Lính cứu hỏa nỗ lực dập đám cháy rừng tại Pumarejo de Tera, gần Zamora, miền Bắc Tây Ban Nha năm 2022. Ảnh: AFP/TTXVN (không được phép khai thác, sử dụng bởi bên thứ ba)
Tuy nhiên, theo cảnh báo từ ngành bảo hiểm, phần lớn tổn thất vẫn chưa được bảo hiểm chi trả, tạo ra khoảng trống ngày càng lớn khi chi phí khắc phục thiên tai vượt xa phạm vi bảo hiểm hiện có.
Theo CNBC, nhiều tập đoàn bảo hiểm hàng đầu châu Âu cho rằng khu vực này vẫn chưa có sự chuẩn bị đầy đủ để ứng phó với rủi ro từ cháy rừng và các hiện tượng thời tiết cực đoan, khiến hàng tỷ USD thiệt hại mỗi năm không được bảo hiểm.
Cháy rừng và nắng nóng gây áp lực lớn lên nền kinh tế
Một vụ cháy rừng quy mô lớn bùng phát từ tháng 7 đã tàn phá nhiều khu vực tại Pháp và Tây Ban Nha, thiêu rụi hơn 300.000 mẫu Anh đất và được ví như "tiếng sét giữa trời quang" đối với các nền kinh tế địa phương. Trong khi đó, Hy Lạp cũng liên tiếp hứng chịu các đám cháy dữ dội khi gió mạnh tới 100 km/giờ khiến ngọn lửa lan nhanh ngoài tầm kiểm soát.
Mùa hè năm nay, châu Âu còn trải qua nhiều đợt nắng nóng khắc nghiệt với nhiệt độ thường xuyên vượt 40 độ C, buộc nhiều quốc gia phát cảnh báo đỏ, cảnh báo đe dọa tính mạng và đối mặt với tình trạng hạn hán kéo dài.
Ông Mario Greco, Tổng giám đốc Zurich Insurance Group, cho rằng mọi rủi ro thời tiết đều có thể được bảo hiểm, song chi phí để bảo vệ trước các thảm họa này đang tăng lên nhanh chóng.
Theo ông, kinh nghiệm từ Mỹ và Australia cho thấy cháy rừng hoàn toàn có thể được phòng ngừa hoặc giảm thiểu nếu có các biện pháp mang tính hệ thống. Tuy nhiên, nhiều quốc gia và chính quyền địa phương vẫn chưa thực sự nhận thức đầy đủ về mức độ nghiêm trọng của nguy cơ này nên chưa triển khai các giải pháp cần thiết.
Không chỉ gây thiệt hại trực tiếp, thời tiết cực đoan còn tạo thêm gánh nặng cho ngân sách quốc gia khi các khoản chi cho làm mát, y tế, hạ tầng khẩn cấp, giao thông và nông nghiệp đồng loạt tăng mạnh.
Theo báo cáo của Allianz Commercial công bố hồi tháng 6, các công ty bảo hiểm đã chi trả khoảng 56,3 tỷ USD cho các tổn thất do cháy rừng trong thập niên 2010, cao gấp hơn sáu lần mức 8,7 tỷ USD của những năm 2000. Các lĩnh vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất gồm điện - năng lượng, bất động sản, xây dựng, nông nghiệp và vận tải.
Khoảng trống bảo hiểm ngày càng đáng lo ngại
Người dân xếp hàng chờ lấy nước dưới trời nắng nóng gay gắt tại Rome, Italy. Ảnh: THX/TTXVN
Những vụ cháy rừng lịch sử tại Los Angeles hồi đầu năm 2025 đã cho thấy quy mô thiệt hại khổng lồ mà thiên tai có thể gây ra, ngay cả với các khu vực giàu có nhất. Riêng hai nhà tái bảo hiểm Munich Re và Hannover Re đã ghi nhận tổng thiệt hại khoảng 1,9 tỷ USD chỉ trong quý I/2025.
Theo Viện Swiss Re, đây là vụ cháy rừng gây thiệt hại được bảo hiểm lớn nhất thế giới từ trước đến nay, với tổng giá trị bồi thường khoảng 40 tỷ USD, góp phần đẩy tổng thiệt hại được bảo hiểm do thiên tai trên toàn cầu trong năm 2025 lên mức dự kiến 107 tỷ USD.
Tại châu Âu, tình hình cũng đang trở nên nghiêm trọng. Tính đến cuối tháng 7, cháy rừng và nắng nóng đã gây thiệt hại khoảng 3,1 tỷ euro (tương đương 3,5 tỷ USD) cho năm quốc gia thuộc Khu vực đồng euro chịu ảnh hưởng nặng nhất, gồm Hy Lạp, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha và Romania. Con số này đã vượt mức thiệt hại trung bình hằng năm khoảng 2,5 tỷ euro của toàn Liên minh châu Âu.
Tuy nhiên, khác với Mỹ, phần lớn tài sản tại châu Âu vẫn chưa được bảo hiểm trước các rủi ro thiên tai.
Ông Anders Malmstrom, Giám đốc tài chính của Swiss Re, cho biết châu Âu vẫn tồn tại khoảng trống bảo hiểm rất lớn. Khu vực này sở hữu khối tài sản đáng kể nhưng chưa được bảo vệ thông qua các hợp đồng bảo hiểm. Việc thu hẹp khoảng trống này phải bắt đầu từ đánh giá đúng rủi ro, triển khai các biện pháp giảm thiểu, sau đó mới có thể định giá và xây dựng các sản phẩm bảo hiểm phù hợp.
Ông cũng lưu ý mức độ rủi ro ngày càng tăng khi giá trị tài sản tại những khu vực dễ xảy ra thiên tai không ngừng gia tăng, trong khi nhà ở ngày càng đắt đỏ. Điều đó khiến mỗi sự kiện thiên tai đều gây thiệt hại lớn hơn và làm tăng rủi ro chung đối với toàn xã hội.
Về phía Zurich Insurance, ông Mario Greco cho biết doanh nghiệp đang phối hợp với các chính phủ và chính quyền địa phương nhằm nâng cao nhận thức về rủi ro, đồng thời thành lập đơn vị Resilient Solutions để hỗ trợ khách hàng xây dựng các giải pháp phòng ngừa và giảm thiểu nguy cơ, từ an ninh mạng đến biến đổi khí hậu.
Trong khi đó, Giám đốc tài chính Munich Re Andrew Buchanan nhận định ngành bảo hiểm sẽ đóng vai trò ngày càng quan trọng trong việc nâng cao khả năng chống chịu của các nền kinh tế trước thời tiết cực đoan. Theo ông, ngoài ý nghĩa tài chính, bảo hiểm còn mang giá trị xã hội khi giúp dòng vốn được lưu thông nhanh chóng vào thời điểm người dân và doanh nghiệp phải đối mặt với những giai đoạn khó khăn nhất sau thiên tai.
Dù vậy, cả Zurich Insurance và Munich Re đều cho biết mức độ ảnh hưởng trực tiếp của các vụ cháy rừng tại châu Âu đối với hoạt động kinh doanh của hai doanh nghiệp hiện vẫn ở mức hạn chế.