EUToday.net và RBC-Ukraine ngày 11/2, trong bối cảnh Liên minh châu Âu (EU) đang nỗ lực xác lập vị thế trong các cuộc đàm phán chấm dứt giao tranh tại Ukraine, Tổng thống Volodymyr Zelensky đã đưa ra những quan điểm thận trọng về khả năng đối thoại trực tiếp giữa châu Âu và Nga.
Lập trường của EU: Đặt điều kiện cho Moskva
EUToday.net lưu ý, đại diện câp cao về chính sách đối ngoại của EU Kaja Kallas tuyên bố sẽ trình lên các quốc gia thành viên một danh sách các yêu cầu nhượng bộ đối với Nga trong những ngày tới.
Phát biểu với các phóng viên tại Brussels hôm 11/2, bà Kallas khẳng định châu Âu phải được coi là các bên thiết yếu trong bất kỳ thỏa thuận nào, sau khi các cuộc đàm phán chủ yếu được tiến hành giữa các quan chức Ukraine, Mỹ và Nga, với việc tham vấn các thủ đô của EU diễn ra không thường xuyên.
Bà Kallas nói: “Tất cả mọi người trong bàn đàm phán, kể cả phía Nga và Mỹ, cần hiểu rằng cần có sự đồng thuận từ phía châu Âu”, đồng thời cho rằng châu Âu nên tự đặt ra các yêu cầu của riêng mình cho một “nền hòa bình bền vững”.
Bà Kallas nhấn mạnh rằng "các điều kiện nên được đặt ra cho Moskva chứ không phải Kiev". EU hiện nắm giữ các đòn bẩy quan trọng để thực thi các yêu cầu này, bao gồm các lệnh trừng phạt và khoảng 210 tỷ euro tài sản của Nga đang bị đóng băng tại châu Âu. Đây được xem là công cụ để đàm phán về bồi thường, tái thiết hoặc nới lỏng trừng phạt.
Phản ứng về vấn đề trên khi trả lời phỏng vấn với RBC-Ukraine, Tổng thống Zelensky cho biết ông chưa nắm rõ chi tiết các yêu cầu cụ thể mà EU chuẩn bị, nhưng bày tỏ lòng biết ơn đối với lập trường kiên quyết của khối này. Tuy nhiên, ông Zelensky bày tỏ sự lo ngại sâu sắc về ý định đối thoại riêng lẻ với Nga.
"Về tiến trình đàm phán, tôi nghĩ gần đây tất cả chúng ta đều nghe nói rằng châu Âu tin rằng họ nên có một cuộc đối thoại riêng với Nga. Tôi cho rằng, ở giai đoạn này, nếu Mỹ và EU liên lạc với Nga một cách riêng lẻ, thì chỉ có Nga là quốc gia được hưởng lợi", ông Zelensky nêu rõ.
Sự chia rẽ trong nội bộ châu Âu
Vấn đề đối thoại với Nga đang gây ra những tranh luận gay gắt trong nội bộ 27 quốc gia thành viên EU. Theo trang tin châu Âu Euronews.com, một số chính phủ ủng hộ bổ nhiệm đặc phái viên đại diện EU đàm phán với Điện Kremlin, trong khi số khác vẫn thận trọng.
Ngoại giao Pháp cũng đang có những động thái riêng. Reuters đưa tin Emmanuel Bonne, cố vấn hàng đầu của Tổng thống Emmanuel Macron, đã đến Moskva để đàm phán kỹ thuật. Điều này cho thấy nỗ lực của Pháp trong việc đảm bảo lợi ích châu Âu không bị gạt ra khỏi các khuôn khổ hòa bình đang hình thành.
Trong bối cảnh trên, bà Kallas không bác bỏ hoàn toàn ý tưởng cử đặc phái viên, nhưng khẳng định EU cần thống nhất thông điệp trước khi ngồi vào bàn đàm phán: "Nếu chúng ta không đứng lên bảo vệ bất cứ điều gì, thì việc chúng ta ngồi vào bàn đàm phán cũng vô nghĩa". Thách thức lớn nhất hiện nay là thiết lập sự thống nhất giữa các thành viên EU vốn có quan điểm khác nhau về Nga.
Đề xuất của bà Kallas hiện đang được thảo luận nội bộ trong EU để kiểm tra tính khả thi và cách thức liên kết các yêu cầu này với việc nới lỏng trừng phạt hoặc xử lý tài sản bị đóng băng của Nga trong tương lai.