Tổng thống Mỹ Donald Trump (trái) trong cuộc gặp Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tại Washington DC. Ảnh: IRNA/TTXVN
Theo kênh CNN ngày 20/5, đây không phải là cuộc điện đàm đầu tiên giữa hai nhà lãnh đạo trong những ngày gần đây. Trong cuộc điện đàm ngày 17/5, ông Trump cho biết có khả năng ông sẽ tiến hành các cuộc tấn công mới nhằm vào Iran đầu tuần này.
Tuy nhiên, khoảng 24 giờ sau cuộc điện đàm ban đầu đó, ông Trump thông báo đã tạm dừng các cuộc không kích vốn dự kiến diễn ra vào ngày 19/5 theo đề nghị của các đồng minh ở vùng Vịnh, bao gồm Qatar, Saudi Arabia và Các tiểu vương quốc Arab thống nhất. Trong những ngày sau đó, các quốc gia vùng Vịnh đã liên lạc chặt chẽ với Nhà Trắng và các bên trung gian Pakistan để xây dựng một khuôn khổ có thể thúc đẩy các cuộc đàm phán ngoại giao.
Phát biểu với các phóng viên sáng 20/5 về nỗ lực đàm phán, ông Trump nói: “Chúng ta đang ở giai đoạn cuối của vấn đề Iran. Chúng ta sẽ xem điều gì xảy ra. Hoặc chúng ta sẽ có một thỏa thuận, hoặc chúng ta sẽ có biện pháp mạnh. Nhưng hy vọng điều đó sẽ không xảy ra”.
Các cuộc đàm phán đang diễn ra giữa Mỹ và Iran đã khiến Thủ tướng Israel thất vọng. Từ lâu, ông ủng hộ cách tiếp cận cứng rắn hơn trong xử lý Iran. Theo các quan chức Mỹ và nguồn tin Israel, ông Netanyahu cho rằng trì hoãn tấn công chỉ có lợi cho Iran.
Ông Netanyahu đã bày tỏ sự thất vọng vào ngày 19/5, nói với ông Trump rằng ông tin việc hoãn các cuộc tấn công dự kiến là sai lầm và rằng Tổng thống nên tiếp tục theo kế hoạch. Trong cuộc điện đàm kéo dài khoảng một giờ, ông Netanyahu thúc đẩy Mỹ nối lại hành động quân sự. Sự khác biệt thể hiện rõ: ông Trump muốn xem liệu có thể đạt được một thỏa thuận hay không, trong khi ông Netanyahu kỳ vọng hướng đi khác.
Mối quan ngại của Israel sau cuộc điện đàm ngày 19/5 cũng lan rộng tới các quan chức xung quanh ông Netanyahu. Các nhân vật cấp cao của chính phủ Israel rất muốn nối lại hành động quân sự và họ ngày càng thất vọng vì cho rằng ông Trump để Iran tiếp tục “câu giờ” trong đàm phán.
Tuy nhiên, sự thất vọng của ông Netanyahu với cách tiếp cận của Mỹ không phải là điều mới. Các quan chức Mỹ trước đây cũng thừa nhận có khác biệt về mục tiêu giữa Mỹ và Israel liên quan đến cuộc chiến với Iran.
Khi được hỏi về những gì ông đã nói với Thủ tướng Israel vào tối hôm trước, ngày 20/5, ông Trump cho rằng ông đang nắm quyền chủ động. Ông nói: “Ông ấy sẽ làm bất cứ điều gì tôi muốn ông ấy làm”.
Dù Thủ tướng Netanyahu gây áp lực quay lại chiến sự với Iran, nhưng Tổng thống Trump hiện vẫn tiếp tục thúc đẩy thỏa thuận ngoại giao. Ông nói rằng tình hình với Iran đang ở ngưỡng quyết định và rằng nên cho ngoại giao thêm vài ngày nếu điều đó giúp cứu mạng sống.
Ngày 20/5, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran cho biết rằng Tehran và Washington vẫn đang tiếp tục trao đổi thông điệp thông qua Pakistan.
Tuy nhiên, chưa rõ các khoảng cách chính giữa hai bên đã được thu hẹp đến mức nào. Iran chưa từ bỏ các yêu sách cốt lõi và các vấn đề liên quan đến chương trình hạt nhân cũng như tài sản bị phong tỏa vẫn chưa được giải quyết vào đầu tuần này.
Ông Trump cũng nhiều lần nhấn mạnh rằng hành động quân sự vẫn là lựa chọn. Ông nói: “Nếu chúng ta không nhận được câu trả lời phù hợp, mọi việc sẽ diễn ra rất nhanh. Tất cả chúng ta đã sẵn sàng”.